Naga Markets


wrongwayChociaż nie jestem zwolennikiem używania generalizacji to w tym przypadku zaryzykuję stwierdzeniem, że każdy kto aktywnie spekuluje na rynku, zetknął się kiedyś z błędami poznawczymi. Występują one dość powszechnie i dotykają w szczególności początkujących traderów. Dzieje się tak głównie dlatego, że brakuje im świadomości ich istnienia, a także samoświadomości podczas podejmowania decyzji transakcyjnych.


Błędy poznawcze – co to w ogóle jest?

Są one niczym innym jak zniekształceniem w sposobie postrzegania rzeczywistości. errorOwe zniekształcenia mają wpływ na kilka ważnych aspektów w życiu, a są to między innymi zachowania, emocje, poglądy i analizy. Wpływ ten zazwyczaj jest szkodliwy i przeważnie prowadzi do strat, których jak zakładam, wolałbyś uniknąć. Szczególną skłonność do systematycznego popełniania błędów poznawczych mają osoby podejmujące decyzję w warunkach niepewności. Zgodzisz się ze mną, że spekulowanie na rynkach walutowych, czy jakichkolwiek innych jest działaniem w takich właśnie warunkach. Mamy już definicję, przejdźmy zatem do bliższego zapoznania się z tematem.

Lista błędów poznawczych jest długa, natomiast w tym artykule skupię się na kilku wybranych, bezpośrednio związanych ze spekulacją. Oto one:
– niechęć do strat,
– efekt świeżości,
– efekt kosztów utopionych,
– heurystyka zakotwiczenia,
– efekt wyniku,
– efekt potwierdzenia,
– wiara w prawo małych liczb,
– efekt podczepienia,
– efekt dyspozycji.

Jeśli już jest, to po co

Artykuł, który właśnie czytasz ma na celu zapoznać cię z błędami poznawczymi, tak byś był ich świadom w trakcie analiz i spekulacji. Poniżej przeczytasz obszerniejsze wyjaśnienie na czym polega każdy z nich oraz w jaki sposób ujawniają się w tradingu. Dostaniesz też garść wskazówek pozwalających ustrzec się przed nimi w przyszłości. Ponadto warto już teraz wiedzieć, że te zaburzenia percepcji nie tylko wpływają na spekulację, ale również na ceny rynkowe. W końcu rynki odzwierciedlają w pewien sposób psychikę ich uczestników, a skoro tak jest, wielu z nich będzie podatnych na oddziaływanie błędów poznawczych.

Jak możesz sobie pomóc

Zanim jednak dowiesz się więcej o poszczególnych błędach poznawczych, spójrz jak można się przed nimi ustrzec. Celowo podaję rozwiązanie na początku, tak by już w trakcie czytania można było przypisać rozwiązanie do konkretnego błędu.

1. Odpowiedzią na większość problemów związanych z błędami percepcji będzie oczywiście posiadanie strategii i konsekwentne jej wykorzystywanie. Jasne jest, że strategia powinna mieć dodatnią wartość oczekiwaną oraz być dopasowana do osobowości tradera.
2. Samoświadomość. Zamiast wpadać w wir swoich myśli, emocji i potrzeb, postaraj się chłodno ocenić sytuację w jakiej się znajdujesz. Daj sobie czas jeśli go potrzebujesz. Decyzję podejmowane w pośpiechu zazwyczaj nie cechują się wysoką jakością.
3. Ten punkt jest mocno powiązany z poprzednim. Dobrym rozwiązaniem może być zadanie sobie pytań: “Czy moje działanie jest całkowicie racjonalne? Czy może jest niczym więcej jak tylko konsekwencją takich lub innych potrzeb emocjonalnyclampah?”. Takie krótkie odpytanie samego siebie potrafi czasem sprowadzić na ziemię i zorientować się, iż nasze myślenie dalekie jest od racjonalności.
(Pytania zostały zaczerpnięte z artykułu Witolda Stelmacha – Początki gry na giełdzie, czyli jak zbudować zyskowny system transakcyjny).
4. Prowadzenie dziennika transakcyjnego i analizowanie swoich pozycji po ich zakończeniu. Najlepiej do tego celu wybrać pewien zbiór transakcji, np. z całego poprzedniego miesiąca, kwartału, itp. i powtarzać ten proces po zakończeniu każdego z okresów. Analizując pozycję po jej zamknięciu, nie będziesz już z nią emocjonalnie związany, co być może pozwoli na zidentyfikowanie pobudek, które występowały podczas jej prowadzenia. Jeśli te pobudki były powodowane błędami poznawczymi, dostaniesz feedback, który pozwoli im zapobiec w kolejnych transakcjach.

