Naga Markets



figurki chińskich filozofówTydzień temu doszliśmy w naszej opowieści aż do V w. i upadku Imperium Rzymskiego. Dziś cofniemy się w czasie i przeanalizujemy, jak wyglądało powstawanie systemu monetarnego w Chinach. Historia Państwa Środka pod tym kątem wielu z was wydać się zaskakująca.

Historia chińskiego pieniądza startuje ok. X w. p.n.e. (wspominałem, że cofniemy się ponownie w czasie, prawda?). Wcześniej – gdzieś od XIV w. p.n.e. – zaczęto używać w handlu muszelek “kauri”. Sprowadzano je znad morza, polerowano po zewnętrznej stronie, przewiercano i nawlekano na jedwabny sznurek. Były dość rzadkie i raczej używane w większych transakcjach handlowych. Sami władcy wręczali tego typu muszle w ramach nagrody (ale raczej w ilości nie większej niż 10, co pokazuje wartość pojedynczej muszli). Uchodziły za symbol bogactwa.

Przypomnijmy, że pierwsze monety w takich postaciach, jakie je dziś znamy, pojawiły się w latach 635 – 600 lat p.n.e. na terenie Lidii (dzisiejsza Turcja), o czym można przeczytać tutaj. Chińczycy byli szybsi, ale w emisji monet, takich jakie znamy. W X w p.n.e. wprowadzili do obiegu pieniądze w formie pierścieni. W VI w. p.n.e. pojawiły się pieniądze w postaci sztabek.

Różnice kulturowe

Pamiętajmy, że Chiny – choć z naszej perspektywy są tylko kolejnym państwem na mapie – w swoich własnych oczach stanowią wręcz osobną cywilizację. Historycy wskazują, że starożytne Chiny nie wytwarzały złotych ani srebrnych monet – głównie z powodu deficytu kruszców. Kupcy posługiwali się metalami szlachetnymi w formie wspominanych już sztab.

Monety miały też inną formę i służyły do tańszych transakcji. Drobny bilon przypominał pierścienie. Były to odlewane z brązu dyski z dziurami w środku. Po co dziura? Chińczycy byli dość praktyczni. Dziurawienie pieniędzy pozwalało na ich wiązanie, a tym samym wygodniejsze transportowanie (skórzany portfel czy mieszek stawały się zbędne).

Historia “dziurawych” pieniędzy”

Niestety owe “pierścienie” miały niską wartość rynkową, więc przy dużych transakcjach używano sztab albo transportowano “dziurawe” pieniądze wozami zaprzężonymi w woły.  Sytuację tę historycy tłumaczą tym, że za dystrybucję pieniędzy odpowiadała głównie armia. Wojska chińskie były ogromne (w tzw. Okresie Walczących Królestw niektóre z armii składały się z miliona żołnierzy), ale stopień ich uzawodowienia i opłacania znacznie odbiegały od europejskich standardów. Stąd wojska opłacano dość podłej jakości pieniędzmi. Co znamienne, władcy europejscy niezbyt mogli sobie na to pozwolić, choć też próbowali, na co wskazuje przykład Imperium Rzymskiego, które od pewnego momentu nagminnie psuło monety. Temat powracał przez całe stulecia. W przypadku Chin było to na rękę władcom. Od czasów dynastii Qin i Hanów cesarze wręcz starali się, by armia nazbyt nie urosła w siłę, a któremuś z dowódców nie wpadła do głowy głupia myśl o przejęciu władzy.

Dziurawienie pieniędzy brało się też z innych kwestii. Powróćmy na chwilę do Okresu Walczących Królestw. Państwo Qin używało wtedy brązowych “monet”, zaś państwo Chu złotych. To pierwsze wygrało wojnę i zajęło tereny drugiego. W ten sposób narzucono nowym poddanym nowy system monetarny.

Innym powodem było też to, że Chiny nie otaczały inne kraje, które używałyby zwykłych – z perspektywy Europejczyka – monet. Chińczycy nie mieli więc skąd czerpać innych inspiracji. Coś takiego przyjęło się w ich kulturze, więc po co to zmieniać – myśleli zapewne. Zresztą gdyby do starożytnego Rzymianina podszedł ktoś i zaproponował mu, by używał monet z dziurą, ten spojrzałby na niego zapewne z wyższością i kazał popukać się w czoło. Lub przebił “barbarzyńcę” czymś ostrym.

Płatność w jedwabiu albo muszlach

Pewnym rodzajem waluty stał się też jedwab. Z X w. p.n.e. pochodzi zapis o tym, że ktoś “wymienił jednego konia i motek jedwabiu na pięciu niewolników”.

Dopiero ok. 120 r. p.n.e. w obiegu pojawił się pieniądz pergaminowy.

CDN.



tokeneo

Zostaw komentarz logując się za pomocą Facebook

To również Cię zainteresuje - Comparic24.tv

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here