Naga Markets webinar


Rynek Forex i zarabianie na różnicach kursowych walut zyskuje coraz większą popularność wśród polskich inwestorów. Świadczyć może o tym nie tylko sama liczba platform brokerskich, które oferują założenie i prowadzenie rachunku, ale również serwisów internetowych o tematyce FX, for dyskusyjnych i dynamicznie zwiększająca się liczba inwestorów.


Podatki na rynku Forex. Kryptowaluty i giełda

FX dla wielu stał się stałym, pewnym i zadowalającym źródłem dochodu. Na tyle wysokim, że byli w stanie porzucić dotychczasowe miejsca pracy i całkowicie zająć się tradingiem. Generowane przez nich przychody z tytułu inwestycji walutowych mogą rodzić jednak serię pytań, między innymi podatkowych. Jak na pewno się spodziewacie, skarbówka jest bardzo łasa na część przychodów wygenerowanych na Forexie. Fiskus nie robi jednak zbyt wiele, aby wyklarować sytuację prawną i podpowiedzieć jak rozliczać się z forexowych zysków. Internet zalany jest tysiącem wątków dotyczących tej tematyki – warto jednak zachować ostrożność, spora część informacji jest bowiem nieprawdziwa i po prostu wyssana z palca. W kwestii tej spory powstają nawet pomiędzy ekspertami podatkowymi i przedstawicielami urzędów skarbowych.

W poniższym artykule chciałbym zaprezentować najczęściej stosowane sposoby ustalania należnego podatku z tytuły przychodów uzyskiwanych w transakcjach FX.

Zobacz również: Podatki: Jak rozliczać zyski z inwestycji na giełdzie, Forex i kryptowalutach?

Handel na FX jako przychód z kapitałów pieniężnych

Nie mam zamiaru zagłębiać się w szczegóły inwestowania na Forexie. Jedyne co musimy wiedzieć to fakt, że jest to nietypowy rodzaj transakcji walutowej – jej kupna lub sprzedaży. Cechuje się tym, że nie ma tutaj miejsca fizyczne nabycie waluty a jedynie spekulacja na jej aktualnym kursie. Powoduje to, że dochód, którzy uzyskujemy również należy do specyficznych i charakteryzowany powinien być jako dochód z kapitałów pieniężnych.

Na początku 2005 roku KPWiG – Komisja Papierów Wartościowych i Giełd – zinterpretowała przepisy nowelizujące Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowi i stwierdziła, że transakcje dokonywane w obrębie FX są rodzajem transakcji na instrumentach pochodnych. Wobec tego podlegają dokładnie takim samym zasadom opodatkowania jak dochody kapitałowe. Potwierdzenie tej interpretacji odnaleźć możemy w przepisach prawa podatkowego. W ustawie o podatku dochodowych od osób fizycznych w zestawieniu źródeł przychodów (art. 10, ust. 1, pkt. 7) znajdujemy między innymi kapitały pieniężne i prawa majątkowe, a pośród nich odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a)-c).

Przychód z kapitałów pieniężnych definiowany jest w przed chwilą wspomnianej ustawie (art. 17, ust. 1 pkt. 10) jako przychód z odpłatnego zbycia PIFów (pochodnych instrumentów finansowych) oraz z realizacji praw, które z nich wynikają.

PIFy definiowane są natomiast w art. 5a, pkt. 13 ustawy i uznawane za instrumenty finansowe nie należące do grupy papierów wartościowych. Chodzi tutaj między innymi o finansowe kontrakty futures i forward oraz inne równoważne instrumenty finansowe rozliczane pieniężnie, kontrakty dotyczące stóp procentowych i swapy (akcje, stopy procentowe, waluty).

Metodę i zasady opodatkowania przychodów z ich tytułu opisano w artykule 30b, ustępie 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z jego treści wynika, że dochody pozyskane między innymi z tytułu zbycia papierów wartościowych lub PIFów opodatkowane powinny być stawką podatku dochodowego w wysokości 19%.

Możemy więc rozumieć, że przychody z FX uznawać należy za przychody ze źródła przychodów określonego w wyżej wskazanym przepisie art. 10, ust. 1, pkt. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu kapitałów pieniężnych.

