Alfa Forex
Powrót do średniej to teoria matematyczna, która jest często wykorzystywana na rynkach finansowych. Przedstawia ona tendencję rynku do powrotu, do średniej ceny po wykonaniu długiego ruchu. Może to być średnia cena na wykresie, ale także może to dotyczyć wzrostu konkretnej gospodarki.

Średnia ruchoma – definicja

Jeśli chodzi o timing, być może słyszałeś powiedzenie “wyczucie czasu jest najważniejsze”. Ma ono zastosowanie do każdej rzeczy w życiu i trading nie jest w tym przypadku wyjątkiem. Śmiem nawet powiedzieć, że odpowiednie wyczucie czasu jest niezbędne jeśli zamierzasz stać się konsekwentnie zarabiającym traderem. Nie od dziś wiadomo bowiem, że jeśli wczoraj kupowaliśmy na rynku, być może dziś będziemy sprzedawać i vice versa.

Istnieje kilka sposobów wykorzystania timingu na rynku przez tradera price action. Możemy użyć kluczowych poziomów, strategii price action, a nawet gry na wybicia.

Jest jednak jeszcze jeden sposób na wykorzystanie czasu ruchu rynku, a polega on na zastosowaniu powrotu do średniej. Może ci się teraz nasuwać pytanie, jak mierzymy rynkową średnią lub też średnią cenę? Odpowiedzią jest użycie średnich ruchomych.

Zanim zagłębimy się w szczegóły dotyczące powrotu do średniej, odkryjmy najpierw nieco podstawowych informacji o samych średnich kroczących.

Jak wskazuje nazwa, średnia ruchoma to nic innego jak średnia cena z zadanego okresu czasu. Może to być średnia cena zarówno z 10 dni jak i z 10 minut. Średnia krocząca jest wskaźnikiem opóźnionym, ponieważ bazuje na cenach z przeszłości.

Średnie ruchome występują najczęściej w dwóch podstawowych typach, a mianowicie prostej średniej ruchomej (Simple Moving Average, SMA) oraz wykładniczej średniej ruchomej (Exponential Moving Average, EMA). Prosta średnia to nic innego jak wynik dzielenia sumy cen z danego okresu przez jego długość, natomiast średnia wykładnicza przywiązuje większą wagę do ostatnich cen.

Najczęściej wykorzystuje się je do identyfikowania początku nowego trendu lub też badania siły już istniejącego. My jednak nie zamierzamy wykorzystywać ich w ten sposób. Zamiast tego użyjemy średnich ruchomych w bardziej wnikliwy sposób – jako narzędzie pokazujące odwrócenie kierunku do średniej.

Zrozumienie powrotu do średniej

W tym momencie powinno być dość oczywiste to, jak średnia krocząca lub jej kombinacja może być używana jako narzędzie rewersji.

W celu utrzymania prostoty, wyjaśnimy pojęcie powrotu do średniej posługując się dwoma definicjami, gdzie średnia to po prostu uśredniona cena, natomiast jako powrót będziemy traktować ruch ceny do tej średniej.

Całkiem proste, prawda?

Spójrzmy zatem na ilustrację, gdzie powrót do średniej pokazany jest “w akcji”.

mean-reversion

Na powyższej ilustracji znajdują się dwa działające elementy. Mamy średnią i powrót do tej średniej. Jest to najbardziej podstawowa forma powrotu do średniej. Mimo tego, że sama koncepcja jest łatwa do zrozumienia, jestem pewien, że to czego się nauczysz, zmieni twój sposób patrzenia na rynki.

Teraz gdy już zaczynasz chwytać ideę użycia średnich ruchomych jako narzędzia średniej rewersji, zagłębimy się bardziej w temat, tak byś mógł lepiej zrozumieć związek między tymi dwiema rzeczami.

Jak testować pomysły i strategię inwestycyjne? Odpowiedzią jest program Forex Tester. Sprawdź artykuł opisujący niektóre z jego możliwości >>

Powrót do średniej i średnie kroczące

Pierwszą rzeczą jaką musimy się dowiedzieć jest to, jakich powinniśmy użyć średnich. Dla tych, którzy znają mój styl tradingu nie jest tajemnicą, że lubię korzystać z wykładniczej średniej ruchomej (EMA) 10- i 20-okresowej. Ponadto przy powrocie do średniej, używam ich również jako dynamicznego wsparcia.

