Formacje odwrócenia trendu

Poniżej zaprezentowano zestawienie najpopularniejszych formacji odwrócenia trendu. Każda z nich została opisana tabelarycznie, przedstawiono teorię identyfikacji oraz praktyczne wykorzystanie na rynku.

DZIEŃ ODWROTU

Przydatność: podjęcie decyzji sprzedaży lub przygotowanie do zakupu
Czas kształtowania: 1-2 dni
Wolumen: bardzo wysoki
Częstość występowania: mała
Ruch cen: duży
Sygnał kupna: wykształcenie nowego minimum
Sygnał sprzedaży: wykształcenie nowego maksimum

Teoria

reversal_teoria

Dzień odwrotu jest najkrócej trwającą formacją – najczęściej 1-2 dni. Charakteryzuje się on bardzo wysokim wolumenem obrotów przy dużym skoku cen. Sygnał sprzedaży zostaje wygenerowany, jeśli bardzo wysoki wolumen występuje przy wyznaczeniu nowego maksimum kursu po wcześniejszej zwyżce cen. Jeśli natomiast po spadku dochodzi do wyznaczenia nowego minimum cenowego przy bardzo wysokim wolumenie obrotów – otrzymujemy sygnał zmiany tendencji, który jednak przed podjęciem decyzji kupna wymaga jeszcze potwierdzenia (np. przez przebicie oporu lub wybicie z formacji).

Rysunki przedstawiają dni odwrotu na wykresie liniowym i słupkowym (OHLC).

Taktyka gry

reversal_taktyka

Jeśli posiadasz akcje:

  • jeśli zostanie wyznaczony dzień odwrotu po zwyżce (A), sprzedaj natychmiast

Jeśli nie posiadasz akcji:

  • jeśli zostanie wyznaczony dzień odwrotu po spadku (B) przygotuj się do zakupu – czekaj na jakiś inny sygnał kupna

GŁOWA I RAMIONA

Przydatność: podjęcie decyzji sprzedaży
Czas kształtowania: od kilku tygodni do kilku miesięcy
Wolumen: maleje (dokładny opis: patrz opis niżej)
Częstość występowania: duża
Ruch cen po wybiciu: zależy od wysokości głowy
Sygnał sprzedaży: wybicie w dół przez linię szyi

Teoria

glowa_teoria

Formacja ta zapowiada “zawsze” spadek cen i najczęściej występuje przed odwróceniem trendu wzrostowego. Pełne wykształcenie formacji następuje po wyznaczeniu czterech punktów charakterystycznych (1,2,3 i 4). Punkty (1) i (3) oznaczają ramiona formacji, punkt (2) oznacza głowę. Ostatni, czwarty punkt zostaje wyznaczony po przebiciu linii szyi (oznaczonej cienką linią niebieską). Podczas kształtowania się głowy i ramion bardzo ważne jest, aby wolumen obrotów zachowywał się zgodnie z teorią. Jeśli rozpatrujemy formację jako całość, to wolumen powinien maleć. Przy wyznaczaniu kolejnych punktów charakterystycznych dla formacji wolumen obrotów powinien wyglądać następująco:

  • maksimum lokalne podczas wykształcenia się lewego ramienia (1)
  • niższa wartość podczas wyznaczania głowy (2)
  • wzrost po spadku cen do linii szyi
  • spadek podczas wyznaczania prawego ramienia (3)
  • wzrost (przynajmniej niewielki) po wybiciu przez linię szyi (4).

Wielkość ruchu cen po wybiciu z formacji (mierzona od punktu wybicia – W) powinna być co najmniej równa wysokości głowy ponad linię szyi (linia fioletowa).

  • Uwaga 1: Linia szyi nie musi być pozioma.
  • Uwaga 2: Możliwe są “mutacje” formacji głowy i ramion, np. dwie głowy (wtedy formacje takie najczęściej są symetryczne).

Taktyka gry

glowa_taktyka

Jeśli posiadasz akcje:

  • sprzedaj, jeśli cena spadnie przynajmniej 3% poniżej linii szyi

LUKA KOŃCZĄCA

Przydatność: zapowiedź zakończenia ruchu w danym kierunku
Wolumen: po wyznaczeniu luki bardzo wysoki
Częstość występowania: duża
Ruch cen: zależy od rodzaju luki (patrz opis)

Teoria

lukawy_teoria

Luka kończąca (3) występuje po wcześniejszym wyznaczeniu luki ucieczkowej i zapowiada odwrócenie tendencji. Luka kończąca może służyć jako sygnał przygotowawczy do sprzedaży. Po wystąpieniu tej luki pod koniec zwyżki wolumen powinien wyraźnie wzrosnąć.