Takowe uzasadnienie prawne potwierdza wielu ekspertów ds. prawa podatkowego. Podsumowując zebrane do tej pory informacje, z naszego uzasadnienia wynika, że:

  • Zyski na rynku Forex są zyskami z kapitałów pieniężnych
  • Stanowią odrębne źródło przychodów, nie łączymy ich więc z przychodami z normalnej pracy lub działalności gospodarczej
  • Opodatkowywane są odrobinę – liniowa stawka podatku dochodowego 19%

Zobacz również: Jak zarabiać więcej na tradingu? Optymalizacja podatkowa

Sięgnij po PIT-38

Podobnie jak w przypadku innych dochodów, rozliczenia należnego podatku musimy dokonać za okres roczny składając formularz przed 30 kwietnia. Płacimy oczywiście podatek za ubiegły rok podatkowy. Zamiast standardowego PIT-37 potrzebować będziemy PIT-38.

Prawidłowe wypełnienie zeznania oraz uiszczenie stawki naliczonego podatku nie jest skomplikowane jeżeli korzystamy z usług polskiego brokera. Jego obowiązkiem jest bowiem przesłanie do inwestora (podatnika) odpowiedniego formularza PIT-8C, w którym wykazane są wszystkie przychody i koszty za ostatni rok podatkowy. Dane te następnie przenoszone są do PIT-38 (przychody pozycja 19 i koszty pozycja 20). Różnica dodatnia to oczywiście zysk, od którego musi zostać odliczony podatek 19%.

Poniżej zamieszczam prosty przykład, który powinien lepiej zobrazować o czym mowa:

„Uczestnik rynku w 2009 roku posiadał rachunek u jednego z polskich brokerów. Po zakończeniu roku fiskalnego otrzymał należny PIT-8C, w którym w sekcji odpłatne zbycie pochodnych instrumentów finansowych oraz realizacja praw z nich wynikających wykazano:

  • pozycja 45 – przychód 30 000 zł
  • pozycja 46 – koszty 20 000 zł

Na podstawie tych informacji podatnik wypełnia formularz PIT-38:

  • pozycja 19 – 30 000 zł
  • pozycja 20 – 20 000 zł

Następnie w pozycji 25 inwestorów wylicza swój dochód, który wynosi 30 000 zł – 20 000 zł = 10 000 zł. Od tak obliczonej kwoty oblicza należny podatek dochodowy (0,19 x 10 000 zł = 1 900zł) i następnie wpisuje go w pozycję 33 formularza. Zeznanie musi zostać złożone w odpowiednim urzędzie skarbowym do dnia 30 kwietnia 2010 roku. Do tego dnia należy też uregulować kwotę podatku wynoszącą 1 900 zł.

W przypadku gdybyśmy korzystali z usług kilku polskich brokerów jednocześnie wtedy wszystkie kwoty podane przez nich w informacji PIT-8C sumujemy na formularzu PIT-38. Dokładnie tak samo jakbyśmy podsumowywali dochody z umów do PIT-37. Podobnie jak pracodawca, broker musi przesłać odpowiednią informację podatkową do końca lutego roku po roku podatkowym zarówno inwestorowi jak i urzędowi skarbowemu właściwemu do miejsca zamieszkania uczestnika rynku.

No dobrze, a jak wygląda sytuacja kiedy posiadamy konto u zagranicznego brokera? Całość wtedy mocno się komplikuje, nie ma on bowiem obowiązku sporządzania informacji podatkowej w oparciu o polskie przepisy. Inwestorzy są tutaj zmuszeni samodzielnie ustalić wysokość uzyskanych przychodów oraz kosztów, uwzględniając jednocześnie umowy o unikanie podwójnego opodatkowania.

Jak samodzielnie wyliczyć dochód z działalności FX?

W przypadku braku informacji PIT-8C jesteśmy zmuszeni sami ustalić wysokość naszych przychodów oraz kosztów. Zadanie to nie należy do najtrudniejszych, musimy jednak pamiętać o kilku podstawowych regułach – szczególnie, że interpretacja przepisów nie jest tutaj jednoznaczna.

Zgodnie z artykułem 30b ust. 2 pkt. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za dochód z transakcji na rynku FX uznajemy różnicę pomiędzy sumą wszystkich przychodów uzyskiwanych w związku z odpłatnym nabyciem pochodnych instrumentów finansowych oraz realizacją praw, które z nich wynikają, a kosztami uzyskania tychże przychodów – dokładniej określone zostały w art. 23 ust. 1 pkt. 38a.

Co jest naszym przychodem?

wykresZagadnienie samego momentu powstania przychodów podatkowych w zakresie pochodnych instrumentów finansowych regulowane jest w art. 17 ust. 1b ustawy o podatkowy dochodowym od osób fizycznych. Na mocy powyższego przepisu każdy przychód powstający ze względu odpłatnego zbycia PIF-ów (pochodnych instrumentów finansowych) oraz realizacji praw, które z nich wynikają, będzie powstawać właśnie w chwili realizacji tychże praw.

