Naga Markets

Jakie wymogi prawne trzeba spełnić, żeby prowadzić działalność związaną z handlem kryptowalutami?Pierwsze pojawienie się kryptowalut spowodowało niemałe zamieszanie. Większość osób przez długi czas nie wiedziała nawet, czy bitcoin i pozostałe kryptowaluty są legalne w Polsce. Obecnie kwestie związane z handlem walutą wirtualną zostały częściowo unormowane – a zwłaszcza w zakresie prowadzenia działalności związanej z obrotem kryptowalutami. Co warto wiedzieć na ten temat?

Kryprowaluta – cyfrowa reprezentacja wartości

Czym właściwie jest wirtualna waluta? Zgodnie z definicją Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego, kryptowaluty to „cyfrowa reprezentacja wartości, nieemitowana przez bank centralny instytucję kredytową ani instytucję pieniądza elektronicznego, która w określonych okolicznościach może zostać użyta jako alternatywa dla tradycyjnych pieniędzy.”



Powyższą definicję wprowadzono do polskiego systemu prawnego w ramach nowelizacji z dnia 15 maja 2021 roku ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Należy również wskazać, że waluta wirtualna jest pojęciem o wiele szerszym niż kryptowaluta. Poza kryptowalutami takimi jak bitcoin, zawierają się w nim również „pieniądze” używane na portalach (np. monety allegro, mile lotnicze) i w grach komputerowych oraz  tokeny.

Działalność w ramach obrotu kryptowalutami jako działalność regulowana

Poza wdrożeniem definicji kryptowalut, w ustawie AML wprowadzono także obowiązek rejestracji działalności, która opiera się na obrocie kryptowalutami. Przepisy te weszły w życie pod koniec października 2021 roku i wprowadziły wiele restrykcji obejmujących podmioty, które chcą prowadzić taką formę handlu.

Podmioty zajmujące się:

  • Pośrednictwem w obrocie kryptowalutami;
  • Wymianą pomiędzy wirtualnymi walutami i środkami płatniczymi;
  • Wymianą wyłącznie pomiędzy wirtualnymi walutami;
  • Prowadzeniem rachunków zapewniających osobom uprawnionym możliwość korzystania z walut wirtualnych

Są zobowiązane do rejestracji w specjalnym rejestrze. W rezultacie nie można prowadzić anonimowych transakcji, co sprzyja przejrzystości przepływu kryptowalut na rynku walut wirtualnych. Każda ze stron transakcji zostaje zidentyfikowana, dzięki czemu usprawnione zostało działanie organów odpowiedzialnych za wykrywanie środków pochodzących z działalności przestępczej lub służących finansowaniu terroryzmu. Oznacza to, że działalność związana z obrotem kryptowalutami była już od dłuższego czasu „na celowniku” polskich i europejskich prawodawców oraz organów nadzoru.

Jaka może być forma działalności związanej z kryptowalutami?

Działalność polegająca na handlu kryptowalutami jest regulowana, jednak może być prowadzona w każdej formie, którą przewidują polskie przepisy prawa. W rezultacie może być działalnością prowadzoną przez osobę fizyczną, spółką cywilną albo spółką prawa handlowego.

Niezależnie od formy prowadzenia obrotu kryptowalutami, przedsiębiorcy i organy zarządzające są zobligowane do dokonania wpisu do rejestru prowadzonego przez ministra właściwego ds. finansów publicznych. Wniosek może zostać złożony zarówno przez osobę fizyczną, osobę prawną, jak i jednostkę organizacyjną bez osobowości prawnej.

XTB

Działalność należy zakwalifikować pod kodem PKD 64.19.Z – pozostałe pośrednictwo pieniężne.

Rejestracja działalności krok po kroku

W celu dokonania rejestracji należy spełnić kilka warunków, które mają zapewnić rzetelność prowadzonej działalności.

Niekaralność

Pierwszy wymóg to niekaralność. Przedsiębiorca chcący zarejestrować biznes związany z obrotem kryptowalutami, musi wykazać swoją niekaralność w zakresie przestępstw przeciwko obrotowi gospodarczemu, mieniu, obrotowi pieniędzmi, finansowania terroryzmu, wiarygodności dokumentów czy przestępstw popełnionych w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, a także umyślnych przestępstw skarbowych.

Gdy działalność ma mieć formę spółki, wtedy niekaralność powinni wykazać wszyscy członkowie organu zarządzającego oraz beneficjenci rzeczywiści owego podmiotu.

Kompetencje

Druga kwestia to konieczność wykazania się wiedzą lub doświadczeniem w związku z działalnością w obrocie kryptowalutami. Taki warunek spełniają wyłącznie osoby, które ukończyły stosowny kurs lub szkolenie obejmujący prawne oraz praktyczne zagadnienia związane z działalnością handlu kryptowalutami. Jednocześnie przedsiębiorcy, którzy już wcześniej wykonywali takie czynności minimum przez rok, także spełniają wymóg kompetencji.

Jak dokonać wpisu do Rejestru?

Aby dokonać wpisu do Rejestru, przedsiębiorca musi złożyć wniosek w formie elektronicznej do Ministra właściwego ds. finansów publicznych. Według art. 129r ustawy, we wniosku powinny znaleźć się następujące informacje:

  • Imię i nazwisko lub firmę (nazwę) przedsiębiorstwa;
  • Numer KRS i/lub NIP;
  • Wskazanie usług jakie będą świadczone w zakresie kryptowalut;
  • Podpis kwalifikowanym zaufany lub osobisty osoby składającej wniosek.

