Alfa Forex

Platyna to pierwiastek chemiczny, metal szlachetny nieco mniej popularny od złota i srebra. Nazwa pochodzi od hiszpańskiego słowa platina, czyli sreberko. Zdrobnieniem tym chciano podkreślić małe znaczenie tego metalu, gdyż w owym czasie uważano go za bezwartościową odmianę srebra. Metal został odkryty dopiero w 1735 roku w Kolumbii.


Cena platyny za gram – notowania, kursy

Platyna jest notowana na wielu giełdach na świecie. Najczęściej jej cena podawana jest w dolarach amerykańskich, ale zdarza się również kwotować platynę w funtach brytyjskich oraz euro. Cena platyny na światowych giełdach najczęściej podawana za uncję trojańską, czyli około 31 gramów.

Metal na światowych giełdach oferowany jest za pośrednictwem kontraktów terminowych, dzięki którym możemy zabezpieczać się przed ryzykiem zmian cen tego metalu lub spekulować odnośnie przyszłych ruchów. Część brokerów oferuje kontrakty CFD na platynę. Za pomocą CFD możemy spekulować odnośnie zmian cen, nie nabywając fizycznie metalu.

Notowania platyny

London Metal Exchange (LME) to giełda terminowa z największym na świecie rynkiem opcji i kontraktów futures dotyczących różnych metali, w tym platyny. Platyna jest kwotowana na LME w dolarach amerykańskich, funtach brytyjskich oraz euro, a cena podawana jest za jedną uncję.

CME Group zrzesza obecnie wiele giełd Chicago Mercantile Exchange (CME), Chicago Board of Trade (CBOT), Kansas City Board of Trade (KCBOT) oraz New York Mercantile Exchange (NYMEX). Platyna jest notowana na NYMEX w Nowym Jorku. Cena, podobnie jak w przypadku LME, jest kwotowana w dolarach amerykańskich za jedną uncję.

Kurs platyny




Wydobycie platyny

Platyna występuje w skorupie ziemskiej w postaci ziaren, czasami większych brył nie przekraczających masy 10 kg. Zwykle zawiera domieszki żelaza, od kilku do nawet 20%. Występowanie platyny w przyrodzie jest związane z krystalizacją skał magmowych. Platyna jest metalem występującym bardzo rzadko. Może występować w czystej postaci rodzimem, jako minerał, w postaci rudy lub w stopie z irydem (inny metal, również o srebrzystym kolorze).

Produkcja platyny jest zazwyczaj efektem ubocznym związanym z produkcją i wydobyciem miedzi oraz niklu. Podczas elektryfikacji miedzi metale szlachetne takie jak srebro, złoto i platyna osadzają się na dole komórki jako “błoto anodowe”, co tworzy punkt wyjścia do produkcji metalu. Jeżeli platyna znajduje się w rudach, jest izolowana od nich różnymi sposobami redukcji zanieczyszczeń. Ponieważ platyna jest znacznie gęstsza, niż wiele innych metali, zatem mogą być one usunięte po prostu unosząc je w cieczy. Ponadto platyna ma wyższy punkt topnienia, niż większość innych substancji, więc wiele zanieczyszczeń można spalać lub topić bez roztapiania platyny. Wreszcie platyna jest odporna na kwasy chlorowodorowe i siarkowe, podczas gdy inne substancje łatwo im ulegają.

Czołowym producentem platyny na świecie jest Republika Południowej Afryki, która odpowiada za około 70% światowej produkcji. Na drugim miejscu jest Rosja, głównie w regionie Uralu, która produkuje około kilkunastu procent światowej produkcji (13% w 2012 roku). Trzecie miejsce zajmuje Ameryka Północna (Kanada i Stany Zjednoczone) na równi z Zimbabwe z produkcją około 6%. Reszta świata produkuje śladowe ilości tego metalu z produkcją około 2%.

Największe spółki zajmujące się wydobyciem platyny

Anglo American Platinum (Amplats), aktywa firmy składają się z 11 zarządzanych kopalń oraz kilku wspólnego przedsięwzięcia w całej Afryce Południowej oraz w Zimbabwe. Większość rudy z tych kopalń jest poddawana obróbce w jednym z 14 oddziałów firmy przed wytapianie w jednej z trzech rafinerii w Republice Południowej Afryki. Amplats zdecydowanie jest największym na świecie producentem platyny z roczną produkcją przekraczającą 2 mln uncji. Główna siedziba firmy znajduje się w Johannesburgu. Spółka jest notowana na Giełdzie Papierów Wartościowych w Johannesburgu (Johannesburg Stock Exchange).

