Naga Markets



Kontrola podatkowa a kontrola celno-skarbowa

Kto prowadzi kontrolę podatkową i kontrolę celno-skarbową?

Kontrolę podatkową prowadzi zawsze urząd skarbowy właściwy miejscowo oraz rzeczowo dla danego podatnika. Oczywiście urząd skarbowy w znaczeniu organizacyjnym nie prowadzi czynności kontrolnych, a przeprowadzają je upoważnieni przez naczelnika urzędu skarbowego urzędnicy. Do przeprowadzenia kontroli podatkowej zawsze wymagane jest upoważnienie do przeprowadzenia kontroli. Upoważnienie do przeprowadzenia kontroli jest pismem sformalizowanym, co oznacza, że musi zawierać w swojej treści określone i wymagane prawem informacje. Jeżeli upoważnienie nie zawiera wszystkich wymaganych prawem elementów, wówczas nie może stanowić podstawy do przeprowadzenia kontroli podatkowej. Ważne jest też to, że zakres kontroli podatkowej nie może przekraczać zakresu przewidzianego w upoważnieniu do przeprowadzenia kontroli podatkowej.

Kontrolę celno-skarbową przeprowadzają urzędy kontroli celno-skarbowej. Również w przypadku kontroli celno-skarbowej wymagane jest przedstawienie kontrolowanemu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli celno-skarbowej, podpisanego przez naczelnika urzędu celno-skarbowego. Z chwilą doręczenia kontrolowanemu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli celno-skarbowej kontrolę taką uważa się za wszczętą.

Zawiadomienie o zamiarze przeprowadzenia kontroli podatkowej

Jedną z istotnych różnic pomiędzy kontrolą podatkową a kontrolą celno-skarbową jest obowiązek zawiadomienia przedsiębiorcy, u którego prowadzona ma być kontrola, o zamiarze jej wszczęcia. Obowiązek zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli dotyczy wyłącznie kontroli podatkowej. Obowiązek ten nie występuje przy kontroli celno-skarbowej. Kontrola celno-skarbowa może być bowiem wszczęta bez wcześniejszego zawiadomienia przedsiębiorcy o jej wszczęciu. Jednocześnie warto dodać, że od obowiązku zawiadomienia przedsiębiorcy o planowanej kontroli podatkowej istnieje szereg wyjątków. Jednym z powodów umożliwiających niezawiadamianie przedsiębiorcy o planowanej kontroli podatkowej, na który najczęściej powołują się urzędnicy urzędów skarbowych, jest przypadek gdy przeprowadzenie kontroli jest niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa skarbowego lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia. Na pocieszenie można jedynie dodać, że urzędnicy po wszczęciu kontroli podatkowej zawsze mają obowiązek podania kontrolowanemu przyczynę braku zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej.

Kolejną zasadniczą różnicą pomiędzy kontrolą podatkową a kontrolą celno-skarbową jest możliwość wykorzystania środków ochrony (obrony), które wynikają z ustawy – Prawo przedsiębiorców.

Sprzeciw przedsiębiorcy

Jednym z podstawowych środków ochrony przysługującym przedsiębiorcy podczas prowadzonej wobec niego kontroli podatkowej jest sprzeciw. Od razu warto zaznaczyć, że przepisy ochronne przewidziane w ustawie – Prawo przedsiębiorców zostały wyłączone z kontroli celno-skarbowej. Przedsiębiorca będzie zatem mógł wnieść sprzeciw wyłącznie w prowadzonej wobec niego kontroli podatkowej, a nie będzie mógł skorzystać z tego środka ochrony podczas kontroli celno-skarbowej.

Sprzeciw wnosi się w terminie 3 dni roboczych od dnia wszczęcia kontroli lub wystąpienia przesłanki do wniesienia sprzeciwu. Sprzeciw przedsiębiorca wnosi na piśmie do organu kontroli. Należy pamiętać o tym, że o wniesieniu sprzeciwu przedsiębiorca powinien zawiadomić na piśmie urzędników przeprowadzających kontrolę podatkową. Prawo do wniesienia sprzeciwu zostało wyłączone w określonych przypadkach. Jednym z nich jest sytuacja, w której kontrola podatkowa została wszczęta z powodu przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa skarbowego lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia.