Uwaga: Luka jest możliwa do wyznaczenia tylko na wykresach przedstawiających ruch cen w danym okresie (dzień, tydzień, miesiąc) w postaci pionowego odcinka (np. wykres OHLC lub świece japońskie) i oznacza “przerwę” na wykresie. W zależności od kierunku ruchu cen luki można podzielić na dwa rodzaje: luka w górę – ukształtowana przy wzroście cen oraz luka w dół – ukształtowana przy spadku.

Taktyka gry

lukawy_taktyka

Luka kończąca (3) ostrzega przed możliwością zmiany tendencji i może być traktowana jako sygnał sprzedaży (po zwyżce) lub sygnał przygotowawczy kupna (po spadkach).

Jeśli posiadasz akcje:

  • jeśli kurs przebył spodziewaną drogę, sprzedaj po utworzeniu się luki wyczerpującej po zwyżce
  • w przeciwnym wypadku przygotuj się do sprzedaży i czekaj na inny sygnał

ODWRÓCONA GŁOWA I RAMIONA

Przydatność: podjęcie decyzji kupna
Czas kształtowania: od kilku tygodni do kilku miesięcy
Wolumen: patrz opis poniżej
Częstość występowania: duża
Ruch cen po wybiciu: zależy od wysokości głowy
Sygnał kupna: wybicie w górę przez linię szyi

Teoria

glowaodw_teoria

Formacja ta zapowiada “zawsze” wzrost cen i najczęściej występuje przed odwróceniem trendu spadkowego. Pełne wykształcenie formacji następuje po wyznaczeniu czterech punktów charakterystycznych (1,2,3 i 4). Punkty (1) i (3) oznaczają ramiona formacji, punkt (2) oznacza głowę. Ostatni, czwarty punkt zostaje wyznaczony po wybiciu ponad linię szyi (oznaczoną cienką linią niebieską). Podczas kształtowania się formacji odwróconej głowy i ramion bardzo ważne jest, aby wolumen obrotów zachowywał się zgodnie z teorią. Przy wyznaczaniu kolejnych punktów charakterystycznych dla formacji wolumen obrotów powinien wyglądać następująco:

  • maksimum lokalne podczas wykształcenia się lewego ramienia (1)
  • niższa wartość podczas wyznaczania głowy (2)
  • po ukształtowaniu głowy wyraźny wzrost przy penetracji linii szyi
  • spadek podczas wyznaczania prawego ramienia (3)
  • wyraźny wzrost przy wybiciu przez linię szyi (4).

Wielkość ruchu cen po wybiciu z formacji (ponad punkt wybicia W) powinna być co najmniej równa wysokości głowy mierzonej od linii szyi (linia fioletowa).

  • Uwaga 1: Linia szyi nie musi być pozioma.
  • Uwaga 2: Możliwe są “mutacje” formacji, np. dwie głowy (wtedy formacje takie najczęściej są symetryczne).

Taktyka gry

glowaodw_taktyka

Jeśli posiadasz akcje:

  • sprzedaj na wybiciu w górę i odkup tak, jak opisano poniżej

Jeśli nie posiadasz akcji:

  • kupuj na korekcie po wybiciu w górę (potwierdzonym wzrostem wolumenu obrotów) na jednym z wymienionych niżej poziomów, w zależności od tego, który zostanie osiągnięty wcześniej:
  • 40% korekta ruchu od dna prawego ramienia (P) do szczytu po wybiciu (Max)
  • linia wyznaczona przez dno głowy (G) i prawego ramienia (P)
  • linia szyi

Poziom bezpieczeństwa możesz wyznaczyć na wysokości najniższego z poziomów 1,2,3.