Tak właśnie wyglądają średnie EMA 10/20 na wykresie.

exponential-moving-averages-1024x781

Powyższy wykres dzienny AUDUSD pokazuje zastosowane dwie średnie wykładnicze EMA 10 i EMA 20. Zauważ jak czerwonia linia, która reprezentuje EMA 10 podąża znacznie bliżej ceny aniżeli EMA 20. Dzieje się tak, ponieważ EMA 10 opiera się na poprzednich 10-okresach, w tym przypadku dniach, podczas gdy EMA 20 bazuje na poprzednich 20-dniach.

Spójrzmy ponownie na ten sam wykres, tylko tym razem zobaczmy te średnie w nieco odmienny sposób.

mean-reversion-1024x781

Tym razem użyliśmy obszaru pomiędzy EMA 10 a EMA 20 jako strefy wskazującej na powrót do średniej. Strefa ta reprezentuje średnią cenę kiedy rynek trenduje w górę, a następnie w dół.

Koncepcje zawarte w tym wpisie możesz wypróbować na rachunku u brokera Royal , który oferuje ponad 125 instrumentów handlowych >>

Zauważ jak rynek znajduje wsparcie oraz opór w tym obszarze, w ramach każdego trendu. W ten właśnie sposób możemy użyć EMA 10 i EMA 20, by znajdować obszary, w których szukamy okazji do kupna lub sprzedaży.

Istnieje jednak jeszcze inny sposób, w którym możemy użyć koncepcji powrotu do średniej, by pomóc sobie w ustaleniu czasu wejścia na rynek. Jest to przeciwieństwo słowa “powrót”.

Unikanie wyczerpania

O ile rewersja jest powrotem rynku do średniej, wyczerpanie jest jego kompletnym przeciwieństwem. Wyczerpanie przedstawia rynek, który wykonał długi ruch i oddalił się od średniej, a zatem prawdopodobne jest, że do niej powróci.

Dołóżmy wyczerpanie na ten sam wykres dzienny AUDUSD.

mean-reversion-and-overextensions-1024x783

Nie przejmuj się, powyższy wykres nie jest tak skomplikowany jak mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka. Wszystko co zrobiłem polegało na dodaniu do wykresu wyczerpania, by zilustrować obszar, w którym najbardziej prawdopodobne jest, że rynek powróci do średniej.

Zauważ, że wyczerpanie występuje na krótko przed tym jak rynek powraca do średniej. To właśnie jest prawdziwa zaleta, którą można zobaczyć używając średnich jako narzędzia powrotu do ich zakresu.

Jeśli rynek zbyt daleko odbiega od średnich, najlepiej jest poczekać na cofnięcie do średniej przed szukaniem możliwości kupna lub sprzedaży.

Pamiętaj o zmiennych

Pytanie jakie dość często otrzymuje brzmi: skąd mam wiedzieć, że rynek odszedł już na tyle daleko, by powrócić do średniej? Odpowiedź na to pytanie zależna jest od trzech poniższych zmiennych.

  1. Rynek
  2. Rama czasowa
  3. Aktualne warunki

Weźmy teraz każdą z tych zmiennych i przyjrzyjmy się jej bardziej szczegółowo.

Rynek

“Rynkiem” będziemy określać parę walutową, towar, metal szlachetny, itd. Każdy rynek gra tak naprawdę swoją melodię. Innymi słowy, każdy rynek ma swój odrębny sposób poruszania się czy to w trendzie, czy też poza nim, inaczej także wyglądają impulsy i korekty w trendzie.

Nie ma dwóch takich samych rynków jeśli chodzi o cenę oraz to jak daleko może się ona odsunąć od średniej. Jednakże z pomocą wykładniczych średnich kroczących EMA 10/20, możemy zidentyfikować te obszary na jakimkolwiek rynku. Dzieje się tak dlatego, że średnie ruchome dostosowują się odpowiednio w zależności od rynku, na którym je zastosujemy.

Interwał czasowy

Rama czasowa jest niezwykle ważna jeśli chodzi o powrót do średniej. Podobnie jak różne są rynki, tak samo na każdej ramie czasowej można zauważyć inny sposób poruszania się ceny. Na przestrzeni lat udało mi się jednak odkryć, że EMA 10/20 sprawdza się najlepiej na interwale 4-godzinnym oraz dziennym.

Aktualne warunki rynkowe

To jest chyba najważniejsza zmienna z trzech obecnie omawianych. Aktualne warunki rynkowe pozwalają “odczytać” to w jaki sposób rynek może zareagować na średnią.

Należy w tym miejscu zauważyć, że zarówno badanie jak i stosowanie powrotu do średniej najlepiej sprawdza się na rynkach w trendzie. Tak więc jeśli rynek jest w konsolidacji lub nawet pozostaje zwyczajnie “wzburzony”, powrót do średniej nie będzie zbyt pomocny.

