Naga Markets



18.12.2013

Od pół roku rynki finansowe za oceanem mówią głównie o “zwijaniu”. Zwijanie to, zwijanie tamto. No więc czym jest słynny “taper”? Często przeczytać można wypowiedzi, jakoby luzowanie nie przyniosło zamierzonych efektów i że Fed nigdy nie zacznie zwijać. Czemu więc “taper” ma służyć i jakie zagrożenia ze sobą niesie? Jeśli zadajesz sobie pytanie “ale o co chodzi?”, to ten raport jest dla Ciebie.

We wrześniu 2012 roku Federalny Komitet Otwartego Rynku (FOMC) podejmujący decyzję o kształcie polityki monetarnej odnośnie USD ogłosił ustami swojego przewodniczącego – Bena Bernanke – otwarty program skupu aktywów w wysokości 40 mld USD miesięcznie. Pierwotnie program miał obejmować jedynie aktywa oparte o hipoteki, jednak niedługo później dodano do tego 45 mld USD miesięcznie na obligacje skarbowe. Program zyskał miano “Luzowania ilościowego 3.0” – Quantitative Easing 3, QE3 – po programach z 2010 i 2011 roku. Najwięcej kontrowersji wzbudził jednak “otwarty” charakter programu, gdyż bez wyznaczenia momentu zakończenia i całkowitych kwot skupu nie sposób było oszacować przybliżonego wpływu programu na gospodarkę i bilans Fed’u.

Celem programu było wypchnięcie kapitału z toksycznych hipotek i obniżenie ich oprocentowania, a także zniechęcenie inwestorów do “chowania” kapitału w obligacjach – przez skup wzrosły ceny wywołując spadek rentowności, a co za tym idzie atrakcyjności rządowego długu. W ten sposób Fed chciał pobudzić akcję kredytową i doprowadzić do spadku realnego oprocentowania kapitału na rynku, co miało ożywić gospodarkę i wspomóc rynek pracy. Z uwagi na mandat Fed – inflacja i bezrobocie to dwa główne wskaźniki, którymi kieruje się bank w swoich działaniach.

Fed taper: raport specjalny na temat zwijania QE3
Indeks dolara tygodniowy
Kliknij by powiększyć!

Otwarty charakter programu sprawił kolejne problemy w czerwcu tego roku. Oczywistym było, że w końcu QE trzeba będzie jakoś zakończyć i Fed, chcąc przygotować na to rynki, ogłosił, że za jakiś czas zacznie powolne zwijanie programu. Nazwano to “instrukcjami wyprzedzającymi”, a w rzeczywistości była to raczej taktyczna bomba atomowa, która wywołała falę uderzeniową na globalnym targu i zmusiła do interwencji banki centralne w wielu krajach rozwijających się. Przetasowania w światowych portfolio były tak silne, a oprocentowanie hipotek i długu rządowego wzrosło na tyle gwałtownie, że Fed poczuł obawy przed reakcją rynków i zaczął uspokajać.

Spekulacje inwestorów na temat możliwego terminu rozpoczęcia zwijania skupiły się na wrześniu, co wywołało wiele napięć. Rozczarowanie po tym, jak komitet wstrzymał się z działaniem było bardzo duże i dolar kontynuował spadki.

Gdzie jesteśmy obecnie?

Fed taper: raport specjalny na temat zwijania QE3
Bezrobocie w USA 2012-2013, Tradingeconomics.com
Kliknij by powiększyć!

Po 14 miesiącach trwania programu, bilans Fed w wyniku kreowania pieniądza na skup aktywów rozrósł się o ok. 1200 mld USD*** i osiągnął łącznie prawie 4000 mld USD. W międzyczasie stopa bezrobocia spadła z około 8.1% we wrześniu 2012 do 7.0% w grudniu 2013. Jednak gdyby przyjrzeć się większemu obrazkowi, trudno dostrzec zmiany w dynamice spadku bezrobocia w ostatnich latach. W dodatku podkreśla się tu wpływ spadku aktywnej siły roboczej, ponieważ wielu ludzi nie mogąc znaleźć pracy rezygnuje z oficjalnego szukania zmniejszając tym samym oficjalną bazę bezrobotnych będącą podstawą wyliczania stopy bezrobocia. Z kolei inflacja, drugi element mandatu Fed, wciąż utrzymuję się na bardzo niskim poziomie, co stawia pod znakiem zapytania rzeczywiste ożywienie gospodarcze.

Fed taper: raport specjalny na temat zwijania QE3
Bezrobocie w USA w ciągu 10 lat, ycharts.com
Kliknij by powiększyć
Fed taper: raport specjalny na temat zwijania QE3
QE3 wobec kredytowania przedsiębiorstw, Federalreserve.gov
Kliknij by powiększyć!

Z tych dwóch powodów wielu komentatorów zarzuca Fed, że chybił z QE3 nie trafiając w żaden cel, a głównym rezultatem programu był transfer pieniędzy do kieszeni i tak już bogatych inwestorów i korporacji. Zarzuty te oparte są także na fakcie, że akcja kredytowa dla gospodarstw domowych czy przedsiębiorstw jest tak słaba jak w 2012 roku. Z drugiej strony QE3 doprowadziło do boom’u na giełdach, gdyż masa kapitału szukała ujścia dla taniego pieniądza i dodatkowych zysków. Napływ pieniędzy dał się zauważyć m.in. na SP500, które wzrosło z 1450 pkt (w dniu ogłoszenia QE3) do ok. 1800 obecnie, co jest rekordem w notowaniach tego indeksu przewyższając poziomy sprzed kryzysu Lehman Brothers w 2008 roku. Również waluty krajów rozwijających się (Emerging Markets) wzmocniły się znacząco na fali apetytu na ryzykowne inwestycje – na tej fali minister Rostowski chwalił się popytem inwestorów na obligacje rządowe o rentowności 4-4,5%, co nie miało nic wspólnego z rzekomym “zaufaniem do Polski”. Podobnym zaufaniem cieszyła się Turcja, Indie, Brazylia i inne rynki wschodzące, w których kapitał był względnie bezpieczny, ale za to dobrze płacił.

