Naga Markets


wykres
źródło: fotolia.com

Jak czytać wykresy giełdowe?

Wiele osób, zwłaszcza na początku swojej przygody z rynkiem Forex, zastanawia się, jak przewidzieć co stanie się za chwilę, co zrobi cena za godzinę, czy do końca dnia.

Kiedy zaczniemy szukać sposobów na przewidywanie dalszego zachowania ceny, to szybko trafimy na różne metody analizowania wykresów. Wiele osób uważa, że aby wykonać dobrego trade’a, muszą nauczyć się robić dobre analizy. Przecież wszystkie domy maklerskie i banki mają analityków, którzy robią analizy profesjonalne aż do bólu, no i potem z reguły kończy się wielkimi zyskami wykazywanymi w sprawozdaniach.

Pierwsze na co prawdopodobnie się natkniemy to analiza techniczna albo techniki Price Action. Otóż obie te metody w różny sposób skupiają się na przebiegu historycznych zdarzeń i starają się rozciągnąć tenże na zdarzenia przyszłe – historia wszak lubi się powtarzać. Wydaje się to całkowicie zrozumiałe, przecież żeby wiedzieć dokąd dojdziemy za chwilę musimy przede wszystkim wiedzieć skąd wyszliśmy i jaką drogą idziemy. Czyli przykładowo, jeśli odbiliśmy od wsparcia wzrostową świecą i kolejna też jest wzrostowa, to możemy liczyć, że idąc tą drogą dotrzemy do najbliższego oporu.

Z drugiej strony odzywają się tutaj przeciwnicy analizy technicznej twierdząc, że nie da się jechać samochodem do przodu, patrząc jedynie w lusterko wsteczne. Albo jeśli usiądziemy na przystanku i zaczniemy prognozować kolory nadjeżdżających samochodów na podstawie kolorów poprzednich, to możemy mieć z tym duży problem. Bo czy trzy zielone samochody z rzędu są sygnałem, że czwarty czy piąty też będzie zielony?

Jak czytać wykresy? Czy wykres prawdę powie?


Rynki w istocie noszą znamiona losowości i choć podstawy ruchów cen przypadkowe nie są, to jednak mnogość czynników i niemożliwość uwzględnienia wszystkich zmiennych wpływających na podaż i popyt, czynią inwestowanie sztuką poruszania się w nieobliczalnym i nieprzewidywalnym środowisku. Jednak dla naszej szansy utrzymania się na tym rynku, kluczowe jest, żeby wiedzieć co się w danej chwili dzieje i jak możemy na to zareagować. Początkujący traderzy patrzą na wykres i myślą przykładowo, że: “dużo już spadło, to teraz pójdzie do góry”, albo – „Teraz mi wygląda na wzrosty”. Jest to nic innego jak czytanie wykresów, ale bez umiejętności czytania. To jak wziąć książkę napisaną w języku chińskim i patrząc na okładkę stwierdzić – „Wygląda na ciekawą pozycję”. Metafora z chińską książką jest szczególnie interesująca i warto przyjrzeć się temu bliżej traktując dany horyzont czasowy jak rozdział,  a świece i swingi, jak litery i wyrazy.

Na wykresie każda świeca ma znaczenie. No może prawie każda. Z każdej świecy natomiast oraz układu świec, możemy coś odczytać. Biorąc dowolny wycinek wykresu, kilka kolejnych świeczek, możemy doszukiwać się w nich jakichś informacji. Jak? Skąd? Otóż, każdą świeczkę opisuje 6 podstawowych parametrów: (1) otwarcie, (2) szczyt, (3) dołek, (4) zamknięcie, (5) czas formowania, (6) zakres. Z tych wartości wyciągamy takie pochodne jak np.: długość knota, długość ciała, stosunek tych długości, dynamikę świecy – stosunek zakresu do czasu, itd.

Polecam: Świeczki, słupki, linia, a może Renko? Który rodzaj wykresu jest najlepszy?

Każdy przedział czasowy, każda świeczka, wygląda tak jak wygląda nie bez powodu. Dlaczego dziś na EUR/USD mamy szczyt po 1.2945 a nie po 1.2955 albo 1.3500?

Jak czytać wykresy świecowe?

