Naga Markets



Koncepcje oraz założenia omawiane w poniższym artykule całkowicie odmienią twój sposób myślenia na temat profesjonalnego tradingu. Mam nadzieję, że zdobyta tu wiedza zainspiruje cię do zmiany twojego podejścia do Forexu, myślenia o nim w innych kategoriach oraz spowoduje, że odpowiednio dopasujesz swój styl tradingu, aby w przyszłości był bardziej efektywny. Ze swojej strony mogę zapewnić, że jeśli nauczysz się stosować przedstawione tu idee, to Twoja skuteczność znacznie się polepszy.

Zostań „czarodziejem rynku” – część II


Larry Hite

Z kolei spekulant nie ma ani takiej wiedzy, ani szybkości, za to ma inną przewagę – nie musi ciągle uczestniczyć w grze. Może wybrać jedynie te momenty, kiedy szanse układają się na jego korzyść. To bardzo ważna przewaga pozycyjna.

larry_hiteLarry mówi o tym, że mniejsi traderzy detaliczni mają przewagę w postaci możliwości cierpliwego czekania na najlepsze okazje. Instytucjonalni traderzy muszą natomiast zajmować więcej pozycji i mimo że ich atutem jest szybkość, to trader detaliczny może w pełni wykorzystać metodę polowania na najlepsze transakcje niczym snajper.

Szczerze mówiąc, nie widzę rynków. Widzę ryzyko, zyski i pieniądze.

Powyższa wypowiedź kładzie nacisk na wagę postrzegania każdej transakcji w perspektywie ryzyka do zysku, a nie szansy na zarobek. Profesjonalni traderzy w pierwszej kolejności obliczają ryzyko, a dopiero potem zysk. Jeśli proporcja ryzyka do zysku nie jest odpowiednia, to nie zawierają danej transakcji.

Marty Schwartz

Zawsze bawi mnie, gdy spotykam ludzi mówiących: “Nigdy nie spotkałem bogatego zwolennika analizy technicznej”. Uwielbiam to! Tyle w tym arogancji i bezsensu. Stosowałem analizę fundamentalną przez dziewięć lat, ale majątek zrobiłem jako technik.

maxresdefault (1)Marty wskazuje na przewagę analizy technicznej nad fundamentalną. W późnych latach 80 i wczesnych 90, kiedy powstawały książki o czarodziejach rynku, analiza techniczna nie była tak akceptowana jak dzisiaj. Schwartz powiedział, że majątek zrobił jako technik, ponieważ wszystkie dane fundamentalne są już zawarte w cenie, jak pisałem wcześniej. Wielu z was już wie z moich artykułów, że według mojej oceny traderzy powinni się skupić na wykresach i unikać jak plagi tradingu opartego na publikacji newsów i danych fundamentalnych.


Chcesz handlować na platformie tradingowej i wykresach preferowanych przez Niala Fullera? - Załóż bezpłatne 60-dniowe konto próbne u brokera FXTRADING.com.

Naucz się realizować straty. W zarabianiu pieniędzy najważniejsze jest niedopuszczenie do tego, by straty wymknęły się spod kontroli. Ponadto, nie zwiększaj wielkości pozycji, dopóki nie podwoisz, a nawet nie potroisz kapitału. Większość ludzi popełnia błąd, zwiększając zaangażowanie na rynku, gdy tylko zaczną zyskiwać. To szybki sposób na przegraną.

Nauczenie się, że straty są NIEUNIKNIONE oraz JAK je minimalizować to dwie bardzo ważne lekcje do przejścia, jeśli chcesz zostać profesjonalnym traderem. Uważam również, że ciekawe jest spostrzeżenie dotyczące zwiększania ekspozycji – zgodne z moim poglądem, iż ryzyko należy mierzyć kwotowo, a nie za pomocą procentów. Nie powinno się również zwiększać pozycji zbyt wcześnie, a wpierw należy zbudować kapitał na koncie.

James B. Rogers, Jr. (Jim Rogers) ‘The man in the bow tie’

jim-rogers_bigger1Jedną z najważniejszych reguł, jakich należy się nauczyć w inwestowaniu, jest to, żeby nie robić nic, ale to absolutnie nic, chyba że jest coś do zrobienia. Większość ludzi – i nie chodzi o to, że jestem lepszy – zawsze musi grać, zawsze musi coś robić. Robią wielką transakcję i mówią: “Spójrzcie, jaki jestem gość, właśnie potroiłem pieniądze”. A potem dają się ponieść niecierpliwości, bo muszą cały czas robić coś z tymi pieniędzmi. Nie potrafią usiedzieć i poczekać na nową okazję.