Impala Platinum (Implats), działalność firmy koncentruje się wokół kompleksu Bushveld (kraina geograficzna w Afryce Południowej obejmująca między innymi Prowincję Północno-Zachodnią w Republice Południowej Afryki) oraz Great Dyke w Zimbabwe. Główna jednostka operacyjna firmy znajduje się w zachodniej części kompleksu Bushveld w pobliżu Rustenburga. Implats posiada także 73-procentowy udział w kopalni Marula we wschodniej części Bushveld. Firma produkuje około 1,5 mln uncji rocznie. Główna siedziba firmy mieści się w Johannesburgu. Spółka jest notowana na Giełdzie Papierów Wartościowych w Johannesburgu (Johannesburg Stock Exchange), London Stock Exchange oraz na rynku pozagiełdowym OTC Markets Group.

Lonmin, firma początkowo działała w połączeniu z London and Rhodesian Mining and Land Company Ltd. (Lonrho). Główne kopalnie firmy to Marikana znajdują się w zachodniej części kompleksu Bushveld. Rudy wydobywane przez firmę są wysyłane do działu procesów Lonmin, gdzie wyodrębnia się metale takie jak, miedź, nikiel oraz platynę. Firma wydobywa około 600 tys. uncji rocznie. Siedziba firmy znajduje się w Londynie. Spółka jest notowana na London Stock Exchange oraz Giełdzie Papierów Wartościowych w Johannesburgu (Johannesburg Stock Exchange).

Norilsk Nickel (Norilsk) jest największym na świecie producentem niklu (stanowiącego 17 procent globalnej produkcji) i palladu (41 proc.) oraz jest w dziesiątce największych producentów miedzi. Firma wydobywa metale szlachetne, w tym platynę, jako produkty uboczne z kopalni w Rosji, jak również w Botswanie i Południowej Afryce. Roczne wydobycie platyny w firmie Norilsk wynosi około 600 tys. uncji. Siedziba firmy znajduje się w Moskwie. Spółka jest notowana na Moscow Exchange oraz London Stock Exchange.

Stillwater Mining Company jest jednym z dwóch głównych producentów palladu na świecie. Firma posiada kopalnie zlokalizowane w stanie Montana, gdzie głównie wydobywa się pallad, platynę i niewielkie ilości rodu. Roczne wydobycie platyny wynosi około 150 tys. uncji. Firma ma siedzibę główną w Stanach Zjednoczonych w Billings w stanie Montana. Spółka jest notowana na Nowojorskiej Giełdzie Papierów Wartościowych (New York Stock Exchange, NYSE).

Vale SA to brazylijska firma działająca na całym świecie. Jest drugą co do wielkości firmą górniczą, wiodącym producentem rudy żelaza i drugim na świecie producentem niklu. Ponieważ wiele rud niklu zawiera platynę, Vale jest w stanie wyodrębnić z nich platynę, jako produkt uboczny procesu rafinacji niklu. Firma ma swoje zakłady Sudbury, w Kanadzie oraz w Port Colborne w Ontario, które produkują produkty pośrednie takie, jak platynę, złoto i srebro. Te, wraz z materiałami poddanymi recyklingowi są wysyłane do rafinerii w Acton w Anglii, gdzie są przetwarzane na produkty o wysokiej czystości. Roczne wydobycie platyny wynosi około 130 tys. uncji. Siedziba główna firmy mieści w Rio de Janeiro, w Brazylii. Spółka jest notowana na wielu giełdach na świecie takich jak, BM&F BOVESPA (Brazylijska Giełda Papierów Wartościowych), Nowojorska Giełda Papierów Wartościowych (NYSE), Euronext, Giełda Papierów Wartościowych w Madrycie (Bolsa de Madrid) oraz Stock Exchange of Hong Kong (SEHK).

Asahi Holding to japońska firma, która produkuje platynę szacowaną na około 10,6 mld jenów rocznie, około 75 000 uncji. Zbiera i przetwarza metal szlachetny używany w elektronice, katalizatorach, stomatologii, biżuterii i fotografii. Siedziba główna mieści w Tokio. Spółka jest notowana na Tokijskiej Giełdzie Papierów Wartościowych (Tokyo Stock Exchange).