Sedno sprawy

Niechęć do strat

Ujmując to w najprostsze słowa, niechęć do strat jest skłonnością do podejmowania znacznie większych starań w celu uniknięcia straty, aniżeli miałoby to miejsce w celu uzyskania podobnego zysku. Jak wynika z badań, na tradera, który ulega temu błędowi, siła oddziaływania psychologicznego będzie nawet dwukrotnie większa w przypadku straty niż gdyby przegapił okazję zyskania takiej samej kwoty. Przykładem może być trader, którego strata 1.000,- zł na transakcji zaboli równie mocno, co utracona okazja do zarobienia 2.000,- zł w wyniku złamania zasad systemu transakcyjnego. Patrząc jednak na to racjonalnie, kwota zarówno potencjalnego zysku jak i straty jest ta sama więc nie powinno się przyznawać większej wagi jednemu z tych czynników. Jak podałem w przykładzie, to zniekształcenie często ma miejsce w przypadku działania niezgodnego ze strategią. Jeśli dotyka cię ten problem, wróć wyżej i zapoznaj się z możliwymi rozwiązaniami (w szczególności punkt 1).

Efekt świeżości

Efekt świeżości to nic innego jak skłonność do nadawania większej wagi zdarzeniom / informacjom z bliskiej przeszłości. Te, które miały miejsce przed nimi nie robią już takiego wrażenia. W przypadku tradera będzie to nadmierne skupianie się na kilku ostatnich transakcjach i pomijanie wcześniejszych. Jeśli ulegasz temu efektowi, a twoje ostatnie transakcje były stratne, nie dostrzeżesz tego, że wcześniejsze dawały ci zysk, nawet jeśli było ich więcej. Powoduje to często spadek pewności siebie, ale także zwątpienie w założenia przyjętej strategii. W najgorszym wypadku, jeśli seria stratnych transakcji się przedłuży, trader może się poddać i zacząć poszukiwania kolejnej strategii albo innego “św. Graala”. Tutaj pomocne mogą być wszystkie wskazówki zawarte w akapicie zatytułowanym “Jak możesz sobie pomóc?”, a punkt 4 pozwoli na odcięcie się od ostatniej transakcji i spojrzenie na trading z szerszej perspektywy.

Efekt wyniku

Jest to tendencja do oceniania decyzji na podstawie ich rezultatów, zamiast na podstawie informacji znanych w momencie ich podejmowanie. Jak już wspominałem, trading jest działaniem w warunkach niepewności. Nie da się zatem racjonalnie i z góry określić czy dana transakcja przyniesie zysk czy stratę (chociaż każdy by tego chciał). Mimo, że analiza i wykonanie strategii było racjonalne i poprawne, może dojść do tego, że zaksięgujesz stratę. Ważne jest zatem by przywiązywać wagę do jakości decyzji w chwili jej podejmowania, a nie do jej skutków. Trader ulegający temu efektowi robi dokładnie na odwrót i osądza transakcję po jej wyniku. Zdarza się, że mówi wtedy sobie: “Niepotrzebnie decydowałem się na tę transakcję”. Często skazuje się przez to na utratę wiary w siebie i proces podejmowania decyzji, bywa też, że traci zaufanie do metody spekulacji. Postaraj się skupić na jak najlepszej analizie i egzekucji założeń planu tradingowego i bądź świadom tego, że nigdy nie wiesz jak zakończy się twoja transakcja – być może to zapobiegnie wpływowi tego zniekształcenia poznawczego na twój trading.

Przejdź do drugiej części artykułu: Błędy poznawcze w tradingu – cz. 2



tokeneo

Zostaw komentarz logując się za pomocą Facebook

To również Cię zainteresuje - Comparic24.tv

1 KOMENTARZ

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here