I tak np. świeca o dużym zakresie, ale małym ciele oznaczać może niezdecydowanie, a także silną przepychankę podaży i popytu. Długie ciało świecy z krótkim knotem przeciwnym powie nam, że dana siła na rynku wyraźnie wygrywa – jeśli zamknięcie jest blisko któregoś ekstremum, może to znaczyć, że brak jest przeciwwagi, że podaż i popyt znajdują się w stanie nierównowagi. Jednak dana świeca, lub ich zlepek, może oznaczać dwie lub więcej możliwości i możemy próbować wyjaśnić ich znaczenie na różne sposoby. Jest to właśnie klucz do spekulacji, określenie co oznacza dany układ na rynku. Przykładowo długa świeca podażowa oznacza, że dany instrument sprzedawało wielu inwestorów z trudem znajdując nabywców w danym czasie.

Tylko dlaczego sprzedawcy sprzedawali i dlaczego kupujących było niewielu? Czy ta sytuacja utrzyma się w kolejnej godzinie bądź sesji? Na te pytania pomoże nam znaleźć odpowiedź “duży obraz”. To on narzuci nam sposób interpretacji układów na wykresie. Długa świeca podażowa w trendzie wzrostowym może oznaczać chwilową realizację zysków na słabszych danych i prawdopodobnie trend ostatecznie wygra i wrócimy do wzrostów – inwestorzy chętnie odkupują takie dołki. Innym razem długa świeca podażowa wychodząca z konsolidacji, może oznaczać, że rynek postanowił wybrać kierunek południowy i nie powinniśmy kupować takiego dołka.

Kontekst a bieżąca sytuacja.

2 Jak czytać wykresy? Czy wykres prawdę powie?

Jeśli na wykres naniesiemy dwie średnie, jedną wolną – pokazującą tendencję cenową z dłuższego okresu czasu – oraz jedną szybką – podążającą dość elastycznie za ceną – to uzyskamy przykład kontekstu (duży obraz) i bieżącej sytuacji (mały obraz). Więc w danym trendzie (wolna średnia) łatwiej zidentyfikujemy korekty oraz impulsy (szybka średnia), ale także obszary konsolidacji będące potencjalnymi strefami popytu/podaży.

3 Jak czytać wykresy? Czy wykres prawdę powie?

Dlaczego kontekst jest taki ważny?

Zaczynamy się uczyć różnych rodzajów analizy i skupiamy się na nich tak bardzo, że tracimy łączność z podstawami. Zaczynamy używać linii trendu, wskaźników, kanałów, wsparć i oporów, formacji, itp. jako sygnałów transakcyjnych z założeniem, że jeśli wystąpi A, to zapewne wystąpi też B. Czytamy na forum, czy w książce o formacjach, które mają zakończyć się odbiciem, czy odwróceniem, a przynajmniej dają na to duże prawdopodobieństwo. W praktyce jednak wiele razy nadziejemy się na minę mając teoretycznie książkowy sygnał.

Jak już przetestujemy na gołej skórze wady i zalety skupiania się na pojedynczych sygnałach, to  zaczynamy odkrywać, że nie tylko sygnał się liczy, ale też kontekst w jakim występuje. I teraz kontekst, to jest pojęcie, które wprowadza wiele zamieszania. Pinbar byle gdzie oczywiście nie jest żadną konkretną wskazówką. Co innego Pinbar na wsparciu czy pod oporem. Ale tutaj też natrafimy na kłopoty, choćby dlatego, że wsparcia i opory lubią być przebijane.

4 Jak czytać wykresy? Czy wykres prawdę powie?

Kontekst, czy inaczej dominujący trend (fundamentalny i techniczny) narzuca nam bezpośrednio sposób interpretacji sygnałów, które otrzymujemy. Dobrze znana zasada mówi, że nie sprzedajemy w trendzie wzrostowym i nie kupujemy w trendzie spadkowym. Sygnały przeciwne do trendu są z reguły przez rynek albo ignorowane, albo wiążą się z dużym ryzykiem i małą perspektywą zysku, czyli odwrotnością tego, do czego powinniśmy w tradingu dążyć. Trend ma to do siebie, że przebija poziomy wsparcia i oporu, które znajdują się na jego drodze, nawet jeśli chwilowo są w stanie zatrzymać cenę.

Zobacz także: Nigdy nie trać pieniędzy! Dlaczego straty są złe i jak sobie z nimi radzić?

Specjalizacja będzie kluczem.

Wielu traderów specjalizuje się w konkretnych sposobach czytania wykresów. Skupiają się na falach, świecach, formacjach, wskaźnikach. Z czasem pewne schematy stają się dla nas jasne pozwalając odnaleźć się w większym obrazku. Przykładowo zobaczymy, że trend wyższego rzędu straszy nadchodzącą korektą na niższym interwale. Szybko wyłapiemy sygnały kontynuacji lub odwrócenia określając, czy warto pozostać w pozycji, czy z niej wychodzić.

