Naga Markets



George_Soros,_2002
George Soros w młodszym wydaniu, zdjęcie z roku 2002

Dokładnie 27 lat temu – 16 września 1992 roku – George Soros położył na łopatki Bank Anglii. Następny dzień jest znany jako Czarna Środa, a o spekulanckim ataku inwestora uczy się na kursach ekonomicznych. W specjalnym wydaniu programu Na Tapecie, o kulisach wydarzenia opowiada Adam Rak z Comparic24.tv.

Było już kilka osób, które dały rady w ciągu doby zarobić miliard dolarów. Ale zarobić miliard dolarów i przy okazji zniszczyć system monetarny jednego z najpotężniejszych krajów na świecie? Taka akcja musiała przejść do legendy.

Choć od Czarnej Środy nie minęło nawet ćwierć wieku, były to zupełnie inne czasy. Fundusze hedgingowe nie istniały w świadomości opinii społeczeństwa, dopiero co zniesiono restrykcje dotyczące międzynarodowego przepływu kapitału, czy też zaczyna się era 24-godzinnego cyklu życia informacji.

Mechanizm Kursów Walutowych, czyli zarys historyczny sytuacji

Zanim przekażemy dokładne informacje dotyczące ataku Sorosa, trzeba przygotować podłoże historyczne. Po II wojnie światowej kraje europejskie zdecydowały o nawiązaniu głębszej współpracy. Ich celem było zapobiegnięcie kolejnej wyniszczającej wojnie oraz próba stworzenia konkurencji dla dominującej, amerykańskiej gospodarki.

Zanim jednak powstała Unia Europejska we współczesnym wydaniu, politykę monetarną poszczególnych krajów chciano regulować poprzez wprowadzony w 1979 roku Mechanizm Kursów Walutowych (European Exchange Rate – ERM).

Kraje biorące udział w programie zobowiązały się do utrzymania stałych kursów walutowych. Jako że najsilniejszą gospodarkę miały Niemcy, pozostałe państwa ustaliły kurs wymiany w markach niemieckich. Kursy nie były całkowicie sztywne, mogły ulegać wahaniom w wysokości +/-6%.

W przypadku stałych kursów walutowych nie można po prostu ustalić sobie danej ceny i przestać się martwić. Wymiana walut zachodzi każdego dnia, głównie za sprawą eksportu i importu. Rynki wywierają nacisk na poszczególne waluty, a rządy i banki centralne muszą tak kierować polityką, aby trzymać się ustalonych ram.

Wartością waluty można sterować na dwa sposoby. Jednym z nich wykorzystanie z rezerw walutowych. Skupując przy ich użyciu własną walutę doprowadza się do jej umocnienia. Powiększanie rezerw za pomocą krajowego pieniądza osłabia jego wartość.

Drugim sposobem jest wykorzystanie stóp procentowych. Wyższe stopy sprawiają, że waluta jest atrakcyjniejsza do kupienia i jej cena będzie wzrastać. W celu obniżenia wartości pieniądza wystarczy ściąć stopy procentowe. Trzeba jednak być uważnym, wszelkie zmiany polityki monetarnej wpływają na całą gospodarkę kraju.

ERM działało dobrze, jednak nie każdy duży europejski kraj chciał brać udział w programie. Wielka Brytania dołączyła do niego dopiero pod koniec kadencji Margaret Thatcher, która wprowadziła Wielką Brytanię do ERM. Następnie, gdy została zastąpiona przez Johna Majora na stanowisku premiera, sztywny kurs walutowy stał się centralnym punktem jego polityki. Był przekonany, że ERM będzie automatycznie popychał brytyjską politykę monetarną w odpowiednim kierunku. Przez pierwsze dwa lata wszystko działało jak należy. Inflacja spadła, stopy procentowe uległy luzowaniu, a bezrobocie było niskie jak nigdy.

Światowy kryzys zawisł nad Wielką Brytanią

W 1992 w Wielką Brytanię uderzyła światowa recesja. Stopa bezrobocia skoczyła z 7,7% do 12,7%. W normalnym przypadku wspierano by inwestycje oraz konsumpcję poprzez politykę niskich stóp procentowych, jednak rząd nie mógł nic zrobić, żeby przypadkiem nie wyjść poza ramy ustalonego kursu walutowego.

W 1992 roku George Soros prowadził fundusz hedgingowy założony w 1970 roku. Był wtedy już zamożnym 62-latkiem, jednak dla szerszej publiki był nadal nieznany. Jego fundusz specjalizował się w stawianiu na określone trendy makroekonomiczne. Już niedługo Sorosowi miała trafić się okazja życia.