W miejscu tym rodzi się jednak pytanie. W komentarzach do ustawy poszczególnych organów podatkowych ciężko znaleźć jakiekolwiek wyjaśnienie kiedy w przypadku transakcji FX miejsce ma „realizacja praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych”. Logicznie myśląc i biorąc pod uwagę specyfikację transakcji na rynku Forex, możemy założyć, że przychód powstaje w chwili wyjścia z pozycji. Spróbujemy zobrazować to na poniższym przykładzie:

Inwestor w dniu 25 marca o godzinie 02:30 otworzył krótką pozycję (sprzedaż) o wartości 1 lota na parze EUR/USD przy kursie 1,171. Pozycja została zamknięta tego samego dnia o ogodzinie 14:30 przy kursie 1,1556. Dało to inwestorowi przychód w wysokości 154 USD.

Zobacz również: 10 pytań o rynek Forex, które boisz się zadać

Co jest naszym kosztem?

O ile sprawa przychodu wydaje się jasna, to w przypadku kosztu nie jest już tak łatwo. Według art. 22 ust. 1 UPDOF za koszty uzyskania przychodów uznać możemy wszystkie koszty poniesione w celu wygenerowania przychodu lub zachowania obecnych źródeł przychodów (oprócz kosztów, które wymienia art. 23 powyżej ustawy).

W artykule tym, w ust. 1 pkt. 38a czytamy, że za koszty pozyskania przychodu nie uznaje się wydatków związanych z nabyciem PIF-ów. Do momentu zrealizowania praw wynikających z tychże instrumentów lub zrezygnowania z realizacji praw do nich, czy też odpłatnego zbycia. Wydatki te nie mogą jednak powiększać wartości początkowej WNiP oraz środka trwałego (za art. 22g ust. 3 i 4).

Przepisy wskazują jedynie moment powstania kosztu, nie mówią jednak jak powinien zostać ustalony. Ponownie uznać możemy, że zamknięcie pozycji – tym razem stratnej – powinno być uznane za poniesiony przez nas koszt.

Do kosztu uzyskania przychodu inwestor będący osobą fizyczną będzie mógł zaliczyć również wszystkie prowizje wypłacane brokerowi podczas dokonywania operacji na rynku FX (deponowanie środków, wypłata, opłaty w związku z transakcjami). Do kosztów zalicza się także prowadzenie rachunku walutowego, oczywiście jeżeli ten wykorzystywany jest tylko i wyłącznie do obsługi rachunku FX.

Z czysto teoretycznego punktu widzenia za jeden z naszych kosztów uznać moglibyśmy rachunek za Internet – bez jego pomocy nie moglibyśmy dokonywać operacji Forexowych. W ujęciu praktycznym ustalenie jaka część łącza angażowana jest przez platformę FX byłoby trudne do zweryfikowania i udekumentowania.


Specjalnie dla naszych czytelników przygotowaliśmy darmowy eBook Narzędzia analizy technicznej spółek giełdowych. Odbierz go i więcej materiałów w strefie eLearn Comparic.pl.

Wartość dochodu oczywiście w złotówkach

Kiedy udało nam się już ustalić przychody i koszty dotychczasowej działalności handlowej na FX wreszcie możemy określić dochód. Należy pamiętać, że wartość musi zostać przeliczona na złotówki. Warunkuje to art. 17 ust. 4 UPDOF – przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających, uzyskiwane w obcych walutach muszą zostać przeliczone na PLN według uśrednionego kursu obcych walut ogłaszanego przez NBP. Bierzemy tutaj pod uwagę ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień uzyskania przychodu. Jeżeli pozycję zamknęliśmy w poniedziałek to bierzemy kurs z piątku. Jeżeli w środę to ze wtorku, itd.

Na podobnej zasadzie przeliczane będą koszty uzyskania przychodu. Na podstawie art. 22 ust. 1ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stwierdza się, że koszt poniesiony w obcej walucie przeliczany zostaje na polskie nowe złote po uśrednionym kursie NBP z ostatniego dnia roboczego, poprzedzającego dzień kiedy koszt został poniesiony.

Każda zamknięta pozycja (niezależnie czy jest przychodem czy kosztem) musi zostać przeliczona na złotówki według kursów notowanych przez Narodowy Bank Polski. Jeżeli należysz do bardzo aktywnych inwestorów zamykających dziennie nawet po kilkanaście pozycji, może okazać się to trochę uciążliwe.

