PA Strategia Intraday + Longterm

W Price Action wszystko wydaje się banalnie proste i w miarę zrozumiałe do momentu gdy zaczyna się próbować zmian interwałów. Wtedy pozycje w każdym kierunku wydają się dobrym rozwiązaniem, a wcale tak nie jest. Sam tego doświadczyłem. Często brakuje Nam kilku podstawowych informacji, które mogłyby pomóc podjąć decyzję, w która stronę grać. Np. „grać tylko long do danego poziomu”.

Najważniejsze informacje a zarazem dylematy to:

  • Jaki jest trend i na jakim TF mam grać ?
  • Jaki kierunek obrać: long czy short ?
  • Czy trend już się skończył czy to tylko korekta ?
  • Czy to już konsolidacja?
  • Które S/R jest silne, a które słabe /
  • Gdzie mam szukać wejścia ?

Pośrednie problemy to:

  • Jak filtrować fałszywe sygnały wybić (Fake) ?
  • Na którym TF zajmować pozycje, a na którym ją prowadzić ?
  • Gdzie umieścić swoje SL i TP ?
  • Kiedy przejść na BE ?
  • Jakie MM stosować ?
  • Jakie R:R przy danym TF ?
  • O co chodzi z momentum ?
  • Wiadomości ze świata – Forex – dane.

Na forach Jest wiele tematów i wątków odnośnie Price Action w których opisane są dokładnie podstawy i zasady. Jest mnóstwo dobrych informacji popartych wiedzą i wykresami, ale jest również bardzo dużo takich w których wypowiadają się osoby, nie mające zielonego pojęcia o PA. Właśnie to najbardziej zaciemnia PA. Ciężko odfiltrować złe przykłady gdy mamy tak wiele informacji podanych jednocześnie i nie wiemy jak to połączyć w jedną całość. (Niestety jedne z najlepszych opracowań o PA są w języku angielskim).

Natłok tych złych informacji powoduje duże zamieszanie, co źle wpływa na osoby które zaczęły swoją przygodę z PA na tak szybkim rynku jakim jest Forex.

Mała rada:

Dajcie sobie spokój z różnymi cudownymi indykatorami i super systemami, szczególnie za które musicie zapłacić. To tylko jeszcze bardziej będzie Was frustrować i drażnić, bo większość z nich działa tylko w określonym czasie, a w dodatku z dość dużym opóźnieniem. Czas poświęcony na testowanie tych systemów i indykatorów polecam poświęcić na czyste PA, a Sukces przyjdzie sam.

Gdy rynek jest w trendzie, czy to wzrostowym, czy spadkowym, każdy potrafi inwestować, bo robi się to w jednym kierunku zgodnie z trendem. Jak już zapewne wszyscy wiemy, każdy trend kiedyś się kończy i wytraca swoje momentum, wtedy dochodzi bardzo często do konsolidacji. Rynek jest w zawieszeniu, większość graczy traci tam wszystko to co zarobiła w trendzie, a dodatkowo oddaje czasami całe depo. Indykatory, cudowne systemy i roboty szaleją i tracą swoje super zdolności.

Parę słów o sobie:

Z rynkiem giełdowym związany jestem od 9 lat w tym od ponad 3 lat z rynkiem Forex.

Moje doświadczenie, jak zapewne większości z Was związanych z Forex, było początkowo bardzo bolesne. Wydawało mi się, że wszystko umiem, że mogę już działać na realnych pieniądzach. Niestety rzeczywistość była brutalna i skończyło się źle. Wyzerowałem nie jedno, a dwa realne dość sporej wielkości konta.

Nauczyło mnie to wiele pokory i szacunku do rynku, dało dużo do myślenia. Zmodernizowałem moje zasady z rynku akcji (GPW) (psychologia inwestowania) na którym zdobyłem mnóstwo doświadczenia i dostosowałem je do rynku Forex. Zdecydowałem się wybrać odpowiednie założenia co spowodowało, że stworzyłem swój zbiór zasad inwestowania, który osobiście mi odpowiada.