Korzystanie z powrotu do średniej, by wejść w odpowiednim czasie

Wszystko o czym mówiliśmy jest naprawdę świetne, ale koniec końców chodzi nam o czas wejścia na rynek. W rzeczywistości timing ma ogromne znaczenie, kiedy stajemy się zyskownymi traderami. Dynamika rynku stale się zmienia, niezbędne jest zatem posiadanie sposobu, by wejść na rynek w odpowiednim momencie.

EMA 10 i 20 bardzo dobrze sprawdzają się przy tym zadaniu. Dostarczają nam sposobu, dzięki któremu unikniemy wyczerpania i skupimy naszą uwagę tam gdzie trzeba, a mianowicie na cofnięciu do średniej ceny w trendzie.

Spójrz jak te dwie średnie kroczące pomagają wejść w transakcje, w odpowiednim momencie na wykresie 4-godzinnym.

timing-entries-with-mean-reversion-1024x785

Powyższy wykres 4-godzinny pary walutowej USDZAR pokazuje jak średnie ruchome mogą zostać wykorzystane, by pomóc w zidentyfikowaniu czasu wejścia. Chcemy unikać kupna lub sprzedaży kiedy rynek odbył długi ruch i oddalił się od średniej kroczącej, gdyż takie wyczerpanie może szybko doprowadzić do powrotu w kierunku średniej.

Możesz w tym momencie pomyśleć sobie, ale czy to nie jest podobne to dynamicznego wsparcia i oporu?

Odpowiedź brzmi, tak, nawet bardzo podobne. Główna różnica jest taka, że gdy badamy powrót do średniej, naszym celem jest unikanie wyczerpania. Innymi słowy, kupowania na szczycie lub też sprzedawania w dołku. W przypadku dynamicznego wsparcia lub oporu, używamy średnich jako dodatkowych czynników konfluencji w miejscu “wartości” – obszarze, gdzie rynek z dużym prawdopodobieństwem kontynuuje ruch w kierunku trendu.

Wyjątki od reguły

Podobnie jak w większości rzeczy, tak samo przy stosowaniu powrotu do średniej są pewne wyjątki. Te najbardziej oczywiste zostały już wcześniej wymienione. Warto jednak wspomnieć o nich ponownie.

Badanie i stosowanie powrotu do średniej jako narzędzia użytecznego w tradingu najlepiej sprawdza się na wykresie 4-godzinnym oraz dziennym. To wcale nie znaczy, że inne ramy czasowe nie mają swoich średnich, wręcz przeciwnie, mają. Jednakże z mojego doświadczenia wynika, że te dwa interwały czasowe są najbardziej niezawodne gdy używamy powrotu do średniej, by identyfikować okazje zakupowe lub sprzedażowe. Dlatego też, wszelkie inne ramy czasowe możemy rozważać jako wyjątek od reguły.

Kolejnym wyjątkiem jest rynek w konsolidacji lub taki, który wygląda na wzburzony. Innymi słowy rynek, na którym brakuje wyraźnego kierunku lub trendu. Zapamiętaj, iż używanie średniej ruchomej jako narzędzia w tradingu najlepiej sprawdza się na rynku będącym w trendzie. Może to być trend krótkoterminowy z wykresu H4 lub też długoterminowy z wykresu dziennego. Tak czy inaczej, jasne nastawienie co do kierunku jest niezbędne, by w pełni wykorzystać przewagę płynącą z powrotu do średniej.

Uciekające rynki

Ostatnim wyjątkiem mogą być tzw. “uciekające rynki”. Czym jest w takim razie “uciekający rynek”? Jest to rynek, który doświadcza skrajnej presji popytu lub podaży, a co za tym idzie, mało prawdopodobne jest, by powrócił do średniej ceny w “standardowym” czasie.

Poniżej znajduje się przykład uciekającego rynku na wykresie dziennym.

no-reversion-to-the-mean-1024x780

Zauważ na powyższym wykresie dziennym pary USDJPY jak rynek wykonał dwa długie ruchy, podczas których nie nastąpił powrót do średniej. Zakres drugiego ruchu w tym przypadku to aż 1600 pips. Rzadko zdarza się, by rynek pokonywał taki dystans bez cofnięcia, jednak czasem taki ruch może wystąpić.

Być może zastanawiasz się dlaczego ktoś nie chciałby kupować podczas tych rajdów, kiedy średnie ruchome są od siebie oddzielone? Pytanie jest jak najbardziej na miejscu i zasługuje na nieco dłuższą refleksję. Wszystko w tym wypadku sprowadza się do stylu tradingu – czyli poziomu komfortowego dla tradera.