ODWRÓCONE FORMACJE

Przydatność: podjęcie decyzji sprzedaży
Czas kształtowania: od kilku tygodni do kilku miesięcy
Wolumen: nieregularny lub rosnący
Częstość występowania: średnia
Ruch cen po wybiciu: co najmniej równy wysokości formacji
Sygnał sprzedaży: przebicie dolnej krawędzi

Teoria

odwroc_teoria

Odwrócone formacje, do których należą odwrócone trójkąty i kliny kształtują się zwykle w okresach niepewności na giełdzie i najczęściej ostrzegają przed spadkami (chociaż nie wykluczają całkowicie wzrostów). Wyznaczenie takiej formacji powinno odbywać po znalezieniu czterech punktów zwrotnych: dwóch maksimów (1,3) i dwóch minimów (2,4). Sygnał sprzedaży zostaje wygenerowany po przebiciu dolnej krawędzi formacji odwróconej. Wielkość spadku po wybiciu jest co najmniej równa wysokości formacji mierzonej w ostatnim punkcie zwrotnym – maksimum.

Uwaga: Wybicie w górę z formacji odwróconych nie jest sygnałem kupna (wyjątek: wybicie w górę z odwróconego trójkąta zwyżkującego potwierdzone znacznym wzrostem wolumenu obrotów – rys. 3 poniżej).

Taktyka gry

odwroc_taktyka

  • sprzedaj w pobliżu górnej krawędzi formacji przy piątym odwrocie (5)
  • jeśli nastąpi wybicie w dół z formacji sprzedaj natychmiast

Jeśli nie posiadasz akcji:

  • nie kupuj nawet po wybiciu w górę (wyjątek – rys. 3: wybicie w górę z odwróconego trójkąta zwyżkującego potwierdzone znacznym wzrostem wolumenu obrotów – wtedy możesz kupować na korekcie po wybiciu)

PODWÓJNE DNO

Przydatność: podjęcie decyzji kupna
Czas kształtowania: kilka tygodni
Wolumen: patrz opis poniżej
Częstość występowania: średnia
Ruch cen po wybiciu: najczęściej zbliżony do ruchu przed formacją
Sygnał kupna: wybicie ponad maksymalny poziom pomiędzy dnami

Teoria

podwdno_teoria

Formacja ta (znana też jako “W”) występuje w końcowej fazie długo- lub średnioterminowej zniżki i zapowiada odwrócenie tendencji. Formację wyznaczają dwa minima cenowe na tym samym poziomie (1,3) rozdzielone wyraźnym wzrostem cen. Wolumen obrotów jest często największy podczas wyznaczania pierwszego minimum, lecz nie jest to warunek poprawności formacji. Sygnał kupna zostaje wygenerowany po wybiciu ponad maksimum cenowe (2) i musi mu towarzyszyć wyraźny wzrost wolumenu obrotów. Czasami po wybiciu mamy do czynienia z korektą w dół (oznaczona kolorem zielonym).

Taktyka gry

podwdno_taktyka

  • sprzedaj na wybiciu w górę i odkup akcje na korekcie po wybiciu
  • jeśli nastąpi przebicie w dół poziomu dna (D) sprzedaj natychmiast

Jeśli nie posiadasz akcji:

  • kupuj dopiero po wybiciu w górę (potwierdzonym wzrostem wolumenu obrotów)

PODWÓJNY SZCZYT

Przydatność: podjęcie decyzji sprzedaży
Czas kształtowania: kilka tygodni
Wolumen: patrz opis poniżej
Częstość występowania: średnia
Ruch cen po wybiciu: najczęściej zbliżony do ruchu przed formacją
Sygnał kupna: spadek poniżej minimalnego poziomu pomiędzy szczytami

Teoria

podwszcz_teoria

Formacja ta (znana też jako “M”) występuje w końcowej fazie długo- lub średnioterminowej zwyżki i zapowiada odwrócenie tendencji. Formację wyznaczają dwa maksima cenowe na tym samym poziomie (1,3) rozdzielone wyraźnym spadkiem cen. Wolumen obrotów jest często największy podczas wyznaczania pierwszego maksimum, rośnie też przy wyznaczaniu następnego lecz nie jest to warunek poprawności formacji. Sygnał sprzedaży zostaje wygenerowany po przebiciu w dół minimum cenowego (2) pomiędzy szczytami.

