TMS


Ropa naftowa to ciekła kopalina wydobywana z ziemi powstała przez przeobrażenie szczątków roślinnych i zwierzęcych nagromadzonych wraz z drobnymi okruchami mineralnymi w osadach morskich. Ropa naftowa stanowi najważniejszy surowiec energetyczny na świecie, z którego uzyskuje się min. gaz, benzynę czy olej napędowy.


Cena ropy za baryłkę – notowania, kursy

Ropa naftowa jest notowana na wielu giełdach na świecie. Najczęściej jej cena podawana jest w dolarach amerykańskich za baryłkę. Jednak baryłka ropy (1 bbl) to 42 galony amerykańskie, czyli około 159 litrów. Główne giełdy, gdzie jest notowana ropa naftowa to: NYMEX oraz LIFFE.

Notowania ropy

CME Group zrzesza obecnie wiele giełd, Chicago Mercantile Exchange (CME), Chicago Board of Trade (CBOT), Kansas City Board of Trade (KCBOT) oraz New York Mercantile Exchange (NYMEX). Ropa naftowa jest notowana na NYMEX w Nowym Jorku.

The ICE (Intercontinental Exchange) jest amerykańską firmą finansową założoną w 2000 r. Spółka posiada główną siedzibę w Atlancie w stanie Georgia. Prowadzi 23 regulowane giełdy w tym, giełdy futures w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie i Europie. Kontrakty na ropę są notowane na giełdzie LIFE (London International Financial Futures and Options Exchange) w Londynie.

Kurs ropy WTI wykres




Produkcja ropy

Mimo, że ropę wydobywa się niemal na każdym kontynencie, kluczową rolę na światowych rynkach odgrywają tylko dwie. Jest to WTI (West Texas Intermediate) oraz Brent. Pierwsza z nich wydobywana jest w Zatoce Meksykańskiej w Stanach Zjednoczonych. Nazywana jest również Texas Light Sweet, z powodu stosunkowo niewielkiej gęstości oraz niskiej zawartości siarki. Drugą najbardziej znaną na świecie jest ropa wydobywana z Morza Północnego, czyli Brent. Europejska ropa zawiera nieco więcej siarki w porównaniu z WTI, więc koszty jej przerobu są nieco wyższe. Teoretycznie powinna być tańsza, a praktycznie bywa różnie. Bez wątpienia wspomniane ropy stanowią swoisty benchmark dla cen tego surowca na świecie.

Jednak dużym uproszczeniem byłoby poprzestanie na stwierdzeniu, że ceny surowców energetycznych zależą jedynie od dwóch jej rodzajów. Z pewnością swoją rolę ma rosyjska ropa pochodząca z różnych złóż, głównie z Zachodniej Syberii oraz rejonu gór Ural. REBCO (Russian Export Blend Crude Oil) zwana czasami Ural, jest ropą ciężką wymagającą odpowiedniego przystosowania przez rafinerię do jej przerobu. Trudno pominąć Bliski Wschód w kwestiach związanych z tak zwanym czarnym złotem. W tym regionie dominującą rolę pełni ropa wydobywana przez Arabię Saudyjską oraz inne kraje z kartelu OPEC.

Warto również dodać, rozwój technologii sprawił, że zaczęto łączyć wiercenia poziome ze szczelinowaniem hydraulicznym, co pozwoliło rozpocząć w 2005 roku tak zwaną rewolucję łupkową. Stany Zjednoczone stały się bardziej samowystarczalne, a wydobycie w latach 2007 – 2014 rosło o 50% rok do roku. Obecnie USA są w czołówce krajów wydobywających ropę naftową.

Ropę ze względu na gęstość można podzielić na:

  • lekką (poniżej 0,878 g/cm³)
  • średnią (od 0,878 do 0,884)
  • ciężką (powyżej 0,884)

Gdzie najwięcej wydobywa się ropy naftowej (bbl/dzień – 2016)?