Najważniejsze, to dobrać taki TF który nam odpowiada, zależy od tego ile czasu mamy na grę i w jakich godzinach zamierzamy to robić, ponieważ rynek jest czynny 24h, ale największe ruchy odbywają się podczas sesji londyńskiej i nowojorskiej. Jeśli chodzi o płynność rynku, największy wolumen to trzech graczy : 30% to Londyn, 20% Nowy York i Tokio to około 12 %. ( Proszę sprawdzić godziny w jakich działają te rynki, a wszystko będzie jasne).

Traderów można podzielić na:

  • Longterm – MN, W1, D1 (osoby które mogą poświęcić około 30 minut dziennie)
  • Intraday – H4, H1, M15 czasami M5 (od 1 h do kilku godzin dziennie)
  • Scalp – M5 i M1 (full time o ile wytrzymamy, ale przeważnie tak jak rusza Frankfurt a po nim Londyn do zamknięcia NY, bo na sesjach azjatyckich mało się dzieje)

Punkt C polecam skreślić i nie zajmować się tym. Wierzcie mi, z doświadczenia nie warto, ale na demo można próbować, aby przekonać się, że to nie ma sensu. Ja osobiście wybrałem A+B

Strategia Intraday + Longterm opis:

Przed podjęciem jakichkolwiek działań należy policzyć pewne wartości, które będą odpowiedzialne za Nasz sukces. W innym przypadku będziemy skazani na bardzo szybką zagładę.

Wzór na sukces:

MM + R:R + Skuteczność + żelazne zasady: między innymi CIERPLIWOŚĆ

MM – Money Management
R:R – Ryzyko do oczekiwanej zyskowności
Skuteczność – zależy od umiejętności postrzegania PA – im wyższa tym lepiej.

Wyjaśniam pokrótce, bo to dość obszerny temat:

  • MM – przy konserwatywnych wejściach 3% Depo. Agresywnych 1,5%
  • R:R musi być większe od 1:2 najlepiej gdy jest to 1:3 lub wyżej
  • Skuteczność – to zależy już od Ciebie, im większa tym lepiej. Ale nie mniejsza niż 50 % przy R:R 1:3

Rozpisywać wzorów nie będę, ale opiszę przykładowo: Longterm i intraday przy założeniu, że każdy z trader;ów ma taką samą skuteczność (na poziomie 50%, czyli połowa złożonych pozycji jest zyskownych).

Proszę pamiętajcie, że 50 % skuteczności wcale nie oznacza, że mamy jedną pozycję stratna, a drugą zyskowną. Statystyka niestety działa tu przeciwko nam, np. 10 pozycji może rozłożyć się tak, że najpierw będzie 5 strat, a potem 5 zyskownych pozycji – to nadal będzie 50% skuteczności. Wyobraźmy sobie, co się dzieje przy 20 pozycjach lub 30. Dlatego polepszanie skuteczności lub zwiększanie R:R jest takie ważne, oczywiście przy odpowiednim żelaznym MM.

Przyjmijmy podstawowe założenia:

  • Konto na poziomie depo 10.000 zł
  • Dla uproszczenia obliczeń wartość 1 Pips przy 1 lotcie = 30 zł
  • Zgodnie z naszym MM przy wejściach konserwatywnych możemy zaryzykować 300 zł
  • Lewar 1:100

Long term:

  • SL w zależności od pary walutowej wynosi od 60 – 120, czasami nawet 150 pips
  • R:R – 1:3
  • MM – 3% wejścia konserwatywne
  • Wielkość pozycji przy SL = 100 pips to 0,1 Lota
  • Wynik końcowy : Zaryzykowane 300 zł daje nam około 900 zł zysku pod warunkiem że dowieziemy to do końca, praktykuje się częściowe wychodzenie w trakcie pozycji. Wtedy niestety R:R spada.