Podstawowe informacje, które możemy odczytać z czystego wykresu to:

Impuls – silny ruch w określonym kierunku wyraźnie mocniejszy niż poprzedni (np. świeca lub swing.

Korekta – ruch słabszy, przeciwny do impulsu, ma na celu skorygowanie kursu po znaczącej zmianie ceny.

Knoty – lub inaczej cienie świec. Pokazują miejsca zawieranych transakcji, z których cena została odepchnięta w kierunku otwarcia. Wskazują na istnienie sił przeciwnych (dolny knot – popytu, górny knot podaży). Jeśli knot jest wyjątkowo długi, domniemujemy, że siła była bardzo znacząca i możliwe, że zmieni bieg wydarzeń na wykresie.

Formacje odwrócenia – np. podwójny szczyt lub dołek, ale też głowa z ramionami (RGR) i inne, sugerują zmianę w obrębie podaży i popytu na rynku, osłabnięcie dotychczas dominującej siły, wzmocnienie siły przeciwnej. Formacja odwrócenia przeciwna do trendu często rozpoczyna korektę. Formacja odwrócenia zgodna z dominującym trendem może oznaczać kontynuację, czyli zakończenie korekty.

Strefy popytu lub podaży – miejsca konsolidacji, po których cena wykonała silny ruch (impuls). Takie miejsca często zwane są także bazami. Utworzenia bazy i wybicie z niej sugeruje chwilową równowagę, która następnie zostaje złamana – podaż lub popyt ma przewagę.

Świece i formacje świecowe – np. Pin bar, objęcie, trzech żołnierzy, trzy kruki, etc. sugerują przewagę popytu nad podażą albo odwrotnie.

Zakres ruchu – jeśli cena pokonała znaczny dystans w danym dniu czy tygodniu, to może się okazać, że siła pchająca ją dalej jest już wyczerpana. Zakresy zmienności starają się uchwycić między innymi formacje harmoniczne i geometria ruchów cenowych. Jeśli np. fala (c) w korekcie wynosi 100% fali (a), to możemy liczyć się z rychłym powrotem do kontynuacji impulsu (AB=CD i inne).

Kanały i linie trendu również próbują uchwycić zakres zmienności i wskazać miejsca, gdzie z dużym prawdopodobieństwem zmienność jest na wyczerpaniu.

Polecamy dział “Edukacja” w portalu Comparic.

5 Jak czytać wykresy? Czy wykres prawdę powie?

Dane fundamentalne czyli główny motyw.

7 Jak czytać wykresy? Czy wykres prawdę powie?
Mario Draghi, prezes ECB oraz Janet Yellen, prezes Fed.


gieldy
Rynki są kapryśne względem danych makroekonomicznych i nie zawsze zachowują się tak, jak prosta logika by sugerowała. Gorszy wynik PKB nie musi być powodem do sprzedaży w średnim terminie, podobnie jak dobre dane o zatrudnieniu mogą wywołać zaskakującą lawinę ofert. Wiodący motyw to inaczej sytuacja makroekonomiczna skłaniająca inwestorów do określonych zachowań, jak np.: kupowanie bezpiecznych aktywów w czasie kryzysu, kupowanie funta na skutek serii dobrych danych makroekonomicznych, czy kupowanie dolara w skutek zapowiedzi podniesienia stóp procentowych.

Inwestorzy średnio i długoterminowi często kierują się wydarzeniami odległymi w czasie ustalając średnioterminowe trendy. Z kolei bliskie wydarzenia, jak nadchodzące posiedzenie banku centralnego czy obawy związane z malejącą inflacją mogą wywoływać krótkoterminowe ruchy. Zawsze warto znać wiodące motywy dotyczące walut w które się angażujemy i wiedzieć, na co uważać oraz co to może oznaczać dla innych traderów. Przykładowo, jeśli Bank Anglii ogłasza, że wzrost płac jest na bardzo niskim poziomie i nie wywiera istotnej presji na inflację, to inwestorzy zapewne śledzić będą z uwagą te dwa wskaźniki ignorując większość pozostałych, w nadziei że Bank Anglii będzie ustawiał swoją politykę monetarną właśnie w oparciu o nie. Ogólnie rzecz biorąc wydarzenia fundamentalne wpisują się w jakiś sposób w kontekst naszych wykresów: albo stymulują trend, albo wywołują odwrócenie, albo indukują korektę, itp.