  1. Rosja – 10 551 497
  2. Arabia Saudyjska (OPEC) – 10 460 710
  3. Stany Zjednoczone – 8 875 817
  4. Irak (OPEC) – 4 451 516
  5. Iran (OPEC) – 3 990 956
  6. Chiny – 3 980 650
  7. Kanada – 3 662 694
  8. Zjednoczone Emiraty Arabskie (OPEC) – 3 106 077
  9. Kuwejt (OPEC) – 2 923 825
  10. Brazil – 2 515 459

Największe spółki zajmujące się produkcją ropy

Saudyjski monarcha, Salman ibn Abd al-Aziz Al Su’ud

Saudi Aramco – oficjalna nazwa spółki to Saudi Arabian Oil Company. Jest spółką państwową z branży petrochemicznej z siedzibą w Dhahran. Wartość firmy została oszacowana na między 1,25 biliona dolarów a 10 bilionów dolarów amerykańskich, co czyni ją najcenniejszą firmą na świecie. Spółka nie jest notowana na giełdzie.

PetroChina jest chińską spółką naftową i gazowniczą, notowaną na giełdzie państwowym koncernem należącym do China National Petroleum Corporation (CNPC) z siedzibą w Pekinie. Jest największym producentem naftowym w Chinach. Jest notowana na Stock Exchange of Hong Kong Limited (SEHK), Shanghai Stock Exchange (SSE) oraz New York Stock Exchange (NYSE). Wchodzi w skład indeksu SSE 50.

Rafinera Exxon w Baytown. Żródło: Thompson Reuters

Exxon_Mobil – w wyniku połączenia dwóch spółek Exxon oraz Mobil powstało pod koniec 1999 roku przedsiębiorstwo ExxonMobil. Założycielem firmy jest John Davison Rockefeller, który w 1870 roku założył firmę Standard Oil, spółkę matkę ExxonMobil. Firma jest jedną z największych spółek pod względem kapitalizacji notowanych na giełdzie NYSE. Zajmuje się poszukiwaniem nowych złóż surowców energetycznych, wydobyciem, przerobem oraz sprzedażą wyrobów ropopochodnych.

Chevron Corporation – początki firmy sięgają XIX wieku, kiedy zostały odkryte złoża ropy naftowej w Kalifornii, co przyczyniło się do powstała w 1879 roku spółki Pacific Coast Oil Company, którą uważa się za matkę firmy Chevron. W 1900 roku Pacific Oil zostało kupione za 761 000 USD przez firmę Standard Oil, której właścicielem był John D. Rockefeller. Spółka jest drugą, co do wielkości firmą energetyczną w USA obok ExxonMobil oraz znajduje się w szóstce największych firm na świecie. Zajmuje się praktycznie wszystkim, co jest związane z surowcami energetycznymi, w tym w wydobycie oraz produkcję, rafinację, wytwarzaniem oraz sprzedażą chemikaliów. Spółka jest notowana na giełdzie.

Royal Dutch Shell – powszechnie znany jako Shell, brytyjsko-holenderska międzynarodowa spółka naftowo-gazowa z siedzibą w Holandii oraz w Wielkiej Brytanii. Jest to jeden z sześciu największych producentów naftowo-gazowych na świecie i szósty pod względem wielkości przychodów w 2016 r. (największy mający siedzibę w Europie). Spółka jest notowana w London Stock Exchange (LSE), Euronext oraz NYSE.
BP (British Petroleum) – brytyjska międzynarodowa firma naftowo-gazowa z siedzibą w Londynie. Jest to jedna z siedmiu największych na świecie naftowo-gazowych korporacji. Firma jest notowana na LSE, Frankfurt Stock Exchange (Frankfurter Wertpapierbörse, FWB) oraz NYSE.

Lukoil – jest to jeden z największych rosyjskich koncernów naftowych. Jest również jednym z największych światowych producentów ropy naftowej. W 2012 roku firma produkowała 89,856 mln ton ropy (1,813 miliona baryłek) dziennie. Główna siedziba mieści się w Moskwie. Lukoil jest jedną z największych firm publicznych (obok ExxonMobil) w zakresie posiadanych rezerw ropy i gazu. Jest notowana na Moscow Exchange (MCX), LSE, FWB oraz na rynku pozagiełdowym OTC Markets Group.

