Naga Markets


Sprawozdanie finansowe spółki akcyjnej notowanej na giełdzie, ale nie tylko, przynosi wiele cennych informacji dla tak zwanych interesariuszy (ang. stakeholders), czyli mówiąc prościej dla wszystkich osób, które mają coś wspólnego ze spółką, dla władz spółki, pracowników, kontrahentów, konkurencji oraz dla potencjalnych inwestorów. Zwłaszcza ta ostatnia grupa powinna być mocno zainteresowana tym, w jakiej kondycji finansowej jest spółka, a na to pytanie właśnie odpowiada sporządzane przez spółkę sprawozdanie finansowe.


Sprawozdanie finansowe spółki giełdowej

Sprawozdanie finansowe to dokument przedstawiający wyniki działalności gospodarczej w postaci liczbowej, innymi słowy sprawozdanie finansowe przedstawia majątek firmy, jego źródła finansowania, osiągnięty wyniki finansowy w danych okresie sprawozdawczym. Źródłem tworzenia sprawozdania finansowego jest ewidencja księgowa. Zrozumienie sprawozdania finansowego wymaga pewnej wiedzy na temat rachunkowości i finansów przedsiębiorstwa, ale nie jest to tajemna wiedza, a przede wszystkim nie jest to fizyka kwantowa, a my nie musimy być Albertem Einsteinem, żeby ją zrozumieć. Spekulowanie, albo inwestowanie w spółki poprzez giełdę wymaga pewnego przygotowania, więc takie tematy jak rachunkowość, sprawozdawczość finansowa, wycena akcji powinny być nam znane, zwłaszcza jeżeli mamy długoterminowe podejście do naszych inwestycji.

Co, gdzie, kiedy musi publikować spółka giełdowa?

Spółki giełdowe mają ściśle określone wymogi dotyczące udzielania informacji na temat ich funkcjonowania. Jest to bardzo istotne, gdyż są dopuszczone do obrotu publicznego i tym samym każdy może kupić ich akcje i stać się współwłaścicielem. Może nie będzie miał decydującego prawa głosu na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy, zazwyczaj pakiet kontrolny pozostaje u pierwszych właścicieli, ale na pewno będzie mógł czerpać korzyści z dywidendy, jeżeli będzie wypłacana, ewentualnie będzie mógł odsprzedać swój pakiet akcji za wyższą cenę. Z tych względów komunikowanie się spółki giełdowej z otoczeniem jest bardzo istotne.

Co spółka giełdowa musi publikować?

Spółki giełdowe są zobowiązane do publikowania:

  • raportów bieżących, które będą zawierały informacje mające istotny wpływ na funkcjonowanie spółki, takie jak znaczące umowy, inwestycje w nieruchomości nabycie lub zbycie dużego pakietu akcji, nabycie/zbycie lub utrata aktywów o znacznej wartości w wyniku zdarzenia losowego itp.,
  • raportów okresowych zawierających m.in. informacje o kondycji finansowej spółki w postaci sprawozdań finansowych.

Podział sprawozdań finansowych:

  • jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządza spółka, która nie posiada żadnych zależnych firm,
  • skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządza spółka, która posiada firmy zależne. Jeżeli spółka sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe, to takie powinno być w zainteresowaniu inwestorów, gdyż oddaje najpełniej sytuację całej grupy kapitałowej.

Gdzie spółka giełdowa musi publikować swoje sprawozdania finansowe?

Spółki giełdowe muszą składać swoje sprawozdania finansowe do Krajowego Rejestru Sądowego. Znacznie łatwiej jednak uzyskamy sprawozdanie finansowe na stronie interesującej nas spółki giełdowej albo na stronie internetowej Infostrefa tworzonej wspólnie przez PAP i Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie.

Kiedy spółka giełdowa musi publikować swoje sprawozdania finansowe?