Konieczność utrzymania stałych kursów walutowych to jedno, czym innym jest prawdziwa wartość pieniądza. W 1992 roku panowało powszechne przekonanie, że funt szterling jest mocno przewartościowany, na ten temat wypowiadał się między innymi niemiecki Bundesbank. ERM spotykał się w Wielkiej Brytanii z coraz większą krytyką.

Bonn, 31.7.1991 Der Parlamentarische Staatssekretär beim Bundesminister der Finanzen, Manfred Carstens, gab anläßlich der Ernennung von Prof. Dr. Helmut Schlesinger zum Präsidenten der Deutschen Bundesbank und Dr. Hans Tietmeyer zum Vizepräsidenten der Deutschen Bundesbank einen Empfang im Bundesministerium der Finanzen.
Helmut Schlesinger – to jego słowa skłoniły Sorosa do ataku

16 września 1992 roku w Wall Street Journal pojawił się komentarz prezesa niemieckiego banku centralnego – Helmuta Schlesingera. W skrócie, powiedział on, że nawet jeśli Niemcy zmniejszą stopy procentowe, „jeden czy dwa kraje” nadal będą miały zbyt silną walutę, a problemu tego nie można rozwiązać przy wykorzystaniu obecnych metod. Te słowa skłoniły Sorosa do jego największego zakładu.

Kurs funta stracił 25% swojej wartości do dolara. George Soros powodem spadków?

Już od sierpnia 1992 roku Soros razem z partnerami budowali wartą 1,5 mld USD pozycję przeciwko szterlingowi. Nie był to tak zwany pewniak, ponieważ zarówno brytyjski rząd, jak i społeczeństwo europejskie ufali funtowi, jego pozycja mimo pojawiających się tu i ówdzie słów krytyki była niezachwiana.

Pierwszy z funduszu Sorosa zorientował się o sytuacji funta Stanley Druckenmiller. To on przeczytał w WSJ wywiad z Schlesingerem. Przekonał resztę spółki, że należy zbudować silniejszą pozycję przeciwko szterlingowi. Zamiast robić to jednak stopniowo, postanowiono o postawieniu olbrzymiej pozycji krótkiej na brytyjską walutę, aby jeszcze bardziej zwiększyć presję spadkową i zmaksymalizować zyski.

“W czasie gdy Europa spała, Soros pożyczał i od razu sprzedawał funty od kogo tylko mógł. Ostatecznie krótka pozycja spółki Quantum Fund wynosiła 10 mld USD. Inne fundusze hedgingowe poczuły zew krwi i ruszyły w pogoń powtarzając te same kroki” – komentuje Adam Rak z Comparic24.tv. “Nadeszła środa. Czarna Środa”

Gdy w Anglii rozpoczął się nowy dzień, brytyjski skarb państwa szybko zorientował się, że kurs funta jest niebezpiecznie blisko dolnej granicy ustalonego przez ERM poziomu i należy bronić go za wszelką cenę. Pierwszym krokiem był zakup miliarda funtów w celu wzmocnienia waluty. Nic nie pomogło. Cały świat sprzedawał funta, a brytyjski rząd wykorzystał rezerwy o wartości 27 mld GBP w celu skupowania waluty.

Jeszcze przed południem zapadła decyzja o podniesieniu stóp procentowych o 200 pkt bazowych, z 10% do 12%. Funt nie zareagował. Następnie stopę procentową podniesiono do 15%, co też nie dało efektu. Zanim na dobre zapadł zmierzch, Wielka Brytania zadecydowała o opuszczeniu ERM i przywróceniu płynnego kursu walutowego.

Spekulatorzy wygrali.
A Soros był ich królem.

17 września 1992 roku funt szterling stracił 15% wartości w stosunku do marki niemieckiej i 25% w stosunku do dolara amerykańskiego. Wartość funduszu Sorosa skoczyła z 15 do 22 mld USD. Inwestor razem ze swoimi wspólnikami zgarnęli prawdopodobnie standardowe 20% zysku, co daje 1,4 mld USD. Jednodniowy kryzys doprowadził do zmian w polityce monetarnej całego rozwiniętego świata. Od wtedy nikomu nie udała się podobna sztuka co Sorosowi. Choć jego działania budzą powszechne kontrowersje, nie można mu odmówić jednego. Stanął sam przeciwko rządowi jednego z najpotężniejszych państw świata. I wygrał.

funt
Kurs GBP/DEM oraz zmiana brytyjskich stóp procentowych w Czarną Środę


tokeneo

Zostaw komentarz logując się za pomocą Facebook

To również Cię zainteresuje - Comparic24.tv

2 KOMENTARZE

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here