Naga Markets



Zapraszamy na kolejny gościnny wpis Wojciecha Świdra. Jego poprzedni artykuł “Fundamentalne i techniczne spojrzenie na USD/PLN” cieszył się dużym zainteresowaniem. Dziś Wojciech pisze o prostym acz kłopotliwym mechanizmie zakorzenionym w psychice każdego z nas.


Umysł nas zwodzi

Decyzje podejmujemy codziennie. Co kupić, za ile, gdzie,kiedy, w jakiej ilości, od kogo itp. Wymaga to przetwarzania niezliczonych ilości informacji. Nasz umysł ewoluował przez miliony lat kształtując cechy najbardziej pożądane do przetrwania w środowisku naturalnym czy prostej społeczności. Dynamiczny rozwój techniki i nowe sytuacje, w których człowiek się znalazł niekiedy sprawiają, że wrodzone schematy działają na naszą niekorzyść. Każdy kto inwestował na rynkach finansowych ma wrażenie (przynajmniej na początku swojej drogi), że rynek jest przeciw niemu i coś sprawia, że nasze decyzje w dziwny sposób prowadzą nas do strat.

Ludzie a rynek

Cennym odkryciem badaczy finansów behawioralnych jest teoria perspektywy, uwzględniająca trzy charakterystyki ludzkiej osobowości: relatywnego postrzegania wartości względem punktu odniesienia, malejącej wrażliwości na zmiany i awersji do ryzyka.¹ Zapewne wielu inwestorom znany jest poniższy wykres obrazujący ludzkie wartościowanie strat i zysków.

dlaczego przetrzymujemy straty i ucinamy zyski
Źródło grafiki: wikipedia.org

W skrócie można stwierdzić, że radość z zysku rośnie początkowa szybko i stopniowo maleje. Przykładowo: nabywamy akcje czy inny walor, cena idzie w naszym kierunku. Pierwsze 100 zł zysku daje nam większą ilość satysfakcji niż drugie (od 100zł do 200zł). Idąc dalej, wzrost wartości inwestycji od 1000zł do 1100zł wartościujemy już znacznie niżej niż początkowe zyski.

ccf forex comparic wykres trader chartW przypadku strat nasze niezadowolenie nie jest symetryczne względem radości z wygranej – strata boli nas bardziej. Pozycja stratna uderza w naszą dumę i oznacza popełnienie błędu (według naszych pierwotnych wartościowań). Podobnie jak w przykładzie z zyskami, strata kolejnych kwot stuzłotowych przysparza nam już mniej niezadowolenia niż pierwsze, ale jak już zostało wspominane, straty budzą silniejsze negatywne uczucia niż zysk budzi pozytywne.

Opisane wyżej zjawisko jest przyczyną szybkiej realizacji zysków (natychmiastowa przyjemność i satysfakcja) i utrzymywania strat (nadzieja na uniknięcie bólu). Chęć zaksięgowania zysku sprawia, że będąc już „na plus” boimy się ryzyka, natomiast „na minusie” stajemy się bardziej ryzykowni. Każdy inwestor powinien znać te zależności, żeby uwzględnić je w swoim systemie transakcyjnym.

Małpy a rynek

Co ciekawe, ludzie nie są osamotnieni we wspomnianych przypadłościach. Okazało się, że również kapucynki wolą pewny zysk, a mogąc ponieść stratę, działają bardziej ryzykownie. Laurie Santos i jej zespół nauczyli małpy posługiwać się pieniądzem – żetonami, które mogły wymieniać na winogrona. Różni opiekunowie oferowali towar pokazując go na dłoni – jedno lub kilka winogron, jednocześnie wystawiając rękę po żeton. Kapucynki uczyły się jak działa targ i kto ile sprzedaje towarów za jeden żeton. Niektórzy sprzedawcy dodawali gratisy, a niektórzy okazywali się naciągaczami.

W celu zbadania zachowania futerkowych konsumentów w obszarze zysków, na rynku pojawili się dwaj sprzedawcy, pokazujący na ręce po jednej sztuce owocu. Pierwszy zawsze dodawał jednak kolejną sztukę gdy małpa dokonała zakupu, a drugi albo nie dodawał nic albo przyznawał bonus w postaci aż dwóch winogron. Większe obroty miał sprzedawca pierwszy – przyznający bezpieczny bonus w postaci jednego winogrona. Dowodzi to, że kapucynki chcą w takiej sytuacji dokonywać bezpiecznych transakcji.

Powyższe obserwacje mogły dowodzić, iż małpy zwyczajnie nie lubią ryzyka, więc zainicjowano drugą część doświadczenia. Tym razem inni dwaj sprzedawcy oferowali na ręce aż trzy winogrona. Ci sprzedawcy nie byli już tak uprzejmi i zamiast dawać gratisy – wydawali mniej towaru. Pierwszy zamiast oferowanych trzech dawał zawsze dwa (bezpieczna strata). Drugi czasem dawał całe trzy – tyle ile pokazywał (brak straty), a czasem tylko jedno (duża strata). Okazało się, że małpy są równie irracjonalne jak ludzie i w tym przypadku wybierały drugiego sprzedawcę reprezentującego wariant ryzykowny.²

Wnioski

Zmieniliśmy nasze otoczenie gwałtownie, sami zmieniając się powoli. Dlaczego zachowujemy się ostrożnie w obliczu zysku, a zmieniamy się w ryzykantów gdy tracimy? Czy to nasze ego chce uciec od błędu? Przecież każdy lubi mieć rację. Niezależnie od przyczyny owego zjawiska, każdy trader czy inwestor chcący osiągać długoterminowe zyski powinien rozpoznać jak najwięcej tego typu zachowań naszego umysłu i znaleźć metody, dzięki którym nie będą one rzutowały negatywnie na inwestycje.

¹ M. Czerwonka, B. Gorlewski, Finanse behawioralne: zachowania inwestorów i rynku, Warszawa 2008

² Laurie Santos, A monkey economy as irrational as ours, https://www.ted.com/talks/laurie_santos#t-957418, (dostęp: 13.03.2016)

Wojciech Swider mini

Autor: Wojciech Świder

Student piątego roku na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu. Posiada licencję Maklera Papierów Wartościowych (nr3034). Inwestuje w waluty (FX), ETF oraz fundusze inwestycyjne. W swoich decyzjach inwestycyjnych dużą wagę przykłada do psychologii. Jego główne obszary zainteresowań to polityka monetarna, makroekonomia i rynki finansowe.

.




tokeneo

Zostaw komentarz logując się za pomocą Facebook

To również Cię zainteresuje - Comparic24.tv

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here