Naga Markets



złotoW poprzednich częściach odwiedziliśmy średniowieczny targ i zbadaliśmy temat ówczesnych cen. Dziś czas wyskoczyć w przód. Odkrycie Ameryki przez nieświadomego tego Krzysztofa Kolumba doprowadziło do istnej rewolucji finansowej. Historia przyśpieszyła.

Odkrycia geograficzne spowodowały wiele gigantycznych zmian niemal na całym świecie. Przede wszystkim ich skutkiem był napływ kruszców do Europy, która bardzo tego potrzebowała. Ile dokładnie złota przepłynęło ocean i trafiło do skarbców europejskich władców i na rynek? Trudno to bardzo rzetelnie oszacować, ale historycy przyznają, że ilość kruszcu podskoczyła kilkunastokrotnie. Dopiero w 2. połowie XVI w. podaż złota przestała tak dramatycznie rosnąć, czego nie można było jednak nadal powiedzieć o srebrze. Ostatecznie stulecie później srebra było 15-krotnie więcej niż złota.

Historia inflacji

Historia pieniądza to też historia inflacji. Taki napływ złota musiał wywołać skok cen. Okazało się to też szansą dla Europy Wschodniej. Nie bez powodu złote czasy dla Polski – a konkretnie Rzeczypospolitej Obojga Narodów – przypadają na XVI w. Co się bowiem stało? Nasi przodkowie przestawili swoją gospodarkę na eksport zboża, które w tym okresie zdrożało. Niestety już w XVII w. ceny produktów rolnych załamały się. Nie bez powodu 2. poł. XVII w. rozpoczęła proces upadku Polski na arenie międzynarodowej. To nie tylko – jak chciałby Henryk Sienkiewicz – wynik powstania Kozaków na Ukrainie czy potopu szwedzkiego.

Złoto i srebro wydobywano na potęgę. W 1536 r. rozpoczęto wydobywanie tego drugiego w Meksyku. Dekadę później odkryto jeszcze większe jego złoża na terenie dzisiejszej Boliwii. Hiszpania produkowała dzięki temu monety peso, którymi zalewała Europę.

Reforma talarowa

W tle trwała reforma talarowa, która odbywała się niemal w całej Europie. Talar był ogólnym pojęciem, bowiem ten typ monety bito pod różnymi nazwami w różnych krajach.

W Polsce reforma została podzielona na dwa etapy – za panowania Zygmunta Starego i potem za czasów Stefana Batorego. Towarzyszyła temu procesowi unifikacja walut Polski (Korony) i Litwy. W XVII w. nasz kraj był już jednak zżerany przez inflację, która przybrała szalone rozmiary zwłaszcza po wspomnianym potopie. W tym więc sensie Sienkiewicz miał rację – wojny, jakie prowadziła Rzeczypospolita Obojga Narodów, zniszczyły jej gospodarkę i nadwyrężyły walutę. Właściwie był to system naczyń połączonych. Zboże taniało, sąsiedzi nas napadali, wojska trzeba było jakoś opłacać, więc emitowano coraz to gorsze pieniądze. To jednak temat na inny artykuł.

W 1526 r. słynny Henryk VIII zaczął bić w Anglii swoje korony – własny rodzaj jednostek talarowych. To samo działo się we Francji, Hiszpanii, Włoszech czy Portugalii.

Ciekawym przykładem ówczesnej polityki monetarnej są dzieje Szwecji. Ten – biedy jeszcze wtedy – kraj od 1534 r. bił swoje talary. Liczne wojny i ogólna bieda sprzyjały psuciu monety. Doszło do tego, że Szwedzi wpadli na pomysł emitowania nie srebrnych, nie złotych, ale miedzianych monet (wpływ na to miało odkrycie złóż miedzi w Falun). W pewnym sensie Szwecja zaczęła wtedy eksperymentować z walutą fiducjarną, bowiem jej monety znajdowały użycie wewnątrz kraju tylko przez państwowy przymus. Co prawda władza zdawała chyba sobie sprawę ze słabości takiego systemu, więc uznała, że monety z miedzi będą tyle warte, co miedź, z której są zrobione. Efekt? Iście komiczny! W 1633 r. w obiegu pojawiły się platmynty. W teorii nadal były to monety. W praktyce chyba rodzaj broni albo sprzętu na siłownię, bowiem 10-talarowa platmynta ważyła… 20 kg. W związku z tym, że czymś takim nie dawało się płacić (serio, nadal chcecie narzekać na ciężar swoich portfeli wypełnionych groszówkami?), wyemitowano miedziane żetony, które były potwierdzeniem posiadania platmynty.

Zdecentralizowany charakter miały zaś monety w państwie moskiewskim. Bito je w Pskowie, Moskwie, Nowogrodzie i mniejszych ośrodkach. Różniły się składem i wagą. Nadal uważacie, że kryptowalutami nie da się płacić, bo są zdecentralizowane? Dopiero w 1534 r. przeprowadzono zmiany i wprowadzono unifikację walut.

CDN.



tokeneo

Zostaw komentarz logując się za pomocą Facebook

To również Cię zainteresuje - Comparic24.tv

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here