Naga Markets



japońskie coś na wodzie bańki spekulacyjneII wojna światowa zakończyła się klęską państw Osi, wśród których znajdowała się Japonia. Mimo wszystko kraj ten dość szybko odbudował swoją potęgę. Głównie przez działania USA, którym zależało na silnym Kraju Kwitnącej Wiśni z powodów geopolitycznych (jako równowagę w stosunku do komunistycznych Chin). Rozbudzona koniunktura w Japonii ostatecznie miała tragiczny finał w postaci bańki.

Powojenne odrodzenie Japonii nie było więc efektem cudu gospodarczego. Stały za nim Stany Zjednoczone, ale też kolosalne wydatki publiczne. Do tego doszły inwestycje prywatne, które były wspierane przez krajowy protekcjonizm: ograniczenia w imporcie oraz interwencje monetarne. Rząd Japonii walczył o stałe zaniżanie kursu jena poniżej jego faktycznej wartości ekonomicznej. Wzmacniało to bowiem pozycję kraju jako eksportera.

Plaza Accord

To ostatnie przestało się jednak podobać innym mocarstwom. Ostatecznie w 1985 r. w wyniku porozumienia Plaza Accord Francja, Niemcy, USA, Wielka Brytania i Japonia doprowadziły do osłabienia dolara w stosunku do niemieckiej marki i japońskiego jena. Stojący na czele Departamentu Skarbu USA James Baker doprowadził do masowego kupowania jena przez banki centralne, co doprowadziło do skoku kursu waluty japońskiej z poziomu 260 jenów za dolara, do 130 jenów za dolara. Efekt? Teraz to USA wzmocniło swoją pozycję jako eksportera (produkty USA stały się tańsze), ale uderzyło to w Japonię, której produkty stały się mniej atrakcyjne pod kątem cen.

Japońskie władze postanowiły jednak interweniować. Podjęły decyzję o obniżeniu stóp proc. Konsekwencją były oczywiście tańsze kredyty i boom na rynku nieruchomości i akcji. Inwestorom (a nawet przeciętym panom i paniom Yamada, Suzuki czy Kobayashi, a innymi słowy: japońskim Smithom i Kowalskim) przestało się opłacać trzymać pieniędzy w bankach. Woleli obracać nimi na giełdach czy inwestować za pomocą kredytów w mieszkania.

Bańka

Bank centralny, Bank of Japan, chciał poprzez obniżkę stóp procentowych stymulować ekspansję gospodarki. Miałoby to sens, gdyby kraj cierpiał np. na niewystarczającą bazę przemysłową. Problem tkwił jednak w czymś niemal odwrotnym. Japonia miała taniego kapitału pod dostatkiem. Rynek potrzebował wtedy wysokich stóp procentowych, które choćby lekko przyhamowałyby ekspansję eksportu i zbytnio rozgrzany rynek. W wyniku nieprzemyślanego kroku Bank of Japan wywołano zaś bańkę spekulacyjną.

W 2. połowie lat 80. i na samym początku nowej dekady ceny nieruchomości w Tokio sięgały nawet miliona dolarów za metr kwadratowy. Nigdy wcześniej nie było to możliwe. Także wartość japońskich akcji i terenów miejskich w latach 1985-1989 wręcz potroiła się.

Ostatecznie rząd, bojąc się dalszych konsekwencji tego szaleństwa i oderwania się aktywów od fundamentów, zwiększył stopy procentowe. W 1990 roku bańka pękła z wręcz klasycznego powodu. Skończyły się tanie kredyty. Ceny nieruchomości spadły do normalnego poziomu, zaś Index Nikeii zleciał o 80 proc.

Konsekwencje bańki

Efektem bańki było załamanie się wzrostu gospodarczego Japonii. Trend wzrostowy PKB spadł z przedziału nawet 8 procent, do 1 procenta w latach 90.

Mimo pozorów gospodarka japońska okazała się na słaba jak na realia panujące za zagranicznych rynkach. Rynek nieruchomości zmagał się z nadmiarem niewykorzystanych przestrzeni i budowli, które wybudowano w czasach bańki.

“W czasie dwóch dekad, jakie nastąpiły po roku 1990, japońskie wydatki rządowe wzrosły o 45 procent, podczas gdy przychody spadły o 15 – 20 procent. Skutkiem tego powstała ogromna permanentna luka, którą napędzał paraboliczny wzrost długu (…).”

– analizował David Stockman, ekonomista i były ministrem ds. budżetu w rządzie Ronalda Reagana.

Rząd starał się ratować sytuację. Stworzono programy antykryzysowe. Pochodzące z nich środki wydawano nierzadko na niepotrzebne inwestycje – np. prace publiczne.

Wszystkie te wydarzenia doprowadziły do deflacji. Nie pomogła nawet obniżka stóp procentowych do poziomu zera.



Conotoxia

Dołącz do dyskusji logując się za pomocą Facebook

To również Cię zainteresuje - Comparic24.tv

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here