Fed taper: raport specjalny na temat zwijania QE3
Bilans Fed, Federalreserve.gov
Kliknij by powiększyć!

Co to jest to zwijanie?

Taper, czyli zwijanie, będzie zmniejszaniem tempa (kwot) skupu aktywów w ramach QE3. Jest to sposób stopniowego zakończenia zakupów zmniejszając kwoty przeznaczane co miesiąc na nowe zakupy aż do zera. Zwijanie, jak podkreśla Fed, to nie zacieśnianie polityki monetarnej. Nie oznacza podniesienia stóp procentowych, ani sprzedaży aktywów skupionych wcześniej (“exit”). Exit, czyli wyjście z zakupionych aktywów i skorygowanie bilansu, to osobna kwestia, z którą Fed będzie musiał w przyszłości się uporać.

Czym zatem grozi zwijanie?

Fed w wypowiedziach oficjeli wyraża zaniepokojenie możliwym wpływem zwijania QE3 na gospodarkę. Przede wszystkim boją się, że zakręcenie kurka może “wykoleić wciąż kruchy wzrost gospodarczy”. Byłoby to możliwe, gdyby nie sygnały, jakoby QE3 nie miało na ten wzrost wpływu. Fed obawia się także wzrostu realnego oprocentowania hipotek i obligacji – jest to akurat uzasadnione, ponieważ zmniejszy się baza popytowa. Według ostatnich danych Fed posiada obecnie ok. 30% amerykańskiego długu, a administracja zadłuża się w ostatnich latach bez opamiętania co i rusz podnosząc limit zadłużenia dla sfinansowania kolejnych deficytów. Dodatkowo zapowiedź zwijania QE uruchomiła falę spekulacyjnych krótkich pozycji na obligacjach skarbowych windując rentowności amerykańskiego długu. Jeśli zwijanie wzmocni tę falę, rząd będzie miał problem z zaciąganiem nowych zobowiązań na starych, wyjątkowo korzystnych warunkach i kolejny kryzys fiskalny gotowy.

Czy Fed będzie zwijał i kiedy?

Większość głosów spekuluje o terminie styczniowym lub marcowym, kiedy to FOMC miałby podjąć decyzję o spowolnieniu tempa skupu aktywów przy czym najczęściej pojawia się wartość 10 mld USD. Zakończenie QE3 spodziewane jest  natomiast pod koniec 2014 roku lub w 2015.

CNBC natomiast cytuje dzisiaj Marc’a Faber’a, redaktora Gloom, Boom & Doom, który twierdzi, że tzw. ożywienie gospodarcze w przyszłym roku będzie już miało 5 lat i wciąż nie jest zadowalające. W końcu przyjdzie gorszy czas i zdaniem Faber’a Fed znów powie, że “trzeba zrobić więcej dla gospodarki”. Jego zdaniem program jest i będzie nadużywany, ponieważ profesorzy w Fed, którzy nie mieli praktyki na rynku, nie zdają sobie sprawy z zagrożeń i rzeczywistego skutku QE.

Polecamy także: FOMC i USD według Barclays oraz Credit Agricole.

GORĄCY TEMAT: “Czego spodziewać się po FOMC – Goldman, BofA, Citi, Barclays i inni”

*** – celowo użyłem tysięcy miliardów, ponieważ w języku angielskim 1000 mld to trillion, a w języku polskim bilion, co często rodzi nieporozumienia.



Conotoxia

Dołącz do dyskusji logując się za pomocą Facebook

1 KOMENTARZ

  1. Bardzo dobry artykuł! 🙂 mam parę pytań:

    “Celem programu było wypchnięcie kapitału z toksycznych hipotek i obniżenie ich oprocentowania” – Toksycznych hipotek, co mam przez to rozumieć? jakie to toksyczne hipoteki? CDS-y na kredyty hipoteczne np.? 🙂

    “bilans Fed” – Czy mógłbym prosić o wytłumaczenie tego pojęcia? bilans fed to po prostu pieniądze , które Fed wsadził na rynek? 🙂 czyli aktualnie ma -4000 mld w bilansie i np. jak dojdzie to terminu wykupu aktywów przez rząd USA to wróci 1200 mld + załóżmy odsetki jakieś tam 100 mld to będzie miał bilans na poziomie -2700 mld? o to chodzi tak? 🙂

    I kolejne pytanie. A co jeśli FED np. umorzyłby ten dług? czy może wykonać taki ruch? mi się osobiście wydaje, że tak zrobi jeśli ma takie prawo. Podreperowało by to budżet USA. Wiadomym jest, że najbardziej na luzowaniu traci Dolar, jednak on traci w danym momencie. A za kilka lat jak nadejdzie termin wykupu obligacji dla dolara nie będzie to miało większego znaczenia, a dług można zmniejszyć o 30% 🙂

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here