Intraday:

  • SL na poziomie maksymalnie 15-20 pips.
  • R:R – 1:3 ( czasami 1:2)
  • MM – 3% wejścia konserwatywne
    Wielkość pozycji przy SL = 15 Pips to około 0,66 lota
  • Wynik końcowy: Zaryzykowane 300 zł daje nam około 900 zł zysku warunek dowiezienia tego w całości do końca. W tej technice również zamyka się część pozycji w trakcie, natomiast często przechodzi się dość szybko na BE. W przypadku Longterm nie jest takie proste, bo pozycje trzyma się kilka dni, a zasięg dzienny ADR to czasami nawet 100 – 150 pips i przejście na BE może spowodować realizację SL

Reasumując: Longterm gra się z wyższych TF i musimy czekać na setup dość długo, czasami kilka dni albo tydzień lub nawet dwa. Generalnie przyjmuje się około od 4 do 6 fajnych setupów miesięcznie. Intraday to kilka setupów dziennie. Pozycje są otwierane i zamykane w tym samym dniu.

Połączenie tych dwóch technik daje bardzo ciekawe efekty. Intraday + Longterm:

  • Polega na zamknięciu 75 % pozycji na Intraday pozostałe 25 % ( proporcje wedle uznania ) pozostawić longterm-owo z SL na BE nic nie ryzykując.
  • Przykładowo: 25 % z 0,66 lota to w przybliżeniu 0,16 lota, czyli więcej niż możemy sobie pozwolić przy grze Long term, a wtedy mamy całkowicie free ride.
  • Oczywiście nie każdy setup nadaje się do takiego zagrania i należy je starannie selekcjonować. Takie setupy będę tu opisywał oznaczając Intraday + Longterm. Nie zabraknie również setupów na zagrania tylko Intraday.
  • Dalszym etapem po opanowaniu w miarę PA jest zmniejszanie SL do poziomów ekstremalnie niskich np. 3-5 pips maks 8 z tym, że to już trochę trudniejsza sprawa, bo zagrania są agresywne i trzeba mieć duże doświadczenie, gdyż wejście w złym momencie powoduje, że szybko łapiemy SL.
  • R:R przy takim zagraniu drastycznie wzrasta: SL 5 Pips TP na 45 pips = R:R 1:9, a gdy nasza skuteczność jest na niskim poziomie (np. 30 %), to i tak nadal zarabiamy. Co w przypadku gdy skuteczność jest na poziomie 70-80 %?

W tym temacie skoncentrujemy się na konserwatywnych zagraniach, których setupy będę tu prezentował. W czasie swojej praktyki na rynku spotkałem się z wieloma przykładami analiz wykresów. Analizy wstecz nie są problemem, natomiast dla Nas najważniejsza jest przyszłość. W przeszłości każdy potrafi znaleźć fajne setupy, problem pojawia się w sytuacji, gdy nie widać prawej strony wykresu.

Miejsca Setup’ów. Tylko pullback + silna konfluencja:

  • S/R
  • LT
  • Okrągłe poziomy 50 i 00
  • Fibo

Zasady wejść:

  • Czekamy na Setup na H1 wchodzimy na M15 na pierwszym poprawnym odbiciu gdy pojawi się świeca odwrócenia. Wejście kilka pips nad/pod świecą, a SL kilka pips pod/nad świecą w zależności czy to jest long/short.
  • Świeca lub formacja musi się uformować, nie zajmujemy pozycji przed zakończeniem świecy !!!!(duże ryzyko fałszywych odbić)
  • Proszę uważać na korelacje par walutowych oraz na wysokie spread’y
  • Posiadanie planu działania to podstawa. Wtedy rynek tak łatwo Nas nie zaskoczy.