Samo określenie podstawy do opodatkowania to jednak nie wszystko. Każdy inwestor FX musi posiadać dokumenty do celów kontrolnych, na których podstawie możliwe będzie sprawdzenie w jaki sposób ustalono przychód oraz koszt. W przypadku działalności Forexowej może to być zapis historii rachunku walutowego – oczywiście jeżeli znajdują się na nim dane identyfikacyjne podatnika oraz dane pozwalające określić wysokość kosztów uzyskania przychodów jak i samych przychodów.

Zagraniczny broker a podatki

Inwestorzy, którzy korzystają z usług brokerów zagranicznych bardzo często nie wiedzą lub pomijają fakt, że wypracowany dochód pochodzi z kraju, w którym siedzibę posiada usługodawca. Z tego względu do jego opodatkowania prawo rościć może sobie zarówno polska skarbówka (osoba uzyskująca dochód mieszczka w Polsce) oraz państwo, w którym funkcjonuje broker. Dzięki umowom międzynarodowym chroniącym przed podwójnym opodatkowaniem dochód z działalności FX opodatkowywany jest tylko i wyłącznie w Polsce – czyli w miejscu zamieszkania podatnika.

Załącznik PIT/ZG

W niektórych umowach znajdziemy jednak pewne wyjątki. Przykładowo podpisana w USA umowa może przewidywać możliwość opodatkowania dochodu przez amerykański urząd – ma to miejsce gdy podatnik przebywał na terenie Stanów Zjednoczonych ponad 183 dni. Podwójne opodatkowanie może objąć nas również gdy w przeciągu ostatnich 6 lat przebywaliśmy i mieszkaliśmy na wyspach brytyjskich. We wszystkich innych przypadkach, nie powinniśmy mieć problemów z uniknięciem podwójnego opodatkowania – oczywiście jeżeli poszczególne państwa mają podpisane odpowiednie umowy.

Co w momencie gdy umowy takie nie zostały zawarte? Jeżeli na przykład korzystasz z usług brokera zarejestrowanego na Malcie, Bahamach lub w innych krajach uznawanych za raje podatkowe (Polska nie posiada z nimi umów chroniących przed podwójnym opodatkowaniem), wtedy niestety podatek zapłacisz w dwóch miejscach. W takim przypadku można jednak skorzystać z zapisów artykułu 30, ustępów 9 i 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – czytamy w nim, że od podatku należnego (19%) odliczany jest podatek, który zapłacono za granicą. W rezultacie, do zapłacenia w Polsce pozostaje jedynie różnica pomiędzy podatkiem polskim i podatkiem zagranicznym.

Niezależnie od tego czy podatek opłacaliśmy za granicą, do zeznania podatkowego PIT-38 zawsze należy dołączyć załącznik PIT/ZG. Dochody z działalności lub obrotu na Forexie wykazywane są w części C3 załącznika:

1)Pozycja 32 PIT/ZG służy do wykazania dochodu z rynku FX uzyskanego za granicą,

2)Pozycja 33 PIT/ZG natomiast do wykazania podatku zapłaconego za granicą z tytułu dochodu.

Kwota podana w pozycji 32 PIT/ZG jest różnicą pomiędzy przychodem i kosztem i muszą zostać uwzględnione w PIT-38 w pozycjach 23 i 24 jako inne przychody. Oprócz tego w PIT-38 w pozycji 33musimy wykazać podatek do odliczenia, który zapłaciliśmy za granicą.

W przypadku gdy dochód uzyskiwaliśmy u zagranicznych i polskich brokerów jednocześnie to zarówno koszty jak i przychody trzeba zsumować. Należy jednocześnie założyć, że odliczenie podatku opłaconego zagranicą nie może przekraczać części podatku obliczonego przed dokonaniem odliczenia. Należy wtedy kwotę podatku obliczoną według stawki dziewiętnastoprocentowej odnieść do łącznych dochodów uzyskanych zagranicą i w Polsce i pomnożyć przez kwotę dochodu uzyskanego za granicą, dzieląc następnie przez kwotę łącznego dochodu uzyskanego w kraju i poza jego granicami.

Rok zamknąłem na minusie – czy muszę złożyć zeznanie?

Creative Commons

Może zdarzyć się tak, że pomimo wielu starań ostatni rok podatku zamknąłeś na minusie nie zarabiając nic na Forex. Czy w takim przypadku konieczne jest złożenie PITu 38?

Zgodnie z zapisami art. 45 ust. 1a pkt. 1 UPDOF każdy podatnik osiągający przychód z kapitałów pieniężnych zobowiązany jest do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym złożyć zeznanie o wysokości osiągniętego w roku podatkowym dochodu (lub poniesionej straty). Niezależnie więc czy nasze inwestycje Forexowe okazały się dochodowe czy też nie zeznanie jest niezbędne.

