Naga Markets



ŻydziTydzień temu rozpoczęliśmy nasz nowy cykl. W pierwszej części (znajdziecie ją pod tym linkiem) opisaliśmy to, jak o pieniądzach myśleli Platon i Arystoteles. Starożytna myśl o pieniądzu to jednak nie tylko Grecy, ale też m.in. Żydzi. To nimi zajmiemy się dzisiaj.

Żydzi posługiwali się w swojej tradycji pieniędzmi perskimi, greckimi i rzymskimi. Oryginalnymi żydowskimi monetami były szekle, srebrne monety w formie pierścieni (podobnie jak miało to miejsce w starożytnych Chinach), lepty,  mała, miedzianka moneta i srebrnik (jak sama nazwa wskazuje, moneta ze srebra).

Żydzi, Biblia, pieniądze

Biblia w sporej mierze zrewolucjonizowała myślenie o pieniądzach. Sama jałmużna była uważa za coś obowiązkowego dla wiernego wyznawcy. Warto jednak odnotować, że pierwotnie oznaczała nie pomoc ubogim, ale datek na cele religijne.

“Każda dziesięcina z ziemi, z zasiewów z ziemi albo z owoców drzewa należy do Pana, jest rzeczą poświęconą Panu. Jeśli kto chce wykupić część swojej dziesięciny, to doda do niej jedną piątą. Każda dziesięcina z bydła większego lub mniejszego, które przechodzi pod laską pasterską, jest rzeczą poświęconą Panu. (…) Złożysz dziesięcinę z plonu wszelakiego nasienia, z tego, co rokrocznie ziemia rodzi”

– jak widać, w świętej księdze starano się nadać podatkom głębszy sens, co jednak jakoś nie sprawiało, że płaciło się je lżej…

Zatarto też granicę pomiędzy pożyczaniem pieniędzy a jałmużną. Co siedem dla omarzano też w pewnych okolicznościach długi, co mogło irytować ludzi żyjących z lichwy. W Księdze Powtórzonego Prawa czytamy:

“Pod koniec siódmego roku przeprowadzisz darowanie długów. (…) Każdy wierzyciel daruje pożyczkę udzieloną bliźniemu, nie będzie się domagał zwrotu od bliźniego lub swego brata, ponieważ głoszone jest darowanie ku czci Pana. Od obcego możesz domagać się zwrotu (…)”.

Jeśli kogoś takie zasady – delikatnie mówiąc – by wkurzały, Księga uspokajała:

“(…) u ciebie nie powinno być ubogo. Pan bowiem pobłogosławi ci w ziemi (…)”

Dalszy fragment tłumaczy ekspansję kredytową, jaką Żydzi mogli zaoferować innym narodom:

“Będziesz pożyczał wielu narodom, a sam od nikogo nie będziesz pożyczał; będziesz panował nad wieloma narodami, ale one nad tobą nie zapanują.”

Teoria a praktyka

Część z tych zapisów musi dziwić. W praktyce tradycja umarzania długów w roku szabasowym ponoć hamowała udzielanie kredytów w tym okresie. Żydowscy finansiści obawiali się tego, że pożyczkobiorcy nie będą spłacać długów licząc na ich umorzenie.

Dopiero Rabi Hillel, jeden z przywódców faryzeuszy, czyli jednego z bractw żydowskich, znalazł rozwiązanie tego problemu. Przedstawił taką interpretację zaleceń, która pozwalała nadal domagać się długu mimo roku szabasowego.

Z kolei w Torze w kilku miejscach powtarza się o zakazie lichwy. W Księdze Wyjścia znalazł się zapis mówiący o tym, że o pożyczonych kwot nie wolno pobierać odsetek. Podobnie Księga Kapłańska sugeruje pomaganie słabszym i biedniejszym bez czerpania z tego zysków.

CDN.



Conotoxia

Dołącz do dyskusji logując się za pomocą Facebook

To również Cię zainteresuje - Comparic24.tv

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here