Czas i miejsce.

Bardzo ważnym elementem w odczytywaniu zachowań ceny będą czas i miejsce. Reklamy brokerów często mówią: “Handluj zawsze, wszędzie i o każdej porze.”. Teoretycznie jest to możliwe, jednak w praktyce rynek o różnych porach dnia i nocy zachowuje się różnie. Zasadniczo, z uwagi na globalne strefy czasowe, dzielimy dobę handlową na 3 części: sesja azjatycka z Australią, sesja londyńska, sesja amerykańska. Szybko jednak okazuje się, że sesje nachodzą na siebie: azjatycka na londyńską, londyńska na amerykańską.

Do tego mamy Londyn przed lunchem, w trakcie lunchu czy po lunchu, a także fixing w ECB, wykonanie opcji w Chicago czy fixing w Londynie. To wszystko sprawia, że zmienność i płynność faluje w ciągu dnia. W jednej godzinie banki wchodzą i wykonują liczne transakcje, po czym cena osiada i dryfuje powoli kiedy dealerzy jedzą lunch. W to wszystko wplatają się jeszcze publikacje danych makroekonomicznych i wiele innych wydarzeń, stąd początkowo przez długi czas człowiek traduje w poczuciu chaosu i braku poukładania. Oczywiście nie wszystko jest takie straszne, wielu traderów wypracowało sposoby ograniczenie chaosu, np. przez ostrożny dobór par handlowych do gry, lub trading w średnim terminie, na wyższych interwałach. Wtedy tzw. szumy są mniejsze.

Podsumowując.

Czytanie wykresu będzie zawsze poruszaniem się w obrębie podstawowych schematów i próbą wnioskowania na tej podstawie o bieżącej sytuacji i możliwych implikacjach. Mniej istotne jest to, jaką technikę zastosujemy. Techniki różnią się pod względem rodzaju sygnałów branych pod uwagę. Jeśli jednak dana technika ma fundamentalne podstawy pozostaje nam tylko doskonalenie naszych umiejętności posługiwania się nią lub próba połączenie dwóch czy trzech technik w ramach uzupełnienia. Dodatkowo, niezbędne wydaje się uwzględnienie kontekstu. Dominujący trend wskazuje, jaka jest tendencja wśród traderów na danym instrumencie. Trend zawsze wykazuje tendencję do kontynuacji, więc należy odpowiednio doważać sygnały zgodne z trendem i traktować z rezerwą sygnały przeciwne do trendu. Brak trendu również jest bardzo ważną informacją wpływającą istotnie na nasze możliwości na rynku. Łącząc umiejętnie zdolność odczytywania kontekstu oraz czytania między wierszami zyskamy całkiem dobry wgląd w to, co obecnie robi rynek i można powiedzieć, że jest to już 1/3 sukcesu.

                                            Kolejna lekcja: Czym tak jest pips?                                



tokeneo

Zostaw komentarz logując się za pomocą Facebook

To również Cię zainteresuje - Comparic24.tv

3 KOMENTARZE

  1. Witam. Dziękuję za komentarz z pochwałami.
    W odpowiedzi odnośnie średnich:
    okresy 7 oraz 55, wykres dzienny.
    Zachęcam do eksperymentowania ze średnimi i z okresami (oczywiście na rachunku DEMO) i dobrania czegoś pod siebie. Każdy będzie to widział nieco inaczej. Zależy też od interwałów i sposobu zastosowania.
    Koncepcja nadrzędna jest taka, że jedna średnia (lub grupa średnich) powoli podąża za trendem, natomiast szybsza średnia podąża za swingami w tym trendzie wskazując konsolidacje, korekty oraz impulsy, ale także potencjalne załamanie trendu.
    Pozdrawiam

  2. Mam pytanie odnośnie wykresu na którym są dwie średnie kroczące i kilka szczałek jaki jest to interwał i jakie są wielkości tych średnich. Jeżeli chodzi o interwał dzienny, 4 godzinny ,1 godzinny ,15 minutowy ,5 minutowy ,to jakie wielkośći średnich są najlepsze

  3. Świetnie wykonana praca. Nie mam w zwyczaju pisania komentarzy pod artykułami, ale to co czytam plus cały portal Comparic.pl jest zdecydowanie najrzetelniejszą odsłoną wiedzy i informacji. Pozdrawiam, oby Panowie tworzący to dzieło nie zwątpili w to co robią…;)

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here