Czekam, aż pieniądze będą leżały na ulicy – wtedy jedyne, co muszę zrobić, to schylić się i je podnieść. A dopóki tak się nie dzieje, nie robię nic. Nawet ci, którzy tracą pieniądze na rynku, mówią: “Właśnie straciłem pieniądze, teraz muszę coś zrobić, żeby je odzyskać”. Nie – nic nie musisz robić. Musisz czekać, dopóki coś się nie pojawi.

Podoba mi się ta część, w której Jim Rogers mówi “Czekam, aż pieniądze będą leżały na ulicy”. Jest to podsumowanie wiedzy, którą próbuję przekazać na moich kursach dla traderów oraz stosować samemu. Jim ma całkowitą rację twierdząc, że większość traderów robi stanowczo za dużo… W tradingu nie ma niczego złego w bezczynności, gdy nie ma nic do zrobienia! Inaczej mówiąc, nie wchodź na rynek na siłę gdy nie ma wyraźnych przesłanek pozwalających otworzyć nową pozycję. Lepiej zachowaj swój kapitał na dobrą okazję, która może czekać tuż za rogiem.

Mark Weinstein

547e0ab1832b305d2f7c90212ea7a769To kwestia doświadczenia i intuicji. Wykorzystuję wszelkie narzędzia techniczne, ale wyniki interpretuję intuicyjnie. Nie wierzę w automatyczne systemy, które zawsze traktują rynek w taki sam sposób. Jestem własnym “systemem”, który ciągle zmienia warunki wejściowe, żeby na wyjściu otrzymać zawsze to samo – zysk!

W powyższej wypowiedzi Mark Weinstein mówi o stylu tradingu bazującym na analizie technicznej oraz intuicji. Gdy będziesz się uczyć Price Action lub innej strategii, intuicja rozwinie się w tobie w naturalny sposób, jak również zdolność handlu uznaniowego. Z czasem będziesz potrafił lepiej dobierać transakcje i tym samym zwiększy się twoja skuteczność.

Van K. Tharp

van-black-shirt-4564Wybitni traderzy, z którymi współpracowałem, zaczynali od wnikliwego studiowania rynków. Opracowywali i udoskonalali modele transakcji. Żeby uzyskać pewność zwycięstwa, mentalnie ćwiczyli przekonania dotyczące tego, co chcą osiągnąć. Dzięki temu zdobywali zarówno pewność siebie, jak i zaangażowanie niezbędne do wygranej.

Gdy przeczytałem powyższy cytat, pierwszą rzeczą o jakiej pomyślałem był trading na koncie demo i nauczenie się skutecznego wykorzystywania strategii zanim zaczniesz używać prawdziwych pieniędzy. Dla tych, którzy potrafią wykazać się cierpliwością i dyscypliną w stosowaniu tej zasady, skuteczny trading w naturalny sposób przyjdzie z większą łatwością niż dla tych, którzy od razu skoczą na głęboką wodę bez żadnego planu.

Bill Lipschutz

180px-Bill_LipschutzUważam, że nie można odnieść sukcesu jako inwestor, licząc na to, że będzie się miało rację przynajmniej w 50 procentach przypadków. Trzeba wykombinować, jak zarabiać, nie myląc się jedynie w 20, 30 procentach przypadków.

Wszyscy powinni przeczytać powyższe zdania i zapamiętać na zawsze. Pisałem już w artykułach, że możesz nawet tracić w większości transakcji, a i tak w sumie wychodzić na plus. Mimo to wciąż dostaję emaile od traderów, którzy zdaje się próbują znaleźć jakiś “święty gral”. Prawda jest taka, że wielu profesjonalnych traderów nie ma więcej niż 50% zyskownych transakcji. Potrafią mimo to zarabiać niemałe kwoty, ponieważ stosują dobre metody zarządzania kapitałem oraz w pełni rozumieją zasady dotyczące relacji ryzyka do potencjalnego zysku. Gdy nauczysz się, że procent zyskownych transakcji tak naprawdę nie ma znaczenia i porzucisz własne ego, to prawdopodobnie twój trading znacznie się polepszy.

Randy McKay

bruce-e1374980443430Nigdy nie próbuję kupić w dołku lub sprzedać na szczycie. Nawet jeśli uda się uchwycić dno, to ceny mogą osiąść tam na całe lata i zamrozić twój kapitał. Nie warto otwierać pozycji, jeśli jeszcze nie ma ruchu. Trzeba czekać, aż coś się zacznie dziać.