Ważne: Nie jest to miejsce w którym będę podawał dokładne sygnały wejścia i wyjścia. Przedstawię tylko obszar w którym należy szukać odbicia. Będą to Setup’y z dużym prawdopodobieństwem pozytywnej realizacji. Piszę to w celach tylko i wyłącznie dydaktycznych, aby pomóc choć trochę zrozumieć PA i rynek Forex, podzielić się swoim doświadczeniem, jak również nauczyć się czegoś nowego od Was.

Przykładowy Setup:

price action

Jeśli nie jesteśmy czegoś pewni, po prostu nie składamy zleceń, bo drastycznie spada skuteczność i dochodzi do bardzo popularnego overtrading’u, czyli zakładania pozycji po pozycji raz w górę raz w dół.

Cierpliwość na Forexie naprawdę popłaca. Najlepiej usiąść na swoich dłoniach, aby nie korciło do składania zleceń i obserwować, a gdy nadejdzie odpowiednia okazja zajmować pozycję zgodnie z trendem według zasady:

  • Sprzedajemy na oporze
  • Kupujemy na wsparciu

Wtedy są największe szanse powodzenie takiego zagrania. Przestrzeń jaka jest między S/R to miejsce do zgarnięcia pierwszych pipsów. Dalsze powodzenie zależy od przebicia ostatniego szczytu lub dołka.

Tu chodzi o reakcję rynku i zrozumienie zasad, dlaczego cena porusza się w tym, a nie innym kierunku. Jak wpływa panika i zamykanie się zleceń i psychika ludzi na cenę i w których miejscach do tego dochodzi. Takich miejsc będziemy szukać.

Najważniejsze to obrać jeden słuszny kierunek zgodny z trendem. Wtedy ruchy ceny są zdecydowanie najmocniejsze i najdłuższe, a wszystko to co się dzieje kontr-trendowo jest ryzykowne.

Podstawa to dobre wyznaczenie linii trendu i monitorowanie czy nie została przebita. To wszystko jest uzależnione od TF na którym się znajdujemy. Przykładowo: gdy jesteśmy na H1 nie będziemy czekali na uderzenie w LT z W1 lub MN bo to odległości po kilkaset pips i trzeba czekać tygodniami lub miesiącami. Dlatego wyznaczamy TF wiodący i działamy zgodnie z trendem na tym TF. Oczywiście mając na uwadze silne LT i S/R z wyższych TF.

  • W przypadku Intraday wiodący TF to H4. Podpieramy się ważnymi miejscami z D1 i W1 czasami MN, a setupów szukamy na H1. TF na którym zajmujemy pozycje jest M15.
  • Ważna sprawa. Jeśli nie widać setupu, który chcemy zagrywać, to znaczy że jesteśmy na złym TF. Mniej więcej tak samo, jak nie widać lasu zza drzew gdy się wejdzie za głęboko.
  • Dlatego 85% czasu pracy spędza się na TF setup, a 15 % na TF trigger: ( nie schodzić niżej niż Trigger, bo tam zaczynają się zagrania bardziej agresywne)

Tabela podziału TF Setup vs. Trigger dla różnych graczy

Setup – Trigger
MN – W1
W1 – D1
D1 –H4
H4 – H1
H1 – M15
M30 –M5
M15 – M5
M5 – M1

Kiedy przechodzimy na Trigger M15:

Należy to zrobić, gdy cena zbliża się do naszego miejsca w którym może nastąpić odbicie. Strefy które zaznaczam to tylko przykłady, gdzie należy szukać odbicia w odpowiednim kierunku. Najbezpieczniej jest, gdy cena dotknie S/R lub LT. Jak zapewne wiemy rynek nie jest idealny. Czasami cena odbija się o kilka pisp przed S/R, a czasami przebija i szybko powraca. W setupach które będę prezentował wyczekuje retestu LT lub S/R, czyli cena musi wrócić w to miejsce( czasami wraca co do pipsa). Są to bezpieczne i konserwatywne wejścia.

Są różne szkoły rysowania S/R. Jedni rysują kilka linii, inni prostokąty, a niektórzy (tak jak ja) jedną linię. (Czasami jak poziom jest dość szeroki zaznaczam dwoma – bardziej dotyczy longterm).

