Naga Markets



historia juliusz cezarTydzień temu zostawiliśmy Imperium Rzymskie, gdy to zaczynało dopiero psuć swoją monetę. Jak dalej potoczyła się historia mocarstwa? Dziś przyjrzymy się dlaczego, cesarstwo ostatecznie upadło.

Imperium Romanum jeden z historyków określił kiedyś wielką maszynką do wybijania monet dla armii. I faktycznie, historia pokazuje, że swoją potęgę Rzym zawdzięczał w sporej mierze podbojom. Te z kolei kosztowały. W pewnym sensie jednak niemal każde rozrastające się mocarstwo zaczyna na pewnym etapie przypominać wciąż głodne monstrum, które domaga się stale nowych ofiar, by móc rosnąć dalej. Bez tego „surowca” zaczyna obumierać Taki proces na dobre rozpoczął się za rządów Marka Aureliusza, czyli w czasach, kiedy trwa akcja filmu „Gladiator”.

Inflacja niszczy Rzym

Problemy pojawiły się w dużej mierze z powodu inflacji. Rzymskie legiony musiały być stale utrzymywane w gotowości. Nie chodziło już tylko o podoje, a tylko utrzymanie status quo. A to ostatnie było zagrożone przez coraz intensywniejsze najazdy Germanów z Północy oraz zagrożenie ze Wschodu – potęgę Sasanidów.

Rozrost armii wymuszał reformę finansów i podnoszenie obciążeń podatkowych. Ponadto oznaczał dalszą inflację. Dlaczego? Otóż Imperium Rzymskie zaczynało świadomie psuć monety i płacić nimi legionistom za służbę. W ten sposób wybijało większą liczbę pieniędzy za taką samą wartość kruszcu, co poprzednio. Psuły jednak tym rynek. Tego typu proceder był krótkotrwałym rozwiązaniem problemu niedoboru kruszców, ale władcy i tak stale go stosowali. Rosnąca jednak w ten sposób inflacja stała się przyczyną prawdziwej zapaści gospodarczej w III w.

Władcą, który musiał stoczyć istny bój z największym zagrożeniem gospodarczym w okresie późnego cesarstwa, był Dioklecjan. O nim jednak za chwilę.

Władza centralna a próby reform

Po pierwsze starano się przejmować lokalne podatki na potrzeby budżetu centralnego. Mimo tej pierwszej „reformy” (bo było to w istocie dość kontrowersyjne posunięcie) nadal nie wystarczało pieniędzy na pokrycie potrzeb państwa – rozbudowanego aparatu urzędniczego i armii. Dlatego desperacko próbowano innych metod. Cesarz Galiena bił już monety w praktyce miedziane – srebra było w nich ok. 5 proc. Dla pokazania istoty problemy wystarczą proste liczby. Za rządów Marka Aureliusza, w 2. połowie II w., denar składał się z ok. ¾ srebra. Galiena rządził w latach 253-268. Wynika z tego, że w ciągu ok. 100 lat wartość kruszcu w monecie spadła z 75 proc. do 5 proc.

Ostatecznie sprawy w swoje ręce chciał wziąć Dioklecjan. Postanowił rozwiązać problem w sposób, jaki będzie powracał w dziejach ludzkości jeszcze wiele razy. Historia lubi się powtarzać? Oj tak! Cesarz wprowadził ceny maksymalne. Ustalił maksymalną miarę zboża, która w II w. kosztowała pół denara, by spaść do wartości aż… 100 denarów. Takie manipulacje nie dawały w pełni zadowalającego efektu.

Gdy okazywało się, że zwiększenie podatków nic nie dawało (w związku z inflacja), zaczęto pobierać daniny w postaci produktów. Efekt? Produkcja na rynku skurczyła się.

Jakimś tytanicznym wysiłkiem pod koniec III w. udało się w miarę ustabilizować sytuację i rozpocząć wojnę z Persami. Walki toczyły się z różnym szczęściem dla obu stron. Coraz gorzej wiodło się jednak na polu gospodarczym.

Historia upadku

Dlaczego Rzym ostatecznie w V w. upadł? Na to pytanie nie da się odpowiedzieć jednym zdaniem. Inflacja i ogólna zapaść ekonomiczna miały na to wpływ. Historycy otwarcie piszą, że gospodarka nie dawała rady sprostać stale rosnącej biurokracji i armii.

Ponadto ważny był brak postępu technologicznego. Na to z kolei zaczęły wpływać czynniki kulturowe. Badacze dziejów Rzymu wskazują, że elity mocarstwa stawały się w II i III w. coraz bardziej zdegenerowane, nastawione na – jak dziś byśmy to nazwali – konsumpcjonizm. Praca była domeną niewolników, a nie ich panów.

Wszystkie te kwestie – gospodarcze i kulturowe – doprowadziły ostatecznie do upadku Cesarstwa Zachodniego w 476 r.

CDA.



tokeneo

Zostaw komentarz logując się za pomocą Facebook

To również Cię zainteresuje - Comparic24.tv

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here