Wniesienie sprzeciwu powoduje wstrzymanie czynności kontrolnych przez organ kontroli, którego czynności sprzeciw dotyczy, oraz wstrzymanie biegu czasu trwania kontroli. Organ przeprowadzający kontrolę podatkową u przedsiębiorcy ma 3 dni robocze na rozpoznanie wniesionego sprzeciwu.

Czas trwania kontroli podatkowej

Czas trwania wszystkich kontroli organu kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym nie może przekraczać:

  • u mikroprzedsiębiorców – 12 dni roboczych,
  • u małych przedsiębiorców – 18 dni roboczych,
  • u średnich przedsiębiorców – 24 dni roboczych,
  • u pozostałych przedsiębiorców – 48 dni roboczych.

Można zadać pytanie – jak liczyć te dni robocze? Czy są to dni, w których urzędnicy przeprowadzający kontrolę podatkową przeprowadzali określone czynności wyjaśniające (a więc faktycznie prowadzone były czynności dowodowe – co jest korzystne dla urzędu skarbowego, a niekorzystne dla przedsiębiorcy), czy też terminy te należy liczyć od formalnego wszczęcia kontroli do jej zakończenia (co jest korzystne dla przedsiębiorcy, a niekorzystne dla urzędu skarbowego)? Owe korzyści oraz ryzyka dla obu stron wiązać należy z tym, że dowody przeprowadzone w toku kontroli z naruszeniem powyższych terminów, jeżeli miały istotny wpływ na wyniki kontroli, nie mogą stanowić dowodu w postępowaniu administracyjnym, podatkowym, karnym lub karnym skarbowym dotyczącym przedsiębiorcy. W kwestii tej wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny, który uznał, że do czasu trwania kontroli wskazanego w przepisach ustawy – Prawo przedsiębiorców zalicza się kolejne dni robocze przypadające od dnia rozpoczęcia kontroli (wyrok NSA z dnia 19 lutego 2020 r., I FSK 2243/19). Warto mieć to na uwadze.

Inaczej jest w przypadku kontroli celno-skarbowej. Powinna ona zostać zakończona bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia jej wszczęcia. O każdym przypadku niezakończenia kontroli celno-skarbowej w terminie zawiadamia się pisemnie przedsiębiorcę, podając przyczyny przedłużenia terminu zakończenia kontroli celno-skarbowej i wskazując nowy termin jej zakończenia.

Zakończenie kontroli podatkowej oraz kontroli celno-skarbowej

Kontrola podatkowa zostaje zakończona w dniu doręczenia przedsiębiorcy protokołu kontroli. Przedsiębiorca, który nie zgadza się z ustaleniami protokołu kontroli, może w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia przedstawić zastrzeżenia lub wyjaśnienia do protokołu kontroli. Przedsiębiorcy po zakończeniu kontroli podatkowej przysługuje uprawnienie do skorygowania deklaracji podatkowej bez jakichkolwiek ograniczeń czasowych. Jedynym ograniczeniem może być w tym przypadku wszczęcie postępowania podatkowego po zakończonej kontroli podatkowej. Ograniczenie możliwości skorygowania deklaracji podatkowej wiąże się z tym, że nie można jej dokonać w trakcie postępowania podatkowego, które jak najbardziej może zostać wszczęte po zakończeniu kontroli podatkowej.

Kontrola celno-skarbowa kończy się z dniem doręczenia przedsiębiorcy wyniku kontroli. Do wyniku kontroli przedsiębiorca nie może zgłosić zastrzeżeń. Podobnie jednak jak w przypadku protokołu kontroli podatkowej, przedsiębiorca może w zakresie objętym kontrolą celno-skarbową skorygować uprzednio złożoną deklarację podatkową – z tym, że może to uczynić skutecznie wyłącznie w terminie 14 dni od dnia doręczenia wyniku kontroli.

Artykuł przygotowany we współpracy z Kancelarią Adwokatów i Radców Prawnych Szymała Zaremba (szymalazaremba.pl).



Conotoxia

Dołącz do dyskusji logując się za pomocą Facebook

Obejrzyj również:

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here