Naga Markets


napis blockchain na tle plastrów miodu
Tradycyjne systemy sądownicze i arbitrażowe nie sprostają wyzwaniom nowej cyfrowej gospodarki. Z pomocą przychodzi blockchain.

Globalna, cyfrowa, zdecentralizowana ekonomia oparta na blockchainie powoli staje się rzeczywistością.  Oprócz ogromnych możliwości i ułatwień w życiu codziennym, z zastosowaniem nowoczesnych systemów rodzi się potrzeba wprowadzenia rozwiązań związanych z rozstrzyganiem sporów, m.in. pomiędzy stronami smart kontraktów czy w związku z działaniem zdecentralizowanych aplikacji (DApps). Tradycyjne metody w postaci krajowych sądów czy nawet działającego w świecie biznesu arbitrażu są najczęściej zbyt powolne, drogie oraz obarczone ograniczeniami związanymi m.in. z jurysdykcją, lokalnymi regulacjami czy też biurokratycznymi procedurami.  Na szczęście powstały już protokoły, które wychodzą naprzeciw nowej cyfrowej rzeczywistości a ponadto bazują one na technologii blockchain.

Jur – inteligentne umowy prawne

Rozstrzyganie sporów na blockchainie staje się rzeczywistością
Projekt Jur – “Sprawiedliwość jako usługa”

Zespół stojący za projektem Jur ma ambicję stworzenia nowego systemu prawnego opartego na blockchainie. Mottem projektu jest „Sprawiedliwość jako usługa” (Justice as a Service), zaś misja określona została w następujący sposób w whitepaper„Jur tworzy nowy wymiar zaufania w relacjach biznesowych w oparciu o proste i wydajne inteligentne umowy prawne (Smart Legal Agreements) w połączeniu ze zdecentralizowanym, szybkim i sprawiedliwym systemem rozwiązywania sporów egzekwowanych na blockchainie, z kosztami bliskimi zeru.”

W procesie rozwiązywania sporów Jur wykorzystuje szereg smart kontraktów, które z kolei tworzą odporną na manipulacje, zdecentralizowaną wyrocznię odpowiedzialną za wydanie sprawiedliwych i szybkich rozstrzygnięć. Zanim to nastąpi, na platformie przeprowadzane jest głosowanie. Mogą uczestniczyć w nim osoby, które posiadają natywne tokeny  i zdeponowały je w ramach smart kontraktu. Rozstrzygnięcie następuje w ciągu 24 godzin (więcej na temat wyrocznie na blockchainie dowiesz się z artykułu Chainlink – rewolucja w świecie smart kontraktów?)

Istnieją dwa modele głosowania: otwarte, w którym udział może wziąć każdy oraz głosowanie zamknięte w ramach Hubu, tworzonego przez system zweryfikowanych uprzednio wyroczni, zaś kryteria, które powinny one spełniać ustala administracja projektu Jur. Docelowo ma powstać rozbudowany ekosystem Hubów, konkurujących ze sobą o świadczenie najlepszej jakości usług. Korzystanie z nich jest bezpłatnie, zaś źródłem przychodów dla administratorów jest sprzedaż kontraktów wykorzystywanych w Hubach.  Strona sporu, która uzyskała największą liczbę głosów oddanych przez wyrocznie, wygrywa.

System oparty jest na sieci Ethereum i wykorzystuje token ERC-20 o nazwie JUR, którego całkowita podaż wynosi 1 bln sztuk. Stanowi on środek płatniczy w ramach platformy.Twórcy projektu w jego pierwszej fazie chcą skupić się na implementacji Inteligentnych Umów Prawnych w branży kryptowalut i ICO. Platforma oferuje szereg dodatkowych funkcjonalności, takich jak narzędzie do tworzenia smart kontraktów czy bezpieczne depozyty typu escrow.

Oath – ława przysięgłych na blockchainie

Rozstrzyganie sporów na blockchainie staje się rzeczywistością
Oath jest protokołem drugiej warstwy stworzonym do działania na wielu blockchainach.

Jest to protokół stworzony zarówno do rozwiązywania sporów, jak i zarządzania blockchainami (Blockchain Governance). Wzorowany na systemie ławy przysięgłych (oath w języku angielskim oznacza przysięgę) w prawie zwyczajowym (common law), obowiązującym m.in. w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych. Oath łączy elementy ze świata rzeczywistego ze zdecentralizowanym blockchainem. Jest protokołem tworzącym infrastrukturę drugiej warstwy mającą zastosowanie w obrębie różnych blockchainów publicznych, zaś jego głównym zadaniem jest ochrona praw użytkowników smart kontraktów, zdecentralizowanych aplikacji (dAppsów) oraz aktywów cyfrowych zapisanych na blockchainie. Oath posiada także narzędzie do tworzenia smart kontraktów.

Za wybór rozjemców odpowiada specjalny algorytm, co ma zapewnić obiektywizm i sprawiedliwość oraz zadbać o to, by orzekający posiadali jak najrozleglejsze doświadczenie a także uniknąć sytuacji, gdy ta sama osoba rozstrzyga w wielu sprawach. Arbitrzy są częścią społeczności użytkowników blockchaina.

Arbitrzy tworzą swoją historię w oparciu o podejmowane decyzje. Nie ma sztywnych kryteriów kto może zostać arbitrem, jednak obowiązkowym elementem jest przejście przez proces KYC. System punktowy pozwala wyodrębnić kategorie sędziów w zależności od doświadczenia czy specjalności.


Interesujesz się kryptowalutami? Już teraz dołącz do grupy na Facebooku prowadzonej przez portal Comparic.pl. Bądź na bieżąco z informacjami ze świata kryptowalut, niezależnie od tego gdzie się znajdujesz!.

W odróżnieniu od Jur, od arbitra nie jest wymagane, by posiadał zdeponowane tokeny, co ma chronić przed nadmierną koncentracją uprawnień w ramach wąskiej grupy oraz zapobiec potencjalnym manipulacjom. System punktów oraz mechanizm wynagrodzenia w tokenach ma za zadanie motywować uczciwe działania i chronić przed botami oraz osobami działającymi ze złych podbudek. Natywnym tokenem ekosystemu, pełniącym rolę wewnętrznej waluty, jest OATH, działający w standardzie ERC-20, zaś całkowita ich liczba wynosi 10 mld sztuk.

Minimalny skład ławy przysięgłych wynosi co najmniej 11 arbitrów, tak aby zapewnić jak najszerszy konsensus  i decentralizację. Jednakże sam proces ma charakter na wpół scentralizowany – na łańcuchu zachodzą 2 transakcje: wniesienie sprawy oraz wynik. Reszta odbywa się off-chain, w celu zminimalizowania opłat transakcyjnych oraz zapewnienia większej aktywności arbitrów. Opłaty za arbitraż są ustalane według praw wolnorynkowych, zaś wynagrodzenie dla rozjemcy uzgadniają strony zaangażowane w spór.

Jako że Oath Protocol stanowi warstwę zintegrowaną bezpośrednio z różnymi blockchainami publicznymi, podjęte rozstrzygnięcia są przesyłane na smart kontrakt powiązany z protokołem i realizowane automatycznie. Dzięki publicznemu charakterowi protokołu, każdy ma wgląd w podjęte decyzje i ich uzasadnienia, co zapewnia także pełną transparentność.

Możliwe zastosowania obejmują szeroko rozumiany e-commerce, gdzie często występują spory związane z jakością, brakującymi elementami czy wadami towarów, a także handel OTC aktywami cyfrowymi oraz kwestie związane z zarządzaniem blockchainami publicznymi.

Kleros – arbitraż dla inteligentnych umów

Rozstrzyganie sporów na blockchainie staje się rzeczywistością
Kleros wprowadza kompleksowy system sądów na blockchainie.

Jest to protokół na podbudowie Ethereum służący do rozwiązywania sporów na blockchainie, zaś jego zastosowanie ogranicza się obecnie do smart kontraktów (platforma Kleros nie daje możliwości ich tworzenia). Użytkownicy tworzą smart kontrakty korzystając z usług zewnętrznych, wybierając Kleros jako protokół do rozwiązywania sporów. Wszystkie etapy są zautomatyzowane.

Kleros opiera się na zbudowanym na blockchainie wewnętrznym systemie sądowniczym, składającym się z sądu ogólnego (General Court), sądów specjalistycznych (specialized courts) oraz podsądów (sub-courts). Każdy posiadacz tokenów (zwanych pinakion – PNK) może potencjalnie zarejestrować się jako rozstrzygający w ramach sądu specjalistycznego i podssądu, w zależności od posiadanych kompetencji. Im więcej tokenów potencjalny rozjemca zdeponuje, tym większa szansa, że będzie rozstrzygał. Jednak jest to miecz obusieczny – sędzia strony przegrywającej traci tokeny, które zdeponował.  Trafiają one do strony, która wygrała. Egzekucja decyzji następuje poprzez odpowiedni smart kontrakt.

O kosztach postępowania decyduje dany podsąd i są one deponowane w postaci smart kontraktu.  Po rozstrzygnięciu sprawy strona przegrana ponosi opłaty, zaś strona wygrywająca otrzymuje ich zwrot. Mechanizm wynagradzania arbitrów oparty jest na systemie motywacyjnym bazującym na teorii gier.

Teoretycznie dozwolona jest nieograniczona liczba odwołań, jednak za każdym razem skład arbitrów się podwaja a ponadto przydzielany jest jeden dodatkowy rozjemca, przez co opłaty rosną wykładniczo.  Możliwe wykorzystanie praktyczne platformy obejmuje spory m.in.  w e-commerce, zdecentralizowanych mediach społecznościowych, systemach wyroczni (oracles), w relacjach z pracodawcami i usługodawcami, etc.

Mattereum i Agrello

Rozstrzyganie sporów na blockchainie staje się rzeczywistością
Mattereum – pomost pomiędzy smart kontraktami a tradycyjnymi umowami prawnymi.

Mattereum to system „internetu umów” (Internet of Agreements), którego celem jest stworzenie pomostu pomiędzy usługami  i towarami w świecie fizycznym a ich odpowiednikami na blockchainie, poprzez wykorzystanie smart kontraktów, które można wyegzekwować na gruncie prawnym. Jest to możliwe poprzez powiązanie smart kontraktów z tradycyjnymi umowami prawnymi na piśmie. Mattereum służy m.in. do zarządzania prawami do własności fizycznej, prawnej a docelowo również nieruchomości.

W ekosystem wbudowana jest opcja rozwiązywania sporów przez zespół niezależnych odpowiednio dobranych, wykwalifikowanych specjalistów. Podobne rozwiązanie oferuje projekt Agrello. Mamy tu do czynienia z platformą, na której użytkownik może stworzyć wiążącą prawnie umowę, która następnie jest konwertowana do smart kontraktu, ten zaś jest w stanie dokonywać płatności oraz innych czynności zgodnie z warunkami umowy prawnej. Jednakże do celów rozwiązywania sporów korzysta się z tradycyjnych sądów, co przekłada się na wysokie koszty oraz czasochłonność procedur.

Sąd arbitrażowy przy IGBiNT

Planem docelowym Izby jest stworzenie sądu polubownego dla środowiska blockchain z całej Europy i nie tylko.

Ważnym podmiotem zajmującym się rozstrzyganiem sporów dot. nowych technologii w Polsce, a docelowo także na całym świecie, jest sąd polubowny przy Izbie Gospodarczej Blockchain i Nowych Technologii. Jest to pierwszy tego typu organ w Europie oraz drugi na świecie (po Japonii). Na liście arbitrów, których obecnie jest 11, znaleźli się prawnicy posiadający doświadczenie w zakresie arbitrażu i blockchain (w tym prezes sądu – Konrad Zacharzewski, prawnik, kierownik Zakładu Prawa Handlowego na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu), a także osoby, które na co dzień mają styczność z technologią DLT (np. Rafał Kiełbus – jeden z najwyższej klasy technologów z zakresu blockchaina). Nie mamy tu do czynienia z protokołem, jak w przypadku opisanych powyżej projektów, jednak na uwagę zasługuje bardzo szeroki zakres rozstrzyganych sporów, wychodzący znacznie poza smart kontrakty.

Planem docelowym Izby jest stworzenie sądu polubownego dla środowiska blockchain z całej Europy i nie tylko. Jak dowiadujemy się z wywiadu, którego udzielił przewodniczący IGBiNT Robert Wojciechowski na antenie Comparic24tv, prowadzone są rozmowy z kandydatami na arbitrów – są to prawnicy z takich krajów jak Szwajcaria, Belgia, Holandia czy Niemcy. Na liście kontaktów są także prawnicy z Hongkongu. „Idea tego jest maksymalne umiędzynarodowienie”, po pierwsze dlatego, że w przypadku nowych technologii mamy do czynienia z „biznesami bez granic”.



tokeneo

Zostaw komentarz logując się za pomocą Facebook

To również Cię zainteresuje - Comparic24.tv

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here