Naga Markets



Budynek Tokijskiej Giełdy Papierów Wartościowych, źródło: Wikimedia

W latach osiemdziesiątych ubiegłego stulecia, to nie do nowojorskiego parkietu należała palma pierwszeństwa jako największego rynku akcji na świecie, lecz do Tokijskiej Giełdy Papierów Wartościowych (Tokyo Stock Exchange – TSJ), odpowiedzialnej w 1990 za 60% światowych obrotów. Pomimo perturbacji, przez które w ostatniej dekadzie XX wieku przeszła japońska gospodarka, TSE obecnie jest trzecim co do wielkości parkietem na świecie, największym w Azji.


Lata świetności a potem „stracona dekada”

Lata 80-te ubiegłego stulecia zapisały się w historii jako okres prosperity dla japońskiej gospodarki. Średni roczny wzrost PKB wynosił 3,89% (dla porównania gospodarka amerykańska rozwijała się w tempie 3,07%).

W roku 1989 doszło w Japonii do pęknięcia dwóch baniek: na nieruchomościach (pomiędzy 1990 a 2001 ceny spadły aż o 70%) i na akcjach (od końca 1989 do sierpnia 1992 z parkietu wyparowało aż 60% wartości notowanych spółek), do czego przyczyniło się m.in. ograniczenie podaży pieniądza przez Bank Japonii (Bank of Japan – BoJ).

Okres pomiędzy 1991 a 2001 minął pod znakiem stagnacji i deflacji cen, zaś średni wzrost zmalał do zaledwie 1,14% i był o wiele niższy od innych uprzemysłowionych gospodarek. Ten czas nazywany bywa często „japońską straconą dekadą”.

Historia japońskiego parkietu

Tokijska Giełda Papierów Wartościowych została utworzona 15 maja 1878 roku jako Tokyo Kabushiki Torihikijo, zaś handel rozpoczął się 1 czerwca 1878 roku. Na jej czele stanął ówczesny minister finansów Shigenobu Ōkumy. Na początku handlowano obligacjami państwowymi, ale to już pozwoliło stworzyć podwaliny regulacyjne dla pełnej działalności giełdowej

W 1943 roku giełdę w Tokio połączono z 10 innymi parkietami w największych miastach japońskich, tworząc Nippon Shōken Torihikijo. Została ona zamknięta wkrótce po zbombardowaniu Nagasaki.

Giełda Papierów Wartościowych w Tokio, rok 1950 i 2018, źródło: Wikimedia

Giełdę w Tokio ponownie otwarto dopiero 16 maja 1949 na mocy nowo uchwalonej Ustawy o giełdach papierów wartościowych. Przy TSE działa klub prasowy giełdy, zwany Klubem Kabuto, którego członkowie spotykają się na trzecim piętrze budynku giełdy i są powiązani z kluczowymi spółkami prasowymi: Nihon Kezai Shimbun, Kyodo News, Jiji Press oraz stacjami biznesowymi: Bloomberg LP i CNBC.

Kluczowym rokiem w historii TSE był 2012, kiedy to doszło do jej połączenia z Giełdą Papierów Wartościowych w Osace (OSE). Obecna siedziba giełdy mieści się w centrum dzielnicy finansowej Tokio. Godziny, w których odbywa się handel to 8.00-11.30, z godzinną przerwą, po której kontynuowany jest on od 12.30 do 17.00.

Ciekawostki

W dniu 1 listopada 2005 roku na ponad 4 godziny zawieszone zostały obroty na giełdzie z powodu błędów w nowo zainstalowanym systemie do obsługi transakcji, stworzonym przez firmę Fujitsu.

W dniu 8 grudnia tego samego roku pracownik w Mizuho Scurities Co. Ltd przez pomyłkę wprowadził zamówienie na sprzedaż 600 tys.akcji po kursie 1 jena, zamiast 1 akcji. Firma początkowo nie wykryła błędu, co spowodowało stratę w wysokości 347 mln USD. Giełda przyznała, iż zawinił jej system i partycypowała w pokryciu straty.

W dniu 17 stycznia 2006 roku notowania indeksu Nikkei 225 spadły o 2,8% w związku z wyprzedażą spowodowaną śledztwem prokuratorskim dotyczącym firmy internetowej livedoor. 18 stycznia giełda była zmuszona zakończyć sesję wcześniej, gdyż istniało zagrożenie, że liczba transakcji tego dnia przekroczy 4,5 mln – tyle był w stanie obsłużyć system komputerowy. Zdarzenie to zostało nazwane „szokiem livedoor”.