Taktyka

podwszcz_taktyka

Jeśli posiadasz akcje:

  • sprzedaj natychmiast po przebiciu poziomu dna pomiędzy szczytami (Min)

SPODEK

Przydatność: podjęcie decyzji kupna
Czas kształtowania: kilka miesięcy
Wolumen: odpowiada kształtowi kursu
Częstość występowania: średnia
Ruch cen po wybiciu: duży
Sygnał kupna: wybicie ponad górne ograniczenie formacji

Teoria

spodek_teoria

Spodek jest jedną z najbardziej zyskownych formacji, ponieważ wzrost cen po wybiciu jest często bardzo duży. Podczas tworzenia się formacji kształt kursu przypomina spodek. Wolumen obrotów zachowuje się podobnie jak kurs (też ma kształt spodka) lecz jego wahania wyprzedzają nieco ruchy kursu (obroty zaczynają rosnąć lub spadać nieco wcześniej niż kurs). Jeśli w czasie kształtowania spodka następuje gwałtowny wzrost cen, wolumen także musi silnie rosnąć (patrz punkt A). Sygnał kupna następuje po wybiciu ponad poziom wyznaczający górną granicę formacji – poziom ten jest określony przez lewą cześć spodka wykształconą przy największych obrotach. Wybicie ze spodka musi zostać potwierdzone silną zwyżką wolumenu obrotów. Często po wybiciu następuje ruch korekcyjny w dół (oznaczony kolorem zielonym), po czym zwyżka jest kontynuowana. Na wykresach spółek o małej kapitalizacji i niskiej cenie akcji dochodzi czasami do wykształcenia seryjnych spodków (jeden po drugim, każdy na nieco wyższym poziomie). Wtedy każdy z nich ma długość ok. 5-7 tygodni.

Taktyka

spodek_taktyka

  • przy wybiciu w górę sprzedaj na wybiciu i odkup akcje na korekcie (jeśli wybicie zostało potwierdzone wzrostem wolumenu obrotów)
  • jeśli w obrębie spodka nastąpi znaczna zwyżka kursu z bardzo wyraźnym wzrostem wolumenu (A), sprzedaj akcje i odkup na korekcie

Jeśli nie posiadasz akcji:

  • kupuj na korekcie po wybiciu w górę (potwierdzonym wzrostem wolumenu obrotów) lub ewentualnie na korekcie po pierwszym znacznym wzroście kursu potwierdzonym bardzo wyraźną zwyżką wolumenu (A)

SPODEK ODWRÓCONY

Przydatność: podjęcie decyzji sprzedaży
Czas kształtowania: kilka miesięcy
Wolumen: wysoki w środkowej i końcowej części formacji
Częstość występowania: mała
Ruch cen po wybiciu: duży
Sygnał sprzedaży: przebicie dolnego ograniczenia formacji

Teoria

spodekod_teoria

Odwrócony spodek jest jedną z rzadziej występujących formacji. Podczas jego tworzenia kształt kursu przypomina odwrócony spodek. Wolumen obrotów powinien osiągać najwyższe wartości przy maksymalnym poziomie kursu i pod koniec odwróconego spodka. Sygnał sprzedaży następuje po przebiciu poziomu wyznaczającego dolną granicę formacji – poziom ten jest określony przez lewą cześć spodka wykształconą przy stosunkowo niskich obrotach.

Taktyka

spodekod_taktyka

  • jeśli nastąpi wybicie w dół z formacji sprzedaj natychmiast

WYSPA

Przydatność: zapowiedź krótkotrwałego odwrócenia tendencji
Czas kształtowania: kilka dni
Wolumen: stosunkowo wysoki
Częstość występowania: mała
Ruch cen: mały

Teoria

wyspa_teoria

Wyspa jest formacją, którą wyznacza się na wykresach dziennych przedstawiających ruch cen w postaci pionowego odcinka (np. wykres OHLC lub świece japońskie). Formacja ta jest oddzielona od reszty wykresu przez dwie częściowo pokrywające się luki (A,B). W obrębie wyspy wolumen obrotów powinien być stosunkowo wysoki, a ruchy cen niewielkie. Formacja wyspy zapowiada odwrócenie trendu krótkotrwałego (a nie głównego).

Taktyka

wyspa_taktyka

Jeśli posiadasz akcje:

  • zaraz po ukształtowaniu się wyspy (druga luka) sprzedaj (jest to sygnał dla inwestycji krótkoterminowych)

Dział Formacje odwrócenia trendu powstał dzięki uprzejmości i współpracy mForex.

mForex_logo