Spółki muszą publikować sprawozdania finansowe w następujących okresach:

  • raport za I kwartał zawierający skrócone kwartalne sprawozdanie finansowego, opis organizacji grupy kapitałowej emitenta, wykaz akcjonariuszy posiadających co najmniej 5 % ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu, publikowany jest w ciągu 45 dni od zakończenia kwartału,
  • raport półroczny zawiera półroczne sprawozdanie finansowe badane przez biegłego rewidenta, sprawozdanie zarządu z działalności spółki, raport biegłego rewidenta. Spółka publikuje raport półroczny w ciągu 2 miesięcy od zakończenia okresu,
  • raport za III kwartał zawierający m.in. skrócone kwartalne sprawozdanie finansowe publikowany jest w ciągu 45 dni od zakończenia kwartału,
  • raport roczny, najbardziej rozbudowany, zawiera list do akcjonariuszy, roczne sprawozdanie finansowe również podlegające badaniu przez biegłego rewidenta, sprawozdanie zarządu z działalności spółki, oświadczenie zarządu, raport biegłego rewidenta. Spółka publikuje raport roczny w ciągu 4 miesięcy od zakończenia roku obrotowego lub w ciągu 80 dni od zakończenia roku obrotowego, jeżeli skorzysta z możliwości zrezygnowania z przygotowywania raportu za IV kwartał.

Składniki sprawozdania finansowego

Przejdźmy teraz do omówienia poszczególnych składników sprawozdania finansowego. Sprawozdanie finansowe składa się z:

  • bilansu,
  • rachunku zysku i strat,
  • informacji dodatkowej,
  • zestawienia zmian w kapitale własnym,
  • rachunku przepływów pieniężnych.

Nas będzie najbardziej interesować bilans, rachunek zysków i strat (RZiS) oraz rachunek przepływów pieniężnych (RPP), z których dowiemy się, czy interesująca nas spółka ma przed sobą duże perspektywy rozwoju, czy może jednak powoli zwija swój interes.

Bilans

Bilans przedstawia majątek firmy oraz sposób, jak ten majątek został sfinansowany. Majątek firmy to będą aktywa, a źródła jego finansowania to pasywa. W bilansie zawsze panuje zasada: aktywa = pasywa. W końcu jakąś musieliśmy sfinansować majątek, który posiadamy w spółce, raczej nie pochodzi z kradzieży, a jeżeli nawet to pewnie nie będziemy ujmować go w bilansie.

Aktywa – majątek firmy

A. Aktywa trwałe

I. Wartości materialne i prawne, czyli różne patenty, koncesje czy licencje wykorzystywane w toku działalności operacyjnej.

II. Rzeczowe aktywa trwałe, do których zaliczamy środki trwałe w postaci pojazdów, budynków, magazynów itp. Jeżeli coś budujemy i nie skończyliśmy to w bilansie będzie ujęte w pozycji środki trwałe w budowie.

III. Należności długoterminowe są to wszystkie zapłaty, które otrzymamy po upływie 12 miesięcy od dnia bilansowego, czyli dnia, na który sporządzane jest sprawozdanie finansowe, najczęściej jest to 31 grudnia. Mogą to być kaucje wpłacone w związku z wynajmem lokalu, której rozliczenie nastąpi po 12 miesiącach od dnia bilansowego. Płatności z tytułu sprzedaży budynków lub innych środków trwałych z terminem rozliczenia po upływie 12 miesięcy itd. Uwaga! Należności z tytułu dostaw i usług, za sprzedane towary, produkty gotowe, materiały, opakowania i usługi itp. zawsze ujmujemy w pozycji należności krótkoterminowe, bez względu na termin rozliczenia, czyli nawet jeżeli są rozliczane po okresie 12 miesięcy.

IV. Inwestycje długoterminowe obejmują nieruchomości zakupione w celu uzyskania zysków, a nie wykorzystywane do działalności operacyjnej, długoterminowe aktywa finansowe, takie jak akcje, udzielone pożyczki itd.

V. Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe, tak zwane czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów (RMK), oznaczają poniesione koszty dotyczących usług wykonanych w przyszłości, czyli opłacone z góry czynsze, ubezpieczenie majątkowe, prenumeraty itd. Bierne rozliczenia międzyokresowe dotyczą zaś domniemanych zobowiązań, które mogą wystąpić w przyszłości, przykładowo różne świadczenia na rzecz pracowników, czy wobec kontrahentów za usługi, które obecnie ciężko oszacować. Bierne rozliczenia międzyokresowe są ujmowane w pasywach.