W czerwcu 2007 TSE zakupiła 4,99% udziałów w Singapore Exchange Ltd, do której należy Singapurska Giełda papierów Wartościowych, za 303 mln USD.

Oprócz handlu, TSE oferuje także informacje dla inwestorów, w tym notowania w czasie rzeczywistym oraz historyczne, statystyki rynkowe i analizy od specjalistów.

Forma prawna i struktura

Od roku 2001 TSE jest spółką akcyjną (kabushiki gaisha), której zarząd składa się z 9 członków, 4 audytorów oraz ośmiu dyrektorów wykonawczych. Wcześniej działała ona jako stowarzyszenie zarejestrowane (shadan hōjin), którego członkowie byli jednocześnie udziałowcami.

Podmiotem odpowiedzialnym za prowadzenie m.in. TSE oraz OSE, jest Japanese Exchange Group (JPX). TSE jest jedną ze spółek zależnych odpowiedzialną za obrót na rynku akcyjnym. Z kolei OSE specjalizuje się w obrotach kontraktami terminowymi. Trzecim najważniejszym podmiotem w ramach JPX jest Japan Exchange Regulation (JPX-R), odpowiadającym za regulacje związana z rynkiem papierów wartościowych. W poniższym materiale filmowym (w języku japońskim z angielskimi napisami) zawarta jest krótka prezentacja JPX.

Na tokijskiej giełdzie obraca się walorami ponad 3500 spółek, w tym kilkadziesięcioma zagranicznymi. Spółki o największej kapitalizacji to Toyota, Softbank, Sony, Mishubishi czy Takeda (spółka farmaceutyczna). Łączna kapitalizacja JPX wynosi blisko 5,5 bln USD.

Spółki dzielą się na Grupę 1 (First Section), w skład której wchodzą największe przedsiębiorstwa (handel od 1949 roku), Grupę 2 (Second Section) obejmującą średniej wielkości spółki (od 1961 roku), oraz tzw. Matki (Mothers), czyli rynek akcji wschodzących o dużym tempie wzrostu (od 1999 roku).

O historii TSE, jej najważniejszych indeksach, relacjach handlowych pomiędzy UE a Japonią, a także kontaktach na linii Warszawa – Tokio na antenie Comparic24tv w programie Artyści Rynków opowiada Katarzyna Zawadzka, niezależna ekonomistka, autorka bloga Finanse na Obcasach (www.financeheels.com).

Najważniejsze indeksy plus JASDAQ

Najważniejszy indeks to Nikkei 225, w skład którego wchodzą spółki dobierane przez redakcję największego japońskiego dziennika o tematyce biznesowej – Nihon Keizai Shimbun, która także sponsoruje system notowań spółek. Jest to najważniejszy i najstarszy indeks notowany na TSE a jednocześnie najstarszy w Azji, będący odpowiednikiem amerykańskiego DOW Jones Industrial Average. W latach 1975 – 1985 nosił nawet nazwę Nikkei Dow Jones Stock Average. Wśród notowanych spółek są m.in. Sony, Toyota czy Canon. Powstał w 1949 roku w ramach programu odbudowy gospodarki Japonii po II wojnie światowej.

Indenks Nikkei 225, źródło: tradingview.com

Indeks TOPIX (Tokyo Price Index) obejmuje akcje spółek wchodzących w skład Grupy 1 i jest uważany za indeks, który lepiej odwzorowuje japoński rynek akcyjny niż Nikkei 225, gdyż reprezentuje największe i najważniejsze spółki typu blue-chip. Powstały też indeksy sektorowe rozbite na 33 kategorie według klasyfikacji Komitetu ds. Kodu Identyfikującego Papiery Wartościowe (Securities Identification Code Commitee), w tym budowlany, tekstylny, maszynowy, energetyczno-gazowy, transportu lądowego i powietrznego, nieruchomości, ubezpieczeniowy czy farmaceutyczny.

Index TOPIX, źródło: tradingview.com

Trzecim ważnym komponentem tokijskiej giełdy jest JASDAQ, który był początkowo systemem rejestracji dla papierów wartościowych utworzonym w 1963 roku i pomimo zbliżonej nazwy nie jest powiązany z amerykańskim NASDAQ. W 1991 na JASDAQ wprowadzono automatyczny system notowań, podobny do systemu NASDAQ zaś w roku 2004 JASDAX zaczął działać jako odrębna giełda. Została ona przejęta w roku 2010 przez Giełdę Papierów Wartościowych w Osace. Handel na JASDAQ odbywa się w godzinach 8.00-15.00.



tokeneo

Zostaw komentarz logując się za pomocą Facebook

To również Cię zainteresuje - Comparic24.tv

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here