Zastosowanie platyny

Platyna ma bardzo szerokie zastosowanie. Wykorzystywana jest w przemyśle motoryzacyjnym, w urządzeniach elektrycznych, w przemyśle chemicznych oraz w jubilerstwie. Oto główne urządzenia wytwarzane przy użyciu platyny:

Katalizatory – jest to najbardziej powszechne zastosowanie, stosowane od początku XIX wieku. Katalizator samochody, który umożliwia całkowite spalanie niskich stężeń niespalonych węglowodorów z spalin. Platyna jest również stosowana w przemyśle naftowym jako katalizator w szeregu oddzielnych procesów. Platyna jest także wykorzystywana w katalizatorach uwodorniania olejów roślinnych, znanych również jako katalizatory Adamsa.

Wyroby jubilerskie – platyna znajduje zastosowanie w jubilerstwie, zwykle jako stop 90-95%. Tworzone są z niej monety, sztabki oraz biżuteria. Ma również zastosowanie w produkcji ekskluzywnych zegarków takich marek jak, Patek Philippe, Rolex, Breitlin. Zegarmistrzowie docenią unikalne właściwości platyny, ponieważ nie ulega zniszczeniu, ani zużyciu. Cena platyny, podobnie jak, innych metali szlachetnych, jest bardziej zmienna, niż cena złota. W okresie utrzymującej się stabilności i wzrostu gospodarczego cena platyny jest dwukrotnie wyższa niż cena złota, podczas gdy w okresach niepewności ekonomicznej cena platyny maleje ze względu na spadek popytu ze strony branży przemysłowej, spadając zazwyczaj poniżej ceny złota. Ceny złota są stabilniejsze, ponieważ złoto jest uważane za bezpieczną przystań.

Wyroby metalowe – platyna jest stosowana jako środek stopu do różnych wyrobów metalowych, w tym drobnych przewodów, niekorozyjnych pojemników laboratoryjnych, przyrządów medycznych, protez dentystycznych, styków elektrycznych itd. Platynę używa się również do wytwarzania względnie silnych magnesów w połączenie z kobaltem. Anody oparte na platynach są stosowane w statkach oraz rurociągach.

Podsumowanie

Platyna została odkryta dopiero w XVIII wieku. Początkowo w ogóle niedoceniana, stąd jest zdrobniała nazwa, platina, czyli sreberko. Pierwsi odkrywcy uważali ją za bezwartościową odmianę srebra, a samorodki platyny były wyrzucane lub używane do budowy domów. Wysoka temperatura topnienia i wyjątkowa odporność na działanie czynników chemicznych sprawiają, że obecnie platyna ma duże zastosowanie w przemyśle motoryzacyjnym oraz chemicznym. Wykorzystuje się ją między innymi do produkcji katalizatorów samochodowych. Ponadto rzadkość platyny sprawiła, że obecnie reklamodawcy połączyli ją z wyjątkowością oraz bogactwem. „Platynowe” karty debetowe i kredytowe mają większe uprawnienia, niż karty “złote”. “Platynowe nagrody” w branży muzycznej są drugą najwyższą możliwą pozycją. W rankingu plasują się przed “złotem”, “srebrem” i “brązem”, ale poniżej „diamentu”. Na przykład w Stanach Zjednoczonych album muzyczny, który sprzedał ponad milion egzemplarzy, zostanie uznany za “platynę”, podczas gdy album sprzedający ponad 10 milionów egzemplarzy będzie oznaczony jako “diament”. Platyna jest uznawana za metal szlachetny, chociaż jej użycie nie jest tak powszechne, jak złota lub srebra. Cena platyny oscyluje wokół ceny złota, choć w okresach dobrej koniunktury jest zazwyczaj wyższa, niż cena złota, a w okresach spowolnienia gospodarczego niższa. Spowodowane jest to tym, że platyna ma większe zastosowanie w przemyśle mocno uzależnionym od koniunktury, a złoto uznawane jest za bezpieczną przystań, więc w czasach dekoniunktury nie będzie tracić, a nawet może zyskiwać. Dokładniej rzecz ujmując, złoto będzie zyskiwać podczas ujemnych realnych stóp procentowych, kiedy inflacja przewyższa stopy procentowe. W takiej sytuacji inwestycje w lokaty, obligacje nie będą dawać dochodu przewyższającego inflację.

STO

Zostaw komentarz logując się za pomocą Facebook

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here