B. Aktywa obrotowe

I. Zapasy, czyli wszystkie produkty lub towary, które zgromadziliśmy do dalszej produkcji lub do dalszego odsprzedania.

II. Należności krótkoterminowe, czyli płatności na rzecz naszej spółki w terminie do 12 miesięcy, za wyjątkiem należności z tytułu i usług, które niezależnie od terminu płatności są ujmowane jako krótkoterminowe.

III. Inwestycje krótkoterminowe, to przede wszystkim krótkoterminowe aktywa finansowe, czyli oprócz udziałów, akcji itp., to środki pieniężne zgromadzone w kasie firmy i na rachunkach bieżących, co zapewnia codzienne funkcjonowanie firmy.

IV. Krótkoterminowe rozliczenie międzyokresowe, czyli czynne RMK.

Pasywa – finansowanie majątku firmy

A. Kapitał własny

I. Kapitał podstawowy, czyli to co wpłacili właściciele.

II. Należne wpłaty na kapitał podstawowy, czyli zadeklarowane wpłaty, ale jeszcze nie wniesione przez właścicieli spółki.

III. Udziały (akcje) własne, w drodze wyjątku spółka może się stać własnym udziałowcem, przykładowo w ramach postępowania egzekucyjnego.

IV. Kapitał zapasowy tworzony na przyszłe ewentualne straty.

V. Pozostałe kapitały rezerwowe tworzony na realizacje różnych własnych celów spółki.

VI. Zysk (strata) z lat ubiegłych.

VII. Zysk (strata) netto.

VIII. Odpisy z zysku netto w ciągu roku obrotowego, jeżeli właściciele pobierali jakieś środki z zysku w ciągu roku obrotowego.

B. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania

I. Rezerwy na zobowiązania.

II. Zobowiązania długoterminowe.

III. Zobowiązania krótkoterminowe, które wraz zobowiązaniami długoterminowymi tworzą tak zwany kapitał obcy, czyli środki pożyczone na działalność firmy.

Rachunek zysków i strat

Rachunek zysków i strat dostarcza nam informacji, jaki wynik finansowy został osiągnięty przez spółkę w danym okresie sprawozdawczym, czyli po prostu, czy może pochwalić się zyskiem za miniony rok, czy wręcz odwrotnie zanotowała stratę. Oprócz sprawdzenia wyniku finansowego na całej działalności gospodarczej, ważne jest, żeby sprawdzić, jaki wynik finansowy został osiągnięty na działalności operacyjnej przed opodatkowaniem, czyli tak zwany EBIT (ang. earnings before deducting interest and taxes). Przede wszystkim pozwoli nam to na zorientowanie, jak spółka radzi sobie w obszarze jej głównej działalności, czyli przykładowo jeżeli zajmuje się handlem częściami samochodowymi, to sprawdzimy, jaki został osiągnięty wynik finansowy na tej działalności. Zysk (strata) z działalności operacyjnej przed opodatkowaniem pozwala również na porównanie wyników z innymi spółkami nawet z różnych miejsc świata, gdyż nie jest zniekształcony przez różne podatki oraz wynik na pozostałej działalności, przykładowo firma pozbywa się majątku, ze względu na problemy finansowe, co poprawia całościowy wynik finansowy.

RZiS jest sporządzana zgodnie z zasadą memoriałową, co oznacza, że nie musi zaistnieć faktyczna zapłata za usługę, wystarczy faktura i to zdarzenie gospodarcze będzie ujęte w RZiS. Może rodzic to pole do nadużyć, gdyż osoby sporządzające RZiS mogą przesuwać pewne pozycje w celu uzyskania lepszych wyników. Dlatego warto również przeanalizować rachunek przepływów pieniężnych, który jest sporządzany zgodnie zasadą kasową, czyli musi zaistnieć przepływ środków pieniężnych lub ich ekwiwalentów, żeby takie zdarzenie gospodarcze było ujęte w RPP.