Randy McKay mówi w tym miejscu, że próby złapania szczytu lub dołka to daremny trud. Mimo to wielu traderów wciąż próbuje. Zdaje się, że wynika to po części z naszej natury. Próbujemy być “bohaterami” i chcemy być już na rynku dokładnie w punkcie zwrotnym. Według mnie znacznie łatwiejsze do stosowania i bardziej dochodowe jest poczekanie aż ruch będzie widoczny, a wtedy zawieranie transakcji zgodnie z kierunkiem tego ruchu i utrzymanie dopóki trend się nie zakończy.

William Eckhardt

Albo transakcję warto zawrzeć i wtedy trzeba na nią przeznaczyć pełną przypadającą na nią kwotę, albo nie ma się co nią zajmować.

William_Eckhardt_Color_07-2008.25884856_stdWilliam Eckhardt był tradingowym partnerem i kolegą Richarda Dennisa, razem przeprowadzili eksperyment z grupą Żółwi. Eckhardt poddawał w wątpliwość przekonanie Dennisa, że tradingu można nauczyć każdego. Uważał wtedy, że wymagane są również pewne cechy wrodzone, których nie można przekazać. W wywiadzie dla książki “Mistrzowie rynków finansowych” Eckhardt przyznaje, że racja była jednak po stronie Dennisa i tradingu rzeczywiście można nauczyć nawet kompletnych żółtodziobów.

W powyższej wypowiedzi William mówi o zasadzie, w którą wierzę już od dawna: albo są przesłanki do zawarcia transakcji i wchodzisz, albo ich nie ma i nic nie robisz. Nie chcę zmniejszać wielkości pozycji tylko dlatego, bo nie mam pełnego przekonania odnośnie danej transakcji. Jeśli nie mam przekonania, to nie wchodzę na rynek, jeśli natomiast mam, to otwieram nową pozycję i ryzykuję standardową sumę pieniędzy.

Nie zaobserwowałem dużej korelacji między dobrymi wynikami inwestycyjnymi i inteligencją. Niektórzy ze znakomitych graczy są bardzo inteligentni, a niektórzy wręcz przeciwnie. Wielu bardzo inteligentnych ludzi jest bardzo słabymi inwestorami. Wystarczy przeciętna inteligencja. O wiele ważniejszy jest typ emocjonalności.

Do tego cytatu nie trzeba niczego dodawać. Aby zostać traderem, nie musisz być mądry. Poziom inteligencji z pewnością jest pomocny, ale dużo większe znaczenie mają umiejętności opanowania emocji oraz zachowania dyscypliny.

Dążenie do maksymalizowania liczby zyskownych transakcji (lub minimalizowania ilości stratnych) działa przeciwko graczom. Odsetek zyskownych transakcji w najmniejszym stopniu świadczy o wyniku inwestowania i może być nawet odwrotnie do niego proporcjonalny.

W tym miejscu Eckhardt mówi o tym, że wielu traderów ma skłonność to zamykania pozycji z niewielkim zyskiem, ponieważ bardziej zależy im na samym “wygrywaniu” niż zyskach w długim okresie. Kawałek dalej w wywiadzie mówi również:

Amatorzy bankrutują przez ogromne straty, a zawodowcy – przez realizowanie zbyt małych zysków. Krótko mówiąc, problem polega na tym, że ludzka natura nie dąży do maksymalizowania zysku, a raczej do maksymalizowania prawdopodobieństwa zysku.

Innymi słowy, pozwolenie zyskom rosnąć jest wbrew ludzkiej naturze. Dla człowieka łatwiej jest zbierać niewielkie kwoty, dzięki temu przez pewien krótki czas dawkuje sobie porcję pozytywnych emocji. Ale takie stany nie utrzymują się długo. Dla tradera stosowanie podobnych metod jest problematyczne, ponieważ aby móc odnieść sukces w długim terminie, musiałby wtedy mieć bardzo wysoki poziom zyskowności.

Monroe Trout

monroe-troutNiczego nie wyciągam. Wynajmuję mieszkanie i jeżdżę tanim samochodem.

Powyższa wypowiedź pana Trouta to dobry przykład mojego minimalistycznego podejścia do tradingu i życia. Okazuje się, że nie jestem jedyną osobą, która ma takie pomysły i uważa je za warte do wprowadzania w życie. (“Niczego nie wyciągam” to odpowiedź na pytanie czy wycofuje jakieś środki ze swojego konta handlowego.)