Możesz zdecydować się na bycie swing traderem, co polega między innymi na oczekiwaniu, na powrót do średniej. Jeśli jednak będziesz zainteresowany raczej tradingiem pozycyjnym, te dwa wzrostowe rajdy widoczne na powyższym wykresie z pewnością Cię zainteresują. Ja osobiście uważam się za średnioterminowego swing tradera. Dla mnie to działa i właśnie tego uczę.

Bez względu na to jaki styl ostatecznie wybierzesz, ważne jest byś trzymał się swojego planu. Jeśli chciałbyś uniknąć wyczerpania używając EMA 10/20, te dwa duże ruchy na USDJPY musiałbyś także pominąć, przynajmniej jeśli chodzi o wykres dzienny.

To prowadzi mnie do ostatniego punktu dzisiejszej lekcji. Pamiętasz jak wspominałem, że jedną ze zmiennych, na którą spoglądamy jest rama czasowa?

Poniżej znajduje się ten sam 1600-pipsowy rajd na USDJPY z tym, że teraz patrzymy na niego przez pryzmat interwału 4-godzinnego.

bullish-pin-bar-at-the-mean-1024x791

Zauważ jak para uformowała byczego pin bara przy powrocie do średniej. Mamy tam również linię trendu spadkowego, która działała następnie jako wsparcie. Jest to doskonały przykład tego jak używać powrotu do średniej, strategii z pin barem, linii trendu oraz momentum, tak by zyskać przewagę.

Jaka rama czasowa jest w takim razie najlepsza? To znowu zależy od tego jaki wybór podejmiesz odnośnie tradingu i ostatecznie, co zapisane jest w twoim trading planie. Nie ma jednak zasady, która zabraniałaby zejść niżej, na wykres 4-godzinny w poszukiwaniu okazji, jeśli na wykresie dziennym widoczny jest silny trend. Tak naprawdę uważam to za preferowany sposób tradingu price action na rynku Forex.

Podsumowanie

Mam nadzieję, że ta lekcja przedstawiła Ci nowy sposób używania średnich kroczących jako narzędzia rewersji do średniej ceny. Pamiętaj jednak, by zawsze używać omawianej tu techniki w połączeniu z pozostałymi czynnikami konfluencji, pozwalającymi przechylić szalę na Twoją korzyść.

Przejrzyjmy na koniec najważniejsze punkty płynące z dzisiejszej lekcji.

  • Powrót do średniej to teoria matematyczna, która jest często wykorzystywana na rynkach finansowych.
  • Dla traderów, pojęcie “powrotu do średniej” dotyczy badania i stosowania skłonności rynku do powrotu, do średniej ceny po długim ruchu
  • Jako narzędzie powrotu do średniej wykorzystujemy wykładnicze średnie kroczące 10- i 20-okresową (EMA 10/20)
  • EMA 10/20 najlepiej sprawdza się na wykresie 4-godzinnym i dziennym
  • Jeśli rynek odchodzi zbyt daleko od EMA 10/20, to na ogół najlepiej jest poczekać na cofnięcie do średniej, zanim będziemy szukać sygnału do kupna lub sprzedaży
  • Wyczerpanie jest przeciwieństwem powrotu do średniej – pokazuje rynek, który wykonał długi ruch, a zatem prawdopodobne jest, że powróci do średniej ceny
  • Istnieją trzy zmienne, które mają wpływ na powrót do średniej: rynek, rama czasowa i aktualne warunki rynkowe
  • Badanie i stosowanie powrotu do średniej może pomóc ci uniknąć wchodzenia na rynek w okresie wyczerpania

Chcesz przeczytać pozostałe artykuły i analizy Justina? Poniżej znajdziesz do nich odnośniki:

dpaMetodologia Price Action zyskuje sobie coraz większą popularność wśród profesjonalnych, jak i początkujących inwestorów, dlatego też na Comparic znajdziesz sporo wpisów i analiz o tej tematyce. Przed tobą kolejne tłumaczenie z portalu DailyPriceAction.com, którego założycielem jest Justin Bennett – trader, od 2007 roku działający na rynku Forex, a od 2010 przy wykorzystaniu Price Action.

STO

Zostaw komentarz logując się za pomocą Facebook

5 KOMENTARZE

  1. Witam

    Bardzo dobra technika do rozgrywania, tylko mam problem jak ustawić SL i TP przy takim graniu, czy jest gdzieś możliwość znalezienia takiej odpowiedzi?

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here