RZiS może być sporządzany w dwóch wariantach:

  • porównawczym, bardziej prosta metoda,
  • kalkulacyjnym, bardziej rozbudowana metoda stosowana w firmach o bardziej złożonej strukturze, różniąca się od poprzedniej wersji ewidencją kosztów, które są przypisane do miejsca ich powstawania, czyli przykładowo możemy wyszczególnić koszty produkcji, kosztu marketingu itd.

RZiS w wariancie porównawczym przyjmuje następującą postać:

A. Przychody netto ze sprzedaży.

B. Koszty działalności operacyjnej.

C. Zysk (Strata) ze sprzedaży.

D. Pozostałe przychody operacyjne.

E. Pozostałe koszty operacyjne

F. Zysk (strata) z działalności operacyjnej (w uproszczeniu EBIT)

G. Przychody finansowe

H. Koszty finansowe

I. Zysk (strata) z działalności gospodarczej

J. Wynik zdarzeń nadzwyczajnych

K. Zysk (strata) brutto

L. Podatek dochodowy

M. Zysk (strata) netto

Rachunek przepływów pieniężnych

Firma może być bardzo zyskowna, ale w przypadku problemów z płynnością finansową, czyli możliwością regulowania bieżących zobowiązań, może mieć poważne tarapaty, a nawet zbankrutować. Rachunek przepływów pieniężnych dostarcza nam właśnie informacji na temat faktycznych wpływów i wydatków firmy.

Rachunek przepływów pieniężnych można sporządzić dwoma metodami:

  • pośrednią, która oparta jest na zysku netto skorygowanego o pozycje niepowodujące przepływów pieniężnych, takich jak chociażby amortyzacja. Metoda łatwiejsza do wykonania,
  • bezpośrednią, która wymaga przeanalizowania zapisów kont i tak zwanej rozbudowanej analityki. Dużo bardziej pracochłonna i skomplikowana.

Rachunek przepływów pieniężnych dzielimy:

A. Przepływy z działalności operacyjnej (metoda pośrednia lub bezpośrednia), wpływy i wydatki związane z podstawową działalnością przedsiębiorstwa.

B. Przepływy z działalności inwestycyjnej (tworzy się tak samo niezależnie od przyjętej metody), wpływy i wydatki związane z inwestycjami w środki trwałe, aktywa finansowe itd.

C. Przepływy z działalności finansowej (tworzy się tak samo niezależnie od przyjętej metody), wpływy i wydatki związane z pozyskiwaniem finansowania na działalność spółki.

Zakończenie

Artykuł w bardzo dużym skrócie ukazuje czym jest sprawozdanie finansowe i dlaczego jest ono tak ważne dla inwestorów zainteresowanych nabyciem akcji spółki giełdowej. Nabywanie udziałów jakiekolwiek spółki bez prześledzenia jej kondycji finansowej można porównać do kupowania auta bez jego oglądania, nie mówiąc już o pojechaniu do serwisu w celu sprawdzenia stanu technicznego przez fachowców. Ogrom zagadnień związanych z sprawozdawczością finansową może przytłaczać, ale są to dosyć proste zagadnienia, gdy naukowy język postaramy się przetłumaczyć na bardziej zrozumiały. Niestety wiele podręczników jest napisana bardzo akademickim językiem, gdyż ich autorzy są teoretykami, a nie właścicielami przedsiębiorstw, bądź pracownikami firm doradczych, biur maklerskich czy funduszy inwestycyjnych. Warto zatem wspomagać się informacjami zawartymi w Internecie, które są często dużo przystępniejsze.

Wiedza na temat czym jest sprawozdanie finansowe to jedno, a drugie to jak wyciągać wnioski z jego lektury. Właśnie o wyciąganiu wniosków z analizy sprawozdania finansowego będzie poświęcony kolejny artykuł.

Bibliografia:

Jan Turyna, Rachunkowość finansowa, C.H. Beck, Warszawa 2014

Edward Nowak, Analiza sprawozdań finansowych, PWE, Warszawa 2014



tokeneo

Zostaw komentarz logując się za pomocą Facebook

To również Cię zainteresuje - Comparic24.tv

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here