Zastosowanie ropy

Ropa jest podstawowym surowcem przemysłu petrochemicznego stosowanym do otrzymywania m.in. benzyny, nafty, olejów, parafiny, smarów, asfaltów, mazutów, wazelin i wielu materiałów syntetycznych.

Przerobem ropy naftowej zajmuje się przemysł rafineryjny, który przerabia ją w rafineriach. Aby wyodrębnić z ropy jej poszczególne składniki (np. benzynę) stosuje się destylację frakcyjną.

Ropa a polityka

Zatrzymajmy się na chwilę przy Organizacji Krajów Eksportujących Ropę Naftową, czyli OPEC (Organization of the Petroleum Exporting Countries). Niewiele karteli może pochwalić się tym, że działają do dziś. Organizacja powstała w 1960 roku i zrzesza 12 krajów posiadających złoża ropy naftowej (około 79% światowych rezerw). Wydaje się, że głównym powodem jej długowieczności jest surowiec będący przedmiotem istnienia organizacji. Ropa naftowa stanowi główne źródło energii na świecie. Drugi powód to stosunkowo duża dyscyplina panująca wewnątrz kartelu. Ponadto kraje zrzeszone w organizacji miały zawsze ogromny udział w wydobyciu ropy na świecie. Począwszy od lat 70-tych XX wieku było to aż 80%. Obecnie udział ten spadł do około 40%. Sama organizacja twierdzi, że jest to celowe działanie, mające na celu wyczerpanie złóż będących w posiadaniu krajów poza organizacją.

OPEC również odegrał główną rolę w pierwszym kryzysie naftowym w 1973 roku. Kraje zrzeszone w organizacji wprowadziły sankcję na eksport ropy min. do Stanów Zjednoczonych, które popierały Izrael w wojnie z Egiptem i Syrią. W następstwie tego działania, ceny ropy wzrosły o 600 procent z około 2 USD w 1970 roku. W odpowiedzi na kryzys, USA wprowadziło zakaz eksportu swojej ropy z Zatoki Meksykańskiej. I tak od połowy lat 70-tych na cenę tego cennego surowca w dużej mierze wpływa polityka poszczególnych krajów, a nie czynniki ekonomiczne dotyczące popytu i podaży. Oczywiście rozwój rynków terminowych, na których można spekulować odnośnie cen ropy, także przyczyniły się do odbiegania niejednokrotnie cen od czynników ekonomicznych. Bo jak inaczej wytłumaczyć w sposób racjonalny fakt, że w lipcu 2008 roku za baryłkę ropy WTI trzeba było zapłacić około 147 USD, po czym kilka miesięcy później było to już nieco powyżej 30 USD.

Obecnie ceny ropy nadal zależą, i prawdopodobnie będą zależeć, w głównej mierze od czynników politycznych. Wzrost produkcji stosowany przez kraje OPEC w latach 2014-2016 spowodował obniżenie cen ropy z okolic 100 USD za baryłkę do poniżej 30 USD za baryłkę. Takie działanie miało na celu uderzenie w amerykańskich producentów produkujących ropę z łupków, przynajmniej według niektórych hipotez. Tak drastyczny spadek cen, potęgowany również silną aprecjacją dolara, oczywiście spowodował skurczenie się branży łupkowej w USA. Jednak część firm przetrwała, a jak ceny ropy zaczęły odbijać na początku 2016 roku i zawędrowały w okolice 50 USD za baryłkę, to ponownie zaczęto otwierać wieże wiertnicze, których liczba rośnie nieprzerwanie praktycznie od połowy 2015 roku. Spadek cen również uderzył w kraje zrzeszone w OPEC. W końcu kartel zdecydował się na cięcie produkcji od początku 2017 roku, choć ropa nie zareagowała silnym wystrzałem cen, gdyż z kolei produkcja w Stanach Zjednoczonych wzrosła bardzo mocna. I dalsza przepychanka trwa. Zatem inwestując na rynku ropy, przede wszystkich trzeba zwracać uwagę na potyczki polityczne, które mają wpływ na podaż tego surowca.



Coinquista

Zostaw komentarz logując się za pomocą Facebook

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here