Jednocześnie wato zwrócić uwagę na artykuł 9, ustęp 3 wymienionej powyżej ustawy. Zapisano w nim, że wysokość straty ze źródła przychodów, która poniesiona została w roku podatkowym może obniżyć dochód uzyskany z tego źródła w najbliższych kolejno następujących po sobie 5 latach podatkowych – z tym, że wysokość obniżenia w latach tych nie może przekroczyć 50% straconej kwoty.

Artykuł 9 i ustęp 3 mają zastosowanie do strat z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach posiadających osobowość prawną, papierów wartościowych i odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz realizacji praw z nich wynikających.

Poniżej prezentujemy przykład obrazujący dokładniej sposób odliczania wcześniej poniesionych strat:

Inwestor w 2007 roku poniósł stratę na rynku FX w wysokości 20 tysięcy złotych. W 2008 roku również poniósł stratę, jednak w wysokości 10 tysięcy złotych. Rok 2009 przyniósł zyski w wysokości 14 tysięcy złotych. Dochód ten może zostać pomniejszony o straty poniesione we wcześniejszych latach. Pamiętać należy jednak, że w danym roku nie można odliczyć więcej niż 50% straty wcześniejszej. W efekcie w 2009 roku podatnik ma prawo do doliczenia maksymalnie kwoty 15 tysięcy złotych (50% z 20 tysięcy złotych oraz 50% z 10 tysięcy złotych). Ponieważ uzyskany dochód w 2009 roku wyniósł 14 tysięcy złotych to tylko taką kwotę odliczyć będzie mógł podatnik (czyli 50% straty z 2007 roku i 40% straty z 2008 roku).

Jeśli kolejne lata również przyniosłyby inwestorowi zysk to nieodliczona kwota straty (16 tysięcy złotych) będzie mogła zostać odliczona w kolejnych latach (oczywiście pamiętając, że odliczenie to nie może przekraczać 50% oraz, że strata z danego roku może być odliczana jedynie przez 5 następnych lat).



Coinquista

Zostaw komentarz logując się za pomocą Facebook

6 KOMENTARZE

  1. Witam czy jeśli handluje systematycznie na forex to muszę zakładać działalność jeśli jestem na etacie lub gdy jestem emerytem?

  2. Spox, kolezanki. UKS wytłumaczy wam to w długich i mętnych uzasadnieniach do decyzji o nałożonych karach.

  3. A co z bonusem od brokera i doplatami do konta? Bonus należy uznać jako przychód a dopłaty jako koszt? Dopłatę mam tu na myśli sytuacje kiedy coś poszło nie tak i musiałem przelać dodatkowe 100$ na swoje konto maklerskie aby ratować sytucję.

  4. Koszty to nic innego jak strata i swap. Wszystko do pobrania z Metatradera. Wchodzimy w historie i ustawiamy date od poczatku roku do końca roku, pobieramy plik na którym widac wszystkie podsumowane transakcje Odejmujemy jedno od drugiego i mamy przychód.,Z tego sie rozliczamy…. A DOKŁADNIE CHODZI O STATEMENT tam jest wszystko…

  5. Witam, korzystając z okazji że jest taki temat to zadam trzy pytania na które odpowiedzi mnie nurtują:

    Przykład 1. W 2013 strata 400 zł, w 2014 strata 200 zł, w 2015 zysk 300 zł.
    Czy do odliczenia przysługuje zsumowane 50% z poprzednich lat, czyli 200 + 100 = 300 zł i
    w rezultacie podatek za 2015 wnosi zero, czy może przysługuje tylko 50% za 2013 czyli 200 zł i
    podatek będzie musiał być zapłacony 19% od 100 zł?
    Natomiast straty za 2014 będzie można rozliczać dopiero w kolejnych latach po rozliczeniu strat z 2013?

    Przykład 2. W 2012 strata 600 zł, w 2013 zysk 200 zł, w 2014 zysk 300 zł, w 2015 zysk 100 zł
    Podatek za 2013 wyniesie zero, za 2014 wyniesie również zero, a za 2015 będzie 19% od 100 zł,
    czy może też zero bo z poprzednich lat mamy jeszcze 100 zł do odliczenia?

    Przykład 3. W 2014 strata 800 zł, w 2015 zysk 200 zł (podatek zero)
    Pytanie jaka kwota do odliczenia straty przysługuje w kolejnym roku, 600 zł niewykorzystanych za 2014,
    czy tylko drugie 50% czyli 400 zł a reszta przepadła w poprzednim rozliczeniu?

    Pozdrawiam…

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here