Naga Markets


Władysław Grabski, źródło Wikimedia Commons

Gdy Polska w 1918 roku odzyskiwała niepodległość, na terenie kraju korzystano z czterech różnych walut – marki polskiej, marki niemieckiej, korony austriackiej oraz rubla carskiego. W 1920 podjęto decyzję o ustanowieniu jako jedynego środka pieniężnego tej pierwszej, jednak w związku z niestabilną sytuacją geopolityczną ulegała ona ciągłemu i bardzo silnemu osłabieniu. Do gry postanowił wkroczyć więc Władysław Grabski…


Reforma Grabskiego w walce z hiperinflacją

Działania centroprawicowego rządu z 1923 roku doprowadziły do poważnego kryzysu skarbu państwa oraz niemożności pokrywania wydatków budżetowych. Pod koniec tegoż samego roku zdecydowano się uchwalić nadzwyczajne pełnomocnictwa, na mocy których Władysław Grabski mógł dokonać sanacji skarbu. Pierwsze kroki opierały się o wprowadzenie jednorazowego podatku majątkowego, ograniczenie kosztów administracyjnych oraz redukcję publicznych danin.

Marka polska sprzed reformy monetarnej. źródło Wikimedia Commons

Jak argumentowano, bez wcześniejszych reform w strukturach skarbowych, późniejsze reformy monetarne okazałaby się nieskuteczne. W kolejnym kroku rząd ustanowił nową walutę – polskiego złotego, którego wyłącznym emitentem został Bank Polski. Nowy podmiot przeprowadził wymiany marek polskich na złotówki, jednak w obiegu czasowym pozostały obie formy płatnicze.

Polski złoty z 1924 roku. źródło Wikimedia Commons

Zgodnie z ówczesnymi standardami pieniądz oparto o parytet złota – wartość 1 złotego ustalono na wysokości 0,2903 grama cennego kruszcu. Działania te pozwoliły ustabilizować sytuację gospodarczą i zdecydowanie przyspieszyć rozwój Polski w okresie międzywojennym.

14 kwietnia 1924 roku, w życie weszło rozporządzenie prezydenta Rzeczypospolitej o zmianie ustroju pieniężnego, na mocy którego 29 kwietnia 1924 roku (dokładnie 95 lat temu) marka polska została zastąpiona złotym polskim jako obowiązującą walutą narodową.

“W konsekwencji niemiecko-polskiej wojny celnej w 1925 r. i wynikającego z niej nagłego deficytu bilansu handlowego Rzeczypospolitej Bank Polski w listopadzie 1925 odmówił premierowi Grabskiemu dalszej interwencji giełdowej w obronie sztywnego kursu złotego, co doprowadziło do spadku kursu do ok. 10 zł za dolara. W konsekwencji decyzji Banku Polskiego Władysław Grabski podał się do dymisji wraz z gabinetem w przekonaniu o niemożliwości kontynuacji swej polityki gospodarczej.” – cytując za Wikipedią.

Kim był ojciec polskiego złotego?

Władysław Grabski. źródło Wikimedia Commons

Władysław Dominik Grabski przyszedł na świat 1874 roku w Borowie nad Bzurą, zmarł natomiast w 1938 roku w Warszawie, przyczyniając się do dynamicznego rozkwitu polski w okresie pomiędzy dwoma wojnami światowymi. W trakcie swojej kariery politycznej pełnił funkcję ministra skarbu oraz dwukrotnie premiera II RP.

Opisując jego postać warto przypomnieć, że przed wprowadzeniem w życie autorskich reform Grabskiego, inflacja pod koniec 1923 roku wynosiła 360% w ujęciu miesięcznym, a kurs wymiany marki polskiej do amerykańskiego dolara wynosił tuż przed wdrożeniem zmian około 10 milionów. Po emisji złotówki za 1 dolara płacono natomiast trochę ponad 5 złotych.



tokeneo

Zostaw komentarz logując się za pomocą Facebook

To również Cię zainteresuje - Comparic24.tv

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here