Do wniosku trzeba dołączyć oświadczenie, którego treść udostępniono bezpośrednio w artykule 129r ustawy AML:

„Oświadczam, że dane zawarte we wniosku są kompletne i zgodne z prawdą. Znane mi są warunki wykonywania działalności w zakresie walut wirtualnych, o której mowa w ustawie z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. W szczególności oświadczam, że spełnione są warunki, o których mowa w art. 129n i art. 129o wymienionej ustawy.

Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”

Jeżeli wniosek wypełniono prawidłowo i nie zawiera on braków ani błędnych czy nieprawdziwych danych, wpis do Rejestru powinien mieć miejsce w terminie 14 dni od otrzymania go na elektroniczną skrzynkę podawczą ministra.

Termin wpisu do Rejestru

W 2021 roku przewidziano termin, w którym przedsiębiorcy musieli dostosować swoją działalność i był on dość krótki: wynosił 6 miesięcy od daty wejścia w życie przepisów, czyli do kwietnia 2022 roku. Co więcej, każde zmiany należy zgłaszać w terminie 14 dni od ich zajścia. Za brak wpisu do Rejestru przedsiębiorca może zostać obłożony karą.

Konsekwencje braku wpisu do Rejestru

W Polsce nie można prowadzić działalności w zakresie handlu kryptowalutami bez wpisu do Rejestru. Jeśli przedsiębiorca podejmie jednak takie ryzyko, będzie zagrożony karą pieniężną w wysokości do 100 tysięcy złptych. Mimo że w porównaniu z innymi sankcjami, które uwzględnia ustawa AML, jest to stosunkowo niewielka kwota, to jest bez wątpienia stanowi poważne obciążenie dla przedsiębiorcy. Kara jest wymierzana przez ministra właściwego ds. finansów publicznych.

Polskie regulacje prawne na temat kryptowalut

Ustawa AML – przepisy, które trzeba znać

Oprócz regulacji, które dotyczą obowiązku rejestracji działalności związanej z handlem kryptowalutami, nowelizacja o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu wprowadza kilka innych zmian.

Jedną z ważniejszych jest fakt, że przedsiębiorcy prowadzący taką działalność są instytucją obowiązaną do stosowania środków bezpieczeństwa finansowego w przypadku wykonania także transakcji okazjonalnej o wartości przekraczającej 1000 EUR. Wcześniej taki obowiązek dotyczył tylko transakcji o wartości powyżej 15 tys. EUR lub 10 tys. EUR (w przypadku transakcji gotówkowych).

Stanowisko KNF

Ujednolicenie rynku handlu kryptowalutami w ustawie AML to nie wszystko. Kwestią interesującą z perspektywy przedsiębiorców jest również ostrzeżenie KNF związane z ryzykiem nabywania i obrotu kryptoaktywami z dnia 12 stycznia 2021 roku. Urząd KNF jednoznacznie wskazał,  że rynek kryptowalut jest nieregulowany i nie ma szczegółowych, systemowych rozwiązań, które zapewniłyby bezpieczeństwo inwestorów oraz ułatwiających dochodzenie roszczeń od nierzetelnych przedsiębiorców.

KNF nadzoruje wyłącznie niewielki fragment obrotu kryptowalutami, czyli działalność polegającą na świadczeniu usług płatniczych. Jednak na żadnym etapie bezpośrednio nie kontroluje emisji i obrotu kryptowalutami ani walutami wirutalnymi.

W rezultacie prowadzenie działalności w obrocie kryptowalutami może być utrudnione. Wielu przedsiębiorców rejestruje więc swoją działalność w krajach innych niż Polska, gdzie mogą liczyć na bardziej ujednolicony i pewny grunt prawny.

Opodatkowanie obrotu kryptowalutami

W naszym kraju nadal nie ma regulacji związanych z opodatkowaniem nabywania i posiadania kryptowalut. Na razie opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych jest wyłącznie odpłatne zbycie walutami, które polega na wymianie jej na prawny środek płatniczy, towar lub usługę. Nie ma więc wątpliwości, że wymiana kryptowaluty na inną walutę wirtualną nie jest utożsamiana z osiągnięciem przychodu.

Opodatkowane nie są również czynności związane z pośrednictwem w wymianie kryptowalut czy prowadzeniem rachunków kryptowalutowych.

Kwestia podatku VAT

Przedsiębiorcy odpłatnie świadczący usługi elektroniczne są podatnikami VAT w wysokości 23%. Taką usługą jest właśnie obrót kryptowalutami, ale ustawa o VAT w artykule 43 ust. 1 pkt 7 dopuszcza możliwość zwolnienia z podatku VAT obrotu walutą wirtualną.

Kryptowaluty w świetle prawa: wnioski

Niesłabnące zainteresowanie rynkiem kryptowalut jest faktem, jednak warto pamiętać, że prowadzenie działalności opartej na handlu kryptowalutami generuje pewne ryzyko. Poza tym wymaga dokonania szeregu czynności i spełnienia konkretnych warunków przez rozpoczęciem takiej formy biznesu.

Autor: Marcin Staniszewski, Kancelaria Prawna RPMS Staniszewski & Wspólnicy

Redakcja poleca również:



Śledź nas w Google News. Szukaj to co ważne i bądź na bieżąco z rynkiem! Obserwuj nas >>






ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here