Przede wszystkim wielu ludzi zabiera się za inwestowanie bez przygotowania. Wchodzą na rynek, ponieważ ich broker powiedział im, że właśnie trwa hossa. To nie daje przewagi. Prawdę mówiąc, drobni spekulanci nigdy nie utrzymają się na rynku na tyle długo, by mogli stwierdzić, że ich system działał, ponieważ inwestują za duże sumy w pojedyncze transakcje albo mają za mały kapitał.

Trout ma rację twierdząc, że wielu ludzi zaczyna trading bez wcześniejszego przygotowania i opracowania tego, co da im przewagę. Otrzymuję dużo maili od traderów, którzy najwyraźniej nie poznali w pełni żadnej strategii, czyli nie wypracowali sobie żadnej przewagi i teraz narzekają, że wciąż tracą na rynkach pieniądze. Musisz mieć gotową metodę, która daje wysokie szanse odniesienia sukcesu. Musisz się jej trzymać i nie ryzykować zbyt dużo na transakcję, zwłaszcza jeśli masz niewielkie konto. W przeciwnym razie nie utrzymasz się zbyt długo na rynkach.

Stanley Druckenmiller

Stanley-Druckenmiller-Ira-SohnNauczyłem się od niego (George’a Sorosa) wielu rzeczy, ale prawdopodobnie najważniejsza jest ta, że nieistotne jest to, czy mamy rację, czy nie, ale to, ile pieniędzy zarabiamy, gdy ją mamy, i ile tracimy, gdy jesteśmy w błędzie.

W tym cytacie jest wspomnienie George’a Sorosa, który przez pewien czas był mentorem Stanley’a. Większość traderów przywiązuje zbyt dużo wagi do porównywania liczby transakcji zyskownych w stosunku do stratnych, podczas gdy powinni raczej skupić się wskaźniku ryzyka do potencjalnego zysku, czyli ile pieniędzy mogą zarobić na każdą jednostkę ryzykowanego kapitału.

Victor Sperandeo

victorsperandeoGdy wreszcie sprzedał akcje, poczuł ulgę. To trochę śmieszne, ponieważ właśnie stracił 70 procent posiadanych pieniędzy. W tym procesie nie ma niczego logicznego. To pułapka emocjonalna. Planowanie momentu wyjścia z transakcji jest sposobem na utrzymanie dyscypliny emocjonalnej.

W tym cytacie jest mowa o psychologicznym procesie wiążącym się ze zdarzeniem, gdy trader nie ustawił poziomu obronnego Stop Loss, otwarta transakcja wykazuje stratę, a on wciąż ma nadzieję, że sytuacja w końcu się odwróci i będzie można przynajmniej wyjść na zero. Victor opowiada, że ten nieszczęsny trader często zamyka transakcję dopiero wtedy, gdy poczuje atak paniki i już nie może znieść ujemnego wyniku transakcji widocznego na koncie, gdy jest otwarta. Często również takie sytuacje zdarzają się tuż przed tym, gdy cena w końcu rzeczywiście zawraca i strata mogłaby być niższa. O “emocjonalnej dyscyplinie” Victor mówi też w innych częściach wywiadu, podkreślając fakt, że musimy przedsięwziąć proaktywne działania w celu zarządzania naszymi emocjami, ponieważ w przeciwnym razie możemy stracić nad nimi kontrolę.

Tom Basso

Basso_TomCzerpałem siłę z tego, że moje straty stopniowo malały. Prawie wychodziłem na swoje. Starałem się również utrzymywać straty na możliwym do opanowania poziomie. Zawsze grałem bardzo małymi kwotami – takimi, które mogłem stracić bez wpływu na poziom życia.

Powyższy cytat odnosi się do jednej z najważniejszych rzeczy na temat zarządzania kapitałem i ryzykiem, którą często powtarzam: nigdy nie ryzykuj więcej niż emocjonalnie jesteś w stanie spisać na straty. Basso w wywiadzie mówi, że na początku swojej kariery zaczynał z małym kontem i wiedział, że nawet jeśli je wyzeruje, to nie będzie to miało żadnego wpływu na niego ani na jego styl życia. Wielu traderów natomiast wkłada na rynek kwoty, których utrata byłaby dla nich przytłaczająca. Nie stać ich na to i taka droga prowadzi do nikąd, ponieważ traderzy postępujący w ten sposób stają się emocjonalnie silnie związani z pieniędzmi i każdą zawieraną transakcją.

Powiedziałbym mu, by traktował każdą transakcję jak jedną z tysiąca, które jeszcze zawrze. Jeśli zacznie się myśleć w kategoriach kolejnego tysiąca transakcji, nagle się okazuje, że pojedyncza transakcja ma o wiele mniejsze znaczenie. Kogo obchodzi, czy w tej konkretnej transakcji zyskamy, czy stracimy? To po prostu jedna transakcja z wielu.

Jest to odpowiedź Toma Basso na pytanie Schwagera o to, co powiedziałby traderowi, który przyznaje, że nie potrafi znieść myśli o przegranej i nie może sobie poradzić ze stratami. Kiedy uzmysłowisz sobie, że każda pojedyncza transakcja nie ma prawie żadnego znaczenia w całej dużej ich serii w dłuższym czasie, to pozbędziesz się emocjonalnego balastu ze swojego tradingu. Jeśli naprawdę to zrozumiesz i uwierzysz w tę regułę, nie będziesz nigdy próbował wystawiać na ryzyko zbyt dużych kwot, ponieważ zyskasz pewność, że ważna jest cała seria transakcji, a nie ta ostatnia.

Linda Bradford Raschke

linda-bradford-raschkeNigdy się nie przejmowałam stratami, ponieważ zawsze wiedziałam, że będę je w stanie odrobić. Zawsze wiedziałam, że bez względu na to, co się wydarzy, będę mogła pójść na dowolną giełdę, z dowolnymi pieniędzmi i się z nich utrzymać.

Gdy pierwszy raz czytałem “Mistrzów rynków finansowych” pięć lub sześć lat temu, z wywiadu z Lindą ten fragment najbardziej zapadł mi w pamięć. Wypowiedź ta posiada bardzo pozytywne, motywujące przesłanie: jeśli w pełni opanujesz swoją strategię, to możesz z nią iść na dowolny rynek i zarabiać. W przypadku strategii Price Action jest to prawdziwe w sposób szczególny, ponieważ w rzeczy samej możesz jej używać na dowolnym rynku, gdy nauczysz się sposobów jej wykorzystywania.

Al Weiss

Al-WeissNajważniejsze jest to, że rynki opierają się na psychologii ludzi i że sporządzając wykresy notowań, w rzeczywistości tworzy się graficzną prezentację ludzkich nastrojów. Wierzę, że umysł człowieka o wiele lepiej niż jakikolwiek komputer radzi sobie z analizą znaczenia wykresów notowań.

Al Weiss słowami tymi opisuje dokładnie to, co jest istotą tradingu na podstawie Price Action: wykorzystanie graficznego przedstawienia ludzkiej psychologii na rynku oraz innych zmiennych, które mają wpływ na ruch ceny. Tę graficzną prezentację różnych zmiennych oddziałujących na cenę nazywam właśnie słowami Price Action, a ruch ceny widoczny na wykresie jest odzwierciedleniem wszystkich zmiennych mających wpływ na cenę.

Na koniec

Mam nadzieję, że podobał ci się ten przegląd moich ulubionych cytatów z serii książek o czarodziejach rynku, które napisał Jack Schwager. Musiałem pominąć kilku traderów, którzy udzielili wywiadu, ponieważ artykuł stawał się zbyt długi. Polecam każdemu z was przeczytać kiedyś te książki, ponieważ jest w nich znacznie więcej wiedzy niż próbowałem przekazać w tym artykule. Oryginalne wydania (w jęz. angielskim) kupisz na Amazonie (natomiast wydania w jęz. polskim są dostępne w wielu księgarniach w Polsce).

Sprawdź również: Zostań „czarodziejem rynku” – część I


Użyte w tekście cytaty pochodzą z polskich wydań książek:

  • “Czarodzieje rynku. Rozmowy z wybitnymi traderami.” (tytuł oryginalny: “Market Wizards. Interviews with Top Traders.”) autor Jack D. Schwager, wyd. Linia, Warszawa 2012, wydanie I, autor przekładu: Grzegorz Zalewski
  • “Mistrzowie rynków finansowych. Rozmowy z najlepszymi amerykańskimi inwestorami i graczami giełdowymi.” (tytuł oryginalny: “The New Market Wizards. Conversations with America’s top traders.”), autor Jack D. Schwager, wyd. Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2013, wydanie II, autor przekładu: Tomasz Słupek

Artykuł pochodzi ze strony Nial Fuller – Learn To Trade Price Action



tokeneo

Zostaw komentarz logując się za pomocą Facebook

To również Cię zainteresuje - Comparic24.tv

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here