Gdy cena dotyka takiego poziomu i odbija się od niego, mamy większe szanse na powodzenie naszego zagrania w dobrym kierunku. Gdy takie odbicie następuje przed S/R, wtedy jest większe ryzyko zajmowania pozycji. Z pewnością wiele z Was doświadczyło takich odbić w powietrzu, wtedy cena bardzo często kumuluje jeszcze trochę siły aby uderzyć w S/R zamykając nasze zlecenie na SL i odbija się w dobrym kierunku od S/R.

Po tym co napisałem nasuwa się pytanie, czy może warto ustawić zlecenia na poziomie linii S/R?

  • Faktycznie często tak się dzieje, że cena co do pipsa trafia S/R, ale równie często przebija dany poziom i powraca lub nie. Właśnie tu jest potrzebna nasza głowa, aby takie sytuacje filtrować. Odbicie musi nastąpić w dobrym kierunku.
  • Polecam ustawić sobie alarm w okolicach takich miejsc, które będę prezentował.
  • Poobserwować je dokładniej, oswoić się z tym, a zobaczycie jak silnym narzędziem zaczniecie operować.
  • Do zlokalizowania odpowiedniego miejsca odbicia potrzebujemy dwie rzeczy:
  • Solidny Breakout (wybicie ) z danego poziomu S/R i powrót ceny w to miejsce czyli Pullback.
  • Pullback jak i breakout to nieodzowna część ruchu swingującej ceny.

Wyróżniamy dwa rodzaje Pullback’ów:

Jedno świecowy Pullback i ten na który będziemy czekali czyli Swing Pullback. Objaśnię na podstawie przykładów:

Aby zdefiniować pullback musimy wiedzieć, że nastąpił breakout. Miejsca w których występują Breakout’y:

Proszę pamiętać, że Breakout’y gramy zgodnie z trendem. Wtedy są to zagrania konserwatywne. W przeciwnym razie będą zagraniami agresywnymi o dużo większym ryzyku gdzie dodatkowo jesteśmy narażeni na większe ryzyko fałszywego wybicia. Wiemy jak ocenić braekotu i pullback.

Do wejścia w pozycję potrzebujemy czysty silny sygnał odbicia w odpowiednim miejscu. ( inaczej formacja odwrócenia lub reversal ) Osobiście koncentruje się tylko na dwóch najbardziej slinych.

Na poniższych rysunkach przedstawię jak prawidłowo interpretować świece pinbar i formację engulfing w okolicach poziomów S/R oraz dokładne warianty odbić i ich poprawność. Ma to również takie samo zastosowanie do poziomów LT.

Przykład poprawnego odbicia:

Jak już mamy breakout i pullback oraz poprawny sygnał odbicia zlokalizowany w odpowiednim miejscu to musimy zweryfikować opłacalność tradu. Jeśli sygnał odbicia jest za duży to nasz SL wzrasta i wtedy maleje RR – takie zagranie należy rozważyć i podjąć decyzje czy jest to dla nas opłacalne Przykłady jak wybierać zagrania zgodne z naszym RR:

Do bezpiecznego zarządzania depozytem będzie potrzebne nam odpowiednie MM i dobra Skuteczność Trading może być dochodowy gdy będzie zrozumiały. W innym przypadku jest duże ryzyko że pożegnamy się ze swoim kapitałem.

Podsumowanie

Zasady i podejście do tradingu

Zasady mam od kiedy straciłem sporo pieniędzy na GPW. Potem zacząłem na Forexsie i myślałem, że jak przeniosę zasady z GPW to będzie ok. Niestety brutalna rzeczywistość szybko pokazała gdzie jest moje miejsce i dostałem kopa.

Musiałem zmodernizować swoje zasady i dostosować je do rynku Forex, zapewniam Was, że trwało to bardzo krótko, jak poczyściło mi konta. Na GPW nie trzymam pozycji które mają stratę więcej niż 10% – to jest mój próg przy którym tnę straty. Obecnie, przez te ładnych kilka lat tradingu na walutach, coraz rzadziej składam pozycje na GPW. Tam wszystko dzieje się bardzo wolno ponieważ trwa tygodniami.

Na forexie mam zasady wejść, które poznajecie tu, w tym temacie. Staram się opisywać to w miarę prosto. Co do wyjść i przechodzenia na BE nie jestem zbyt wyrywny. Przeważnie wychodzę na TP1 kilka lub kilkanaście pips przed szczytem lub dołkiem (to zależy od długości ruchu) lub w miejscu, które jest dla mnie podejrzane. Dodatkowo obliczam zasięgi wybić i długości fal z korekt, ale przede wszystkim szukam silnych konfluencji.

Na BE przechodzę przeważnie już po realizacji TP1, chyba że pojawiają się sygnały, które mnie niepokoją. Wtedy przestawiam się na BE lub zamykam z ręki pozycję. Wolę zarobić 10 -20 pips niż nic. W gorszych przypadkach trafić BE niż stracić kapitał. Jeśli używa się mądrze BE i wie się kiedy przestawić SL na 0, to naprawdę daje niesamowitego kopa dla naszego DEPO w trading, ponieważ rzadko pojawiają się stratne pozycje.
Przytoczę jedną znaną wszystkim bolączkę między stratą, a niezrealizowanym zyskiem. Niestety bardziej boli Nas, gdy zamykamy pozycję na +10 pips, a cena potem zrobi dodatkowo 100, niż stratna pozycja na 10 pips Dlatego przed zajęciem pozycji należy takie rzeczy sobie rozpisać i zaplanować:

  • Kiedy przejdę na BE
  • Kiedy zamknę część pozycji i jaką jej wielkość
  • Kiedy zamknę pozostałą część pozycji

Nie składam dużo zleceń, wybieram te najlepsze setupy. Gram 1 lub góra 2 trejdy dziennie przeważnie 3 dni w tygodniu. Czasami dodatkwowo jak jest okazja 1 longterm lub 2 tygodniowo. Dopieszczam wejścia i szukam najlepszych miejsc. Nie łapię się za wszystko. Nie rozbijam głową ścian, bo już mam parę starych guzów. Zresztą wszystkich pipsów i tak nie zdobędę.

Natomiast traduje również czasem trochę inaczej. Tak jak już pisałem na początku tego tematu, że kolejnym etapem trading jest zmniejszanie SL i zwiększanie skuteczności. W tym przypadku moje SL i BE są trafiane częściej około 50/50. Tylko, że wtedy zakładam pozycje z R:R = 1:10 czasami nawet 1:15 z SL kilka pips. Niestety nie każdy setup nadaje się do takiego zagrania.
Mój plan tygodniowy to X pips – jak jest więcej jestem zadowolony, jak mniej to trudno, wtedy liczę na to, że połączenie 2 lub 4 tygodni da mi wynik średni nie mniejszy niż X. Są natomiast takie okresy, że naprawdę ciężko coś zarobić i wtedy należy być bardzo ostrożnym i lepiej być po za rynkiem niż w pozycji.

Ogólnie mało pozycji zamyka mi się na SL, bo to jest ostateczność. Oczywiście trafiają mnie czasami jakieś dzidy i wtedy nie ma mocnych, ale to jest Forex. Dlatego najważniejszy jest kapitał, który należy chronić.

Wszystkie moje zasady są ułożone indywidualnie pod mój styl gry i moją psychikę. Każdy musi sam dopasować do siebie takie zasady które odpowiadają jego ryzyku i stylowi bycia oraz gry. Jedne z podstawowych dylematów: gdzie zając pozycję i w którym kierunku omawiamy tu na forum. Reszta pozostaje w Waszych rękach.

Autor: FX-